(818 S. K. m. 101) (1163 S. K. m. 17)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Afyon Asliye 1.Hukuk Mahkemesi'nce verilen 14.04.2005 gün ve 2002/417-2005/82 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı kooperatif üyesi olan müvekkilinin ihracına dayanak ihtarnamelerin usule uygun olmadığını, ihraç kararına itiraz etmediğini, 20.02.1998 gününde kooperatife gönderilen 380.000.000 TL'nın iade edilmemesi nedeniyle, ihraç kararının geri alınmış olduğunun kabulü gerektiğini, çıkma payının iade edilmemesinin de bu kabulü güçlendirdiğini ileri sürerek, ihraç kararının iptalini, üyeliğin devamının tespitini, olmazsa, bilanço gününden itibaren bir ay içerisinde ödemeyen çıkma payının bu tarihten itibaren temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve toplanan kanıtlara ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının ihracının kesinleşmesinden sonra dava açıldığı, davalının, 380.000.000 TL. ödemeyi benimsemeyerek iadesi için bankaya talimat verdiği, bu paranın davacıya iadesi gerektiği, davacının çıkma payının bilançoya göre 464.000.000 TL olduğu, her ne kadar bilançonun kesinleşmesinden sonraki bir ay içerisinde alacak muaccel hale gelir ise de, davalının çıkma payını alması için davacıya gönderdiği yazıya davacının uymadığı, bu halde davalının dava günü temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği sonucuna varılarak, ihraç kararının iptal edilmesine yönelik davanın süre yönünden reddine, üyelik tesbit isteminin reddine, 464.000.000 ve 380.000.000 TL.'nın dava gününden itibaren temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davacı temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirmesinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacının, ihraç kararının iptal edilmesine ait ilk isteme yönelik yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Sair istem, kooperatif üyeliğinden ihracının kesinleşmesi nedeniyle, ödenen aidat alacağının tahsiline ilişkindir.
Mahkemece, yazılı gerekçelerle dava gününden itibaren temerrüt faizi başlatılmıştır. Oysa, davalının çıkma payını alması için gönderdiği yazıya davacının uymaması üzerine, tevdi mahalli tayin ettirmemesi karşısında, alacaklının temerrüdü koşulları oluşmamıştır.
Gerek 1163 s. Yasa'nın 17 nci, gerekse yapı kooperatifleri tip anasözleşmesinin 15 nci madde hükümleri uyarınca, kooperatiften ayrılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı veya çıkarıldığı yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Hakların ödenmesi ise, bu bilançonun kesinleşmesinden, yani bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay sonunda en erken mümkün hale gelir. O halde, davacının ihracının 23.01.1998 gününde kesinleştiği, bu yılın bilançosunun 25.04.1999 gününde yapılan genel kurulda kabul edilerek kesinleştiği, alacağının bir ay sonunda ödenmediği, bu halde 26.04.1999 tarihi itibariyle davalının temerrüde düştüğü gözetilerek, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekirken, anılan husus gözden kaçırılarak yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu sebeple bozulması gerekmiş ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hükmün HUMK. nun 438/7 nci maddesi uyarınca düzeltilerek onanması yoluna gidilmiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacının sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle, sair isteme yönelik temyiz itirazının kabulü ile kararın (HÜKÜM)bölümünün, 3 üncü bendinde yer alan dava kelimesinin hükümden çıkarılarak, yerine 26.04.1999 ibaresinin yazılmasına, kararın düzeltilmiş bu hali ile ONANMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 30.10.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy