(1086 S. K. m. 95)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ordu Asliye 2. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 31.03.2005 tarih ve 2004/113-2005/124 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar Atanur Tiryaki, Özgür Tiryaki, Elkomsan Ltd. Şti. vekili ile davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Deyiş Cesur tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı İhsan Kaymaz'ın müvekkili kooperatifin eski yönetim kurulu başkanı olduğunu, kendi adına keşide ettiği çekleri davalılara ciro ettiğini, davalıların kooperatif aleyhine başlattıkları icra takiplerine itiraz etmeyerek kesinleşmelerini sağladığını, çek bedellerinin ödendiğini, danışıklı olarak verilen ve gerçek bir alacağa dayanmayan çeklerin iptali ve borçlu bulunmadığının tespiti ile ödenen 12.956.000.000.-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren iadesine karar verilmesini, %40 tazminatının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket temsilcisi borçlusu kooperatif, alacaklısı davalı İhsan Kaymaz'dan çeki ciro yoluyla aldıklarını, karşılıksız çıkması üzerine bedeli mukabilinde davalı Atanur Tiryaki'ye devrettiklerini, müvekkili adına icra takibine başlandığını, çekle ilgileri kalmadığını savunmuştur.
Davalı Atanur Tiryaki vekili, müvekkilinin kooperatife borç verdiğini, karşılığında kooperatif yönetimi tarafından düzenlenen çekleri aldığını, şahsi teminat olarak da davalı İhsan Kaymaz'ın cirosunu istediğini, bu nedenle anılan davalının çeki imzaladığını savunarak davanın reddini, davacının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, borçlusu davacı kooperatif, alacaklısı davalı İhsan Kaymaz olup, diğer davalılara ciro edilen çekler nedeniyle başlatılan icra takiplerine itiraz edilmediği, davalıların kooperatifi zarara uğratmak kastı ile hareket ettiğine ve borçlu olunmadığına ilişkin yazılı delil sunulmadığı, icra takibi tedbiren durdurulmadığından inkar tazminatı verilemeyeceği gerekçesiyle davanın ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar Atanur Tiryaki, Özgür tiryaki, Elkomsan Ltd. Şti. vekili ile davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Mahkemece davanın reddine ilişkin verilen karar, taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiş olup, dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderildikten sonra, davacı vekili, davalılardan İhsan Kaymaz aleyhine açtıkları davaya devam ettiklerini diğer davalılar yönünden davadan feragat ettiklerini bildiren dilekçe sunmuştur.
HUMK.nun 95. maddesine göre davadan feragat kati bir hükmün sonuçlarını doğurur. Ancak, mahkemece bir karar verilip, davadan el çekildikten sonra temyiz aşamasında davadan feragat edildiğinden ve bu aşamada dahi feragat hakkında karar vermek yetkisi mahkemeye ait bulunduğundan vaki feragat hakkında bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre davalılar vekilinin temyizden feragat isteminin şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
3- Davalılardan İhsan Kaymaz yönünden yapılan temyiz itirazlarına gelince; dava, davacı kooperatif aleyhine başlatılan icra takibine konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ile istirdat istemine ilişkindir.
Bir kısım davalılar vekili, davalı İhsan Kaymaz'ın kooperatifin eski yönetim kurulu üyesi olup, kooperatifin altyapı hizmetlerinin tamamlanması için gerekli parayı temin etmek amacıyla çek imzaladığını, alacaklının, İhsan Kaymaz'ın şahsi teminatını istemesi nedeniyle çeki kendi lehine kooperatifi temsilen düzenleyip, alacaklıya ciro ettiğini, bu sayede altyapı çalışmalarının tamamlandığını beyan etmişlerdir. Belediye Başkanlığından gelen yazı cevabı da savunmayı kısmen doğrular niteliktedir.
O halde mahkemece, anılan çekler nedeniyle kooperatifin zarara uğrayıp uğramadığının gerektiğinde keşif yapılarak kooperatif kayıt ve belgeleri üzerinde uzman bilirkişiler tarafından tespiti ile sonucuna göre bir karar vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalılar Atanur Tiryaki, Özgür Tiryaki ve Elkomsan Ltd. Şti. yönünden davadan feragatı nedeniyle bir karar verilmek üzere kararın BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyizden feragat isteminin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, 3 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 12.10.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy