(1163 S. K. m. 53) (6762 S. K. m. 347)
Dava: Taraflar arasında görülen davada; Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 25.06.2007 tarih ve 2003/491 - 2007/218 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 05.05.2009 gününde, davacı avukatı N.S. ile davalı avukatı G.T. gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi A.S. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup dinlendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, asıl dava dilekçesinde, müvekkillerinin davalı kooperatif ortağı olup, 29.06.2003 tarihli genel kurul toplantısının 7. maddesinde kooperatife ait olup imara açılan arsalardan % 15 oranına kadar N.............Belediyesi'ne bağış yapılmasına dair alınan kararın kooperatifin amacıyla bağdaştırılması mümkün olmadığı gibi, ana sözleşmenin 23. maddesi gereğince genel kurulun bağış yapma görev ve yetkisinin de bulunmadığını, böyle bir kararın ağır yetki ve görev gaspı oluşturduğundan ve ana sözleşme değişikliği niteliği taşıdığından mutlak butlanla malul olduğunu, arsa sahiplerinin kooperatifteki üyeliklerinin hukuka aykırılığının ve bu konuda alınmış karar var ise bunun mutlak geçersiz olduğunun tespiti gerektiğini, yönetim kurulu faaliyet raporunun 6. sayfasında daire karşılığı elde edilen yerlerin sahipleri ile anlaşma yapıldığı, 3000 m2'ye bir daire karşılığı olmak üzere elindeki boş dairelerden 13 tanesinin noter huzurunda kur'a çekilerek yer sahiplerine verildiği, ayrıca villa almak isteyen 5 yer sahibine de villalık arazide 4000 m2'ye bir villa düşecek şekilde anlaşma yapıldığının belirtildiğini, oysa genel kurulun bu hususta yönetim kuruluna yetki vermediğini, bu anlaşmaların geçersiz sayılması gerektiğini, gündemin 10. maddesinde yeşil alandan ayrılarak en fazla 20 dönüm tesis yerinin herhangi bir işletmeciye 20 yıllığına yap-işlet-devret modeli ile kiralanmasına ve B-C bloklar arasındaki dükkanların 20 yıllığına toptan kiralanmasına ya da tek dükkan olarak kiralanmasına dair yönetim kuruluna yetki veren genel kurul kararının da geçersiz olduğunu, yine yeni imara açılacak alanın imar durumuna göre değerlendirilmeyip, kooperatif sosyal tesis alanına katılmasına dair genel kurulun (7) nolu kararının da geçersiz olduğunu, gündemin (10). maddesi ile ısı merkezinin kojenarasyon veya başka bir şekilde yapılabilmesi için herhangi bir kuruluşa yap-işlet-devret ile en fazla 20 yıllığına verilmesine dair yönetim kuruluna yetki veren genel kurul kararının da bu konuda hiçbir somut araştırma ve çalışma yapılmadan, teklif alınmadan, genel kurulda yeterince ve açıkça tartışılmadan alındığı için geçersiz olduğunu, gündemin 11. maddesinde kooperatifin daire sayısının nasıl ve ne şekilde 14 adet daha artırıldığı, işyeri sayısının da 25 olarak belirlendiğinin açıklanmadığını, karardan sonra yapılan araştırmada ortak yerlerin bir kısmının daire haline dönüştürüldüğünün anlaşıldığını, İmar Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı böyle bir kararın batıl olduğunu, kooperatif muhasebecisinin denetim kurulu asil üyeliğine seçilmesine dair alınan kararın açıkça TTK'nun 347/4 ve ana sözleşmenin 53/3. maddesine aykırı ve yok hükmünde olduğunu, ayrıca alınan kararların geçersizliğinin tespiti sonucunda bunlara bağlı olarak faaliyet raporunun kabulüne, yönetim ve denetim kurulunun ibrasına, yeni yönetim ve denetim kurulları ile E.... Koop'a delege seçimine, aidatların belirlenmesine, yönetim ve denetim kurullarına verilecek ücretler konusundaki genel kurul kararlarının da geçersiz olacağını ileri sürerek, anılan genel kurul kararlarının geçersizliğine, mutlak butlan iddiası sabit görülmeyenlerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş; birleşen davasında ise 27.06.2004 tarihli olağan genel kurul toplantısında gündemin 7. maddesinde yeni taşınmaz satın alınması için yönetim kuruluna yetki verildiğini, alınan kararın açıkça ana sözleşmenin 59/3. maddesine aykırı olduğunu, karara esas oylamaya katılanların çoğunluğunun arsa sahibi olup kooperatife üye kaydedilmelerinin mümkün olmaması karşısında alınan kararın da yok hükmünde olduğunu, gündemin 8. maddesinde kooperatif iç düzeninin ve kooperatif ısınma sisteminin detaylarının görüşülmesi maddesinde hiçbir detaya girilmeden bu konuda yönetime yetki verildiğini, yetkinin kapsamı, sınırları ve konusunun belirsiz olduğunu ileri sürerek, öncelikle arsa sahiplerinin aidat ödemeden kooperatife üye olmalarına dair uygulamanın usul ve yasaya aykırı ve geçersiz olduğunun tespitine, toplantı ve karar nisaplarının oluşmasına engel sayıdaki arsa sahiplerinin katılımıyla yapılan genel kurulda alınan kararların mutlak geçersizliğinin tespitine, gündemin 7, 8, 3, 4. maddesinde alınan kararların geçersizliğinin tespitine, bu istemin kabul görmemesi halinde iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacıların alınan kararlara muhalefetlerinin bulunmadığını, arsa sahiplerinin kooperatife ortak olmalarını engelleyen bir hüküm olmadığını, ayrıca ortaklık şartlarını taşımaları kaydı ile kimlerin ortak olabileceği konusunda yetkili merciin yönetim kurulu olduğunu, arsa sahipleri ile yapılan gayrimenkul satış vaadi ve inşaat sözleşmesi hükümlerine göre arsa sahiplerinden binaların anahtar teslimi yapılıncaya kadar herhangi bir ad altında para talep edilmeyeceği ve yapılacak sosyal tesisler ve işyerlerinden de sözleşmede belirtilen oranda hak sahibi olacaklarının hükme bağlandığını, davacıların yönetim kurulu kararı aleyhine doğrudan doğruya dava açma haklarının bulunmadığını, bu kararın alınması ve uygulanması tarihinden itibaren uzun yıllar geçip, genel kurulların bilgilendirilip, yönetim kurullarının ibra edildiğini, kaldı ki bu konuda genel kurulda alınmış bir karar bulunmadığını, denetçi ile ilgili davanın ise konusuz kaldığını belirterek asıl davanın, 27.06.2004 tarihli genel kurulda yeni taşınmaz alımına dair bir karar bulunmayıp, anılan parsellerin inşaat başlamadan önce kooperatif kuruluş ve arsa alınmasına karar verilen genel kurulunda alınan kararlar doğrultusunda yapılıp, arsa alımları, kat karşılığı arsa alım sözleşmeleri, arsa sahiplerinin genel kurullara üye olarak katılmalarının genel kurullarca benimsendiğini, N...........Belediyesi'nin müvekkili kooperatifin taşınmazlarının da bulunduğu bölgede yapmış olduğu şuyulandırma sonucunda 4550 ada 3 nolu parselin meydana geldiğini, müvekkili kooperatifinde bu parsele hissedar olduğu ve küçük hissedar olan kooperatiften payının alınmasına dair alınan kararda yasa dişilik bulunmadığını, ısınma sistemi ile ilgili olarak 27.06.1999 tarihli genel kurulda tek merkezde ısıtma yöntemi ile yapılmasına dair karar alınıp, kesinleştiğini, alınan tüm kararların yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına uygun olduğunu belirterek birleşen davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, davacılardan Aysel'in 29.06.2003 tarihli genel kurulda yönetim kuruluna güvenini yitirdiğini, dava açma hakkını saklı tuttuğunu belirtir konuşma yaptığı, davacı Yılmaz'ın sunduğu dilekçe ile faaliyet raporunu eleştirmekle, davacı Hakan'ın aynı genel kurulda faaliyet raporunu eleştirip, yönetim kurulunun ibra edilmemesi gerektiğini belirtmiş olmakla kararlara muhalif kaldıklarının kabulünün gerektiği, kaldı ki davacıların bir kısım kararların geçersizliğini ileri sürmekle, bu durumda muhalefetin tutanağa geçirilmesine gerek bulunmadığı, yargılama aşamasında davacılar vekilince kooperatifin imara açılan arsalar yönünden bağış yapılmasına dair 7. madde, yine gündemin 10. maddesinde alınan karar ve Kasım'ın denetici seçilmesine ilişkin alınan kararlar yönünden davanın konusuz kaldığını belirttiği, yönetim kurulu faaliyet raporunun 6. sayfasında daire karşılığı elde edilen yerlerin sahipleri ile anlaşma yapılarak 3000 m2'ye bir daire ve 4000 m2 karşılığında villa almak isteyen yer sahipleri ile yapılan anlaşmaların, taşınmaz alım ve satımına ilişkin anlaşmaların genel kurulun devredemeyeceği yetkilerden olup, yönetim kurulunun bu şekilde arsa sahipleri ile yaptığı anlaşmaların yasa ve ana sözleşmeye aykırı olup, geçersizliğinin her zaman istenebileceği, kooperatifin kat karşılığı inşaat yapım ve gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi yaptığı kişileri ortak olarak almasına yasal bir engel bulunmadığı, arsa sahiplerinin kooperatife bedelsiz olarak ortak olmayıp, ortaklık karşılığında arsa verdiklerini, 11. maddede toplam daire sayısının 490'a, işyeri sayısının 25'e çıkarılmasına ilişkin kararın genel kurulun yetkisi doğrultusunda oybirliğiyle alındığından alınan kararda yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına, toplantı ve karar nisaplarına uygun olarak alınmakla hükümsüz kılınmaları veya iptallerini gerektiren bir husus bulunmadığı, birleşen davada, arsa sahiplerinin aidat ödemeden kooperatife üye alınmalarına ilişkin uygulamanın geçersiz olduğunun tespitine ilişkin isteminin, 27.06.2004 tarihli genel kurulda bu konuda bir karar alınmamış olması ve yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırılıktan söz edilemeyeceği, genel kurula katılan 30 ortağın oyu hariç tutulsa dahi toplantı ve karar nisabının oluştuğu, alınan diğer kararların gündeme uygun, yasa, ana sözleşmeye ve yasaya aykırı olmadıkları gerekçeleriyle, asıl davanın kısmen kabulü ile davalı kooperatifin 29.06.2003 tarihli genel kuruluna sunulan yönetim faaliyet raporunun 6. sayfasında daire karşılığı elde edilen yerlerin sahipleri ile yapılan anlaşma ile 3000 m2 bir daire karşılığı olmak üzere boş dairelerden 13 tanesinin noter huzurunda kura çekilerek yer sahiplerine verilmesi ve ayrıca villa almak isteyen yer sahibine de villalık araziden 4000 m2'ye bir villa düşecek şekilde yapılan anlaşmanın geçersiz olduğunun tespitine, kooperatifin imara açılan arsalardan % 15 oranına kadar belediyeye bağış yapılmasına ilişkin alınan 7 nolu, 10 nolu ve Kasım'ın denetici seçimine dair alınan karar yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacılar vekilinin kooperatifle yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin tarafı olan arsa sahiplerinin aynı zamanda aidat ödemeden kooperatife üye olmaları yönündeki uygulamanın geçersiz olduğunun belirlenmesi yolundaki isteminin ve diğer genel kurul kararlarının iptali isteminin ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, asıl davada davacı vekilince konusuz kaldığı belirtilen hususlar dışında kalan diğer genel kurul kararlarının hükümsüz kılınması istemleri değerlendirildiğinde, bu hususların hiç birinin hükümsüzlük sebebi oluşturmamasına, koşulları varsa ancak iptal sebebi teşkil etmelerine, 1163 Sayılı Kanunun 53. maddesi uyarınca davacıların alınan kararlara karşı muhalefetlerini toplantı tutanağına geçirmemiş olmaları nedeniyle kararların iptallerini talep etmelerine yasal olanak bulunmamasına göre sonuç itibarıyla asıl davada genel kurul kararlarının hükümsüz kılınmasına dair istemlerin, birleşen davada ise davacılardan Mualla'nın alınan kararlara muhalefeti bulunmadığından aynı gerekçe ile diğer davacılar yönünden ise alınan kararların yasa, ana sözleşme ve iyi niyet kurallarına aykırı olarak alındıklarının kanıtlanamamasına göre reddinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilinin tüm, davalı kooperatif vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Asıl davada hükümsüz kılınması istenilen 29.06.2003 tarihli genel kurul toplantısına sunulan faaliyet raporu aynı genel kurulda okunarak kabul edilmiştir. Bu raporda bahsi geçen Daire karşılığı elde edilen yerlerin sahipleri ile anlaşma yapılmıştır. 3000 m2'ye bir daire karşılığı olmak üzere elimizdeki boş dairelerden 13 tanesi noter huzurunda kura çekilerek yer sahiplerine verilmiştir. Ayrıca villa almak isteyen 5 yer sahibine de villalık arazide 4.000 m2'ye bir villa düşecek şekilde kendileri ile anlaşma yapılmış ve bu kişiler S...........kent üzerindeki bütün haklarından vazgeçmişlerdir şeklinde arsa sahipleri ile yapıldığı anlaşılan anlaşmalar genel kurul kararı haline gelmiştir. Bu durumda, söz konusu yönetim kurulu faaliyeti genel kurulca onanmış olmakla mahkemece taşınmaz alımı ve satılması genel kurulun devir edemeyeceği yetkilerden olduğundan yönetim kurulunun arsa sahipleri ile belirtildiği şekilde yapmış olduğu anlaşmanın yasa ve ana sözleşmeye aykırı olduğundan bahisle geçersiz olduğu yolundaki belirlemesi doğru olmadığı gibi, böyle bir istemin mutlak butlan halleri dışında verilecek kararla hukuku etkilenecek anlaşmanın tarafı olan arsa sahiplerinin bulunmadığı davada görülmesine de hukuken olanak bulunmamakla; davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 625,00. TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 18,10. TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalılara iadesine, 26.05.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy