(506 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Keskin Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 06.03.2006 tarih ve 2002/29-2006/52 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı İ. AŞ. İle davalı A. Tur. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 05.12.2006 gününde davalı İ. Teks. San. AŞ. Vekili Av. M. Sanbay ile davacılar vekili Av. H. Toydaş geldiler, tebligata rağmen diğer davalı vekili ve dahili davalı vekili duruşmaya gelmediler, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davacılar Handan ve eşi Münir'in Kahramanmaraş'tan Ankara'ya gitmek için A. Uluslar arası Taşımacılık Tic. Ltd. Şti'nden aldığı iki adet bilet ile davalı İ. Tek. Tic. AŞ. Tarafından işletilmekte olan otobüs ile yola çıktıklarını, davalı sürücü Ramazan Gök'ün dikkatsiz ve tedbirsizliği sonucu meydana gelen trafik kazasında davacı Handan'ın ağır yaralandığını, omurilik zedelenmesi nedeniyle tedavisi halen devam eden davacı Handan'ın belinden aşağısının tutmadığını ve hayatı boyunca yardımcı kişinin desteğine ihtiyaç duyacağını, olay nedeniyle davacı Handan'ın eşi Münir ile Handan'ın anne ve babası olan davacılar Şefik ve Nurgül'ün de büyük üzüntü duyduklarını ileri sürerek, ıslah dilekçesi ile birlikte davacı Handan için 373.052.43 YTL maddi, 15.800.00 YTL tedavi gideri, 40.000.00 YTL manevi tazminat ile Münir için 30.000.00 YTL, Şefik ve Nurgül için 15.000.00'er YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı İ. Teks. Tic. San. ve AŞ. vekili 18.05.2001 tarih ve 5974 yevmiye numaralı kira sözleşmesi ile müvekkilinin aracı dava dışı Mustafa Bozdoğan'a kiraladığını, Mustafa'nın da 03.10.2001 tarihli sözleşme ile aracı davalı A. Ltd. Şti'ne kiralandığını, müvekkilinin işleten sıfatı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı A. Ulus. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap vermemiş, yargılama sırasında verdiği dilekçe ile, kazaya karışan otobüsün müvekkili ile bir ilgisi olmadığını, davacıların öncelikle sigorta şirketine müracaat etmesi gerektiğini belirterek, davacının reddini istemiştir.
Davalı Y. Gök, yanıt vermemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde davalı sürücü Ramazan'ın tam kusurlu olduğu, olayda davacı Handan'ın işgücü kaybının %100 olduğu, davalı İ.'un 18.05.2001 tarihli kira sözleşmesi ile aracı Mustafa Bozdoğan'a kiraladığı, sözleşmenin 3. maddesinde kiralanan otobüsün akaryakıt, onarım, bakım, şoför ve yardımcılarının maaşlarının ve taşıt sahibi ile taşıdığı kişilerin sigorta, tazminat ve vergilerinin kiralayan yeni davalı İ. tarafından; sözleşmenin 7. maddesinde ise otobüsün karışacağı kaza nedeniyle gerek aracın taşıdığı yolcu ve personelden gerekse kazaya karışacak diğer araç ve yayalarla ilgili bu şahıslara, sigorta şirketlerine karşı mali sorumluluklarının kiracı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığı, Mustafa Bozdoğan'ın da 03.10.2001 tarihli sözleşme ile davalı A. Ltd. Şti'ne kiraladığı, yapılan araştırmada üzerine kayıtlı taşınmazı ve aracı bulunmayan Mustafa Bozdoğan'ın aylıkla çalışan işçi olduğunun belirlendiği, mali durumu zayıf olan bir işçinin bu otobüsü kiraladığı kabul edilse bile, yıllık 9 milyara kiraladığı otobüsü yıllık üç milyara bir başkasına kiraya vermesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, ayrıca aracı kiralayan kişinin işleten olabilmesi için malikin araç üzerinde fiili tasarrufunun bulunmaması gerektiği, oysa ki davalı İ.'un tüm giderleri üstlendiği ve araç üzerindeki tasarruf hakimiyetinin tam olarak kalktığından söz edilemeyeceği, HGK. nun 24.09.1997 gün ve 11-476/744 sayılı kararı gereğince davalı İ.'un işleten olarak sorumlu olduğu, davalı Ramazan'ın araç sürücüsü diğer davalı A. Ltd. Şti.'nin de bilet kesen firma olarak sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı Handan için 373.052.43 YTL maddi, 30.000.00 YTL manevi tazminatın BK.nun 49. maddesi gereğince davacı Münir'in 15.000.00 YTL, davacı Şefik ve Nurgül için 10.000.00'er YTL manevi tazminatın olay tarihinden yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, dahili davalı Mustafa Bozdoğan hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Karar, davalılar İ. AŞ. ile A. Tur. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, mümeyyiz davalılar vekillerinin aşağıdaki bentler dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, yardımcı kişi tazminatının hesabında, günün 1/3'üne karşılık gelen sürede bakım ihtiyacının karşılanabileceği nazara alınarak, yasal asgari ücretin bu kadarlık süreye isabet eden miktarı esas alınarak hesaplama yapılması, tespit edilecek bu kalem tazminat miktarının da, hesaplanan diğer kalem iş göremezlik tazminat miktarının, 506 sayılı Kanun'un 20/son maddesi gereğince yarısını geçemeyeceğinin de gözetilmesi gerekmektedir.
Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan yardımcı kişi tazminat miktarının, bir günlük asgari ücretin tamamına isabet eden miktara göre hesaplama yapılması ve mahkemece iş göremezlik tazminatının yarısını da geçecek şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle mümeyyiz davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentteki nedenlerle mümeyyiz davalıların sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davalılar İ. AŞ. ve A. Turizm Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, takdir edilen 450.00 YTL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı İ. AŞ'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden davalı İ. AŞ. ve davalı A. Tur. Ltd. Şti.'ne iadesine, 05.12.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy