(1086 S. K. m. 428)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 13.06.2007 tarih ve 2006/497 - 2007/214 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 30.06.2009 gününde davacı avukatı ile davalı Oyakbank A.Ş. Avukatı ve diğer davalı Akbank T.A.Ş. avukatı gelip, diğer davalı T. C. tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesi süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan T. C. arasındaki 05.05.2006 tarihli Kooperatif Üyelik Hakkı Devir Sözleşmesi ile davalı T.'un üyesi bulunduğu S.S.72 Nolu Yüreğir Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'ndeki E-49 nolu üyelik hakkını bütün hukuki vecibeleri ile birlikte davacıya devrederek, bedelini peşin olarak aldığını, yapılan devrin 05.05.2006 tarihli kooperatif yönetim kurulu kararı ile de kabul edildiğini, müvekkilinin Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na müracaat ederek davalı T.'a ait E-49 göğüs numaralı özel halk otobüsünün durak hattını kooperatif üyeliği ile birlikte devraldığını bildirmesi üzerine, durak hattı üzerinde davalı Oyakbank A.Ş.'nin 08.06.2005 tarihli rehin yazısı bulunduğundan bu rehin kaldırılmadan devir işleminin gerçekleşmeyeceğinin öğrenildiğini, mülkiyeti Adana Büyükşehir Belediyesi'ne ait olup, sadece kullanım hakları T. C.'a ait iken kullanım hakkı müvekkiline geçmiş olan durak hattının yasa gereği taraflar arasında yapılmış olması gereken rehin sözleşmesi bulunmadan, bulunsa bile, rehin sözleşmesine konu olabilecek hakkın davalı Turgut'a ait olmaması nedeniyle davalı Bankaların yaptığı sözleşmelerin geçersiz olacağını ileri sürerek, davaya konu hattın hukuki haklarının malikinin davacı H. Ç. olduğunun tespiti ile davalı bankaların rehin yazılarının geçersizliğinin tespiti ile kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Oyakbank A.Ş. vekili, davalı T. C.'a kullandırılan kredinin teminatı olarak borçlu adına kayıtlı araca ve özel halk otobüsü işletme hakkı üzerine müvekkili banka lehine 08.06.2005 tarihinde rehin tesis edildiğini, kredi borçlusunca kredi ödeme planında belirlenen 09.06.2006 - 09.07.2006 tarihli kredi taksitlerinin vadelerinde ödenmemesi üzerine kredi hesabının kat edilerek taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı T.'un kooperatif üyeliğini 3.kişiye devrinin muvazaalı, hukuka aykırı ve hükümsüz olduğunu, üyeliğin devrinde Adana Büyükşehir Belediyesi'nden izin veya muvafakat alınmadığını, belediyeye yazılı bildirimde bulunulmadığını, Belediye ile T. C. arasında imzalanan sözleşmenin 14. maddesine uygun olmayan devrin belediye ve müvekkili açısından hükümsüz olduğunu, kaldı ki müvekkili lehine tatbik edilen rehin şerhinden sonra devrin yapıldığını, davacının müvekkili banka lehine tesis edilen rehni kabullenerek devraldığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı Akbank T.A.Ş. vekili, davacının devir işlemini Adana Büyükşehir Belediyesi Otobüs İşletme Müdürlüğü'ne bildirmemesi nedeniyle yapılan devir işleminin bankaya karşı hüküm ifade etmeyeceğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalı, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki kanıtlara göre, davacıya devri yapılan E-49 nolu otobüs hattı üzerinde, Oyakbank A.Ş.'nin 08.06.2005 ve Akbank Karşıyaka Adana Şubesi'nin 25.07.2006 tarihli yazıları ile rehin konulduğu, bankalarca konulan bu rehinlerin T.C.'la banka arasında düzenlenen kredi sözleşmesi gereği kullandırılan kredilere ilişkin olduğu ve davalılardan Oyakbank A.Ş. tarafından T.C. aleyhine rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapıldığı gibi, yönetmelik gereği devir işlemlerinin Belediye'nin bilgi ve denetimi dışında yapılamayacağı, Adana Büyükşehir Belediyesi Otobüs Şube Müdürlüğü'nün 08.03.2007 tarihli yazılarına göre davacının T.C.'a tahsis edilen hatlar üzerinde herhangi bir tasarruf hakkının bulunmadığı ve bu konuda Belediye'ye müracaatının olmadığı, Belediye'de tutulan kayıtlara göre halen davalı T. işletim hakkı sahibi görüldüğünden, davalı bankaların kayıtlara güvenerek rehin tesis etmiş olmaları, davalılardan Oyakbank A.Ş.'nin rehninin üyelik devrinden önce olması, davacının davalı T.'a tahsis edilen hatlar üzerinde herhangi bir tasarruf hakkı bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin davalı Oyakbank A.Ş.'ne yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, halk otobüs hattının hukuki haklarının malikinin davacı olduğunun tespitine, davalı bankaların rehin yazılarının geçersizliğin tespiti ile kaldırılması istemine ilişkindir.
Davaya konu istemin dayanağı olan özel halk otobüs hattının dava dışı taşıyıcılar kooperatifi üyeliğine bağlı olarak davalı T. C.'ye tahsis edildiği ve onun tarafından da 05.05.2006 tarihli noter sözleşmesi ile kooperatif üyelik hakkının bütün hukuki vecibeleri ile birlikte davacıya devredildiği ve devrin kooperatifçe kabul edildiği uyuşmazlık konusu değildir.
Davalı Oyakbank A.Ş.'nin hat hakkı ile ilgili rehin, adı geçen banka ile hat hakkını davacıya devreden T. C. arasında yapılan 09.06.2005 günlü Taksitli Ticari Kredi Sözleşmesi ve aynı tarihli Kredi Şartları Protokolü ile kurulmuş olup, Adana Büyükşehir Belediyesi'nin 13.09.2006 günlü cevabi yazısına göre 08.06.2005 tarihinde Belediye kayıtlarına hak takyidatı olarak girmiştir. Yine aynı cevabi yazıda davalı Akbank A.Ş.'nin 25.07.2006 günlü rehin yazının hat dosyasına takyidat olarak girdiği belirtilmiştir.
Davalı Oyakbank A.Ş. hattı davacıya devreden dava dışı T.C. aleyhine 01.11.2006 tarihinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine girişmiş ve dava açılmadan önce takip sonucu hat işletme hakkı paraya çevrilerek bedelin bir kısmı davalı alacaklı Oyakbank A.Ş.'ne, alacağın üzerinde kalan bakiye 60.000 YTL.sı ise aynı hattın davacıya devrinden sonra kurulan rehin hakkına istinaden diğer davalı Akbank T.A.Ş'ne icra dosyası üzerinden ödenmek suretiyle, hat işletme hakkı dava dışı M.G'ye ihale yoluyla satılmış ve satış kesinleşmiştir.
Bu durumda davaya konu otobüs işletme hattı hakkı dava tarihinden sonra davalı Oyakbank A.Ş. lehine hat işletme hakkının davacıya devrinden önce davalı Oyakbank yararına tesis edilen yasaya uygun rehin hakkına dayanılarak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibi sonucu ihale yoluyla dava dışı 3.kişiye satılıp devredilmiş ve satışın kesinleşmiş olması karşısında, davalı Akbank'ın rehninin, hattın davacıya devrinden sonra kurulmuş olması ve bu itibarla geçersizliği nedeniyle davacının hat üzerindeki hak iddiasının artık bu aşamadan sonra ve davalı Akbank'a yönelik olarak çoğun içerisinde azın da olduğu ilkesinden hareketle hattın satış bedelinden bu davalıya ödenen miktarın tahsili istemine ilişkin olarak görülüp sonuçlandırılması gerekirken yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalı Oyakbank A.Ş.'ne yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün BOZULMASINA, takdir edilen 625,00 TL duruşma vekillik ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.07.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy