(5846 S. K. m. 6, 14, 15, 16, 18)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kocaeli Asliye 3. Hukuk Mahkemesi'nce verilen 12.05.2004 tarih ve 1999/222 - 2004/151 s. kararı onayan Daire'nin 09.11.2005 tarih ve 2004/13182-2005/10719 s. kararı aleyhinde davalı Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içerisinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalı şirketin sair davalıya ilişkin internet sitesi üzerinden, müvekkili idarenin Osmanlı Arşivleri Daire Bakanlığı'nda bulunan evrak örneklerini hukuka aykırı olarak yayınlayıp satışa arzettiklerini, Devlet arşivi niteliğindeki bu belgelerin ticari amaçla satılmasının kanuna aykırı olduğun ve davalıların bu fiilleriyle Devletin manevi yönden zarara uğradığını ileri sürerek, davalıların bu eylemlerinin durdurulmasını ve (1.000.000.000.-) TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir.
Davalı üniversite rektörlüğü vekili, davanın reddini savunmuş; sair davalı temsilcisi, duruşmalara katılmamış ve savunmada bulunmamıştır.
Mahkemece, davalıların davacıya ilişkin eserleri izinsiz olarak çoğaltıp yaymasının FSEK.nun kapsamında davacının fikri mülkiyet hakkına tecavüz teşkil ettiği, Devlet arşivlerinden yararlanmanın belirli kurallara bağlandığı ve bu belgelerin ticari amaçla satılamayacağı, davalı rektörlük tarafından aksi savunulsa da dava konusu internet sitesinin ticari nitelik taşıdığı, eser sahibi davacının bu eylemlerin önlenmesini isteyebileceği gibi maddi ve manevi tazminat da talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların eylemlerinin önlenmesine ve (500.000.000.-) TL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş, Dairemizce karar gerekçe eklenerek onanmıştır.
Davalı Kocaeli Üniversitesi rektörlüğü vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Mahkemece verilen karar, aleyhine hüküm kurulan davalı Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü vekiline tebliğ edilmeden davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmış ve onama kararının taraflara tebliği üzerine de davalı Rektörlük vekili, kararın kendisine tebliğ edilmeyerek temyiz haklarının kullanılmasına fırsat verilmediğinden bahisle karar düzeltme ile temyiz incelemesi isteminde bulunmuştur.
Gerçekten de davanın kısmen kabul kararı davalı Rektörlük vekiline tebliğ edilmemiştir. Bu halde onama kararının tebliği üzerine karardan haberdar olan davalı Rektörlük vekilinin kararı temyiz etme hakkının varlığı usul hükümleri gereğidir. O durumda bu yöne ilişen davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 09.11.2005 günlü onama kararının kaldırılması gerekmiştir.
2- Davalı Rektörlük vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davacı yan, Osmanlı Arşivleri Daire Başkanlığı'na ilişkin bir kısım belgelerin davalı yanca izinsiz olarak internet sitesinde yayınlandığını, bu eylemin manevi tazminat gerektirdiğini ileri sürmüştür. Davacının eser sahibi olmadığı, arşivdeki belgelerin toplanıp saklanması ile görevli olduğu kuruluş yasasından anlaşılmaktadır. FSEK.nun 18/2 nci maddesine göre davacı mali hakları kullanma hakkına sahip ise de, kendisi eser sahibi olmadığından eserin umuma arz yetkisinin ihlal edilmesi durumunda manevi tazminat talep hakkına sahip değildir.
Diğer yandan, davacının FSEK.nun 6/11 inci maddesi gereğince veri tabanı sahibi olduğu düşünülse dahi FSEK.nun 14, 15 ve 16 ncı maddelerinde düzenlenen manevi hak ihlalinde veri tabanı sahibinin manevi tazminat istemesi mümkün değildir. O durumda mahkemece, davalı Rektörlük açısından davanın reddedilmesi gerekir iken yazılı gerekçeyle kabulü bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarda 1 numaralı bentte açıklanan sebeplerle Dairemizin 09.11.2005 günlü onama kararının davalı Kocaeli Rektörlüğü açısından kaldırılmasına, 2 numaralı bentte açıklanan sebeplerle kararın davalı Rektörlük yararına BOZULMASINA, 15.06.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy