(233 S. KHK. m. 1) (3096 S. K. m. 2) (818 S. K. m. 23, 31)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 19.10.2006 tarih ve 2003/321-2006/359 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ile davalılar vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 28.10.2008 gününde davacı avukatı E. Toklu ve Av. M. Ali K. ile davalılardan E. Elek. Ür. A.Ş. vekili Av. Serhat S. ile davalılardan G. Gebze Org. San. vekili Av. Hasan Ali N. geldiler, davetiye tebliğine rağmen B. Oksijen San. A.Ş. vekili duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe A. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin 233 sayılı KHK kapsamında Kocaeli bölgesinde elektrik dağıtımı ile görevlendirilmiş İktisadi Devlet Teşekkülü, davalılardan E. Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ.'nin 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Üretimi, İletimi, Dağıtımı ve Ticareti ile Görevlendirilmesi Hakkında Kanun kapsamında kendi faaliyet alanlarının enerji ihtiyacını karşılamak üzere kurulmuş bir tüzel kişilik, diğer davalı G. Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nin ise 4546 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu kapsamında sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, kentleşmeyi yönlendirmek, çevre sorunlarını önlemek vb. amaçlarla kurulmuş bir tüzel kişilik olduğunu, davalı E.'in Bursa ili O. ilçesi D. beldesinde kurulu bulunduğu kuruluşlara K.'ın dağıtım hatlarını kurarak naklettiğini, T. ve T. Dışındaki Kuruluşlara Elektrik Enerjisi Üretim Tesisi Kurma ve İşletme İzni Verilmesi Esaslarını Belirleyen Yönetmelik ve davalı E. ile müvekkili arasında imzalanan Enerji Nakli Sözleşmesi gereğince belirlenecek enerji nakil bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, Mart 1999-Ekim 2001 tarihleri arasın ödenmesi gereken enerji nakil bedelinin davalı E. tarafından müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin davalı Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nin tüm elektriğini dağıttığını, dağıtılan elektriğin bedelinin doğrudan G. tüzel kişiliğine fatura edildiğini ve G.'den tahsil edildiğini, müvekkili tarafından G.'ne gönderilen faturalarda diğer davalı E. için nakledilen toplam elektrik miktarının da ayrıca bildirildiğini, buna rağmen G.'nin mevzuat gereği müvekkiline ödemesi gereken %6,5 nakil bedelini ödemediğini, diğer davalı E.'ten müvekkili tarafından nakledilen elektriğin %4'üne tekabül eden bir bedeli nakil bedeli adı altında geçerli hukuki sebebe dayanmaksızın kendi adına tahsil ettiğini ve sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek, şimdilik 529.283.160.663 TL. nın temerrüt tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı E. Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ vekili, müvekkilinin T. (TRİAŞ) ve T. hatlarını kullanarak, ortağı bulunan 40 civarındaki şirkete enerji naklettiğini, nakil yapılan aylık enerji miktarının ertesi ayın ilk iş gününde müvekkili şirketin üretim yaptığı Bursa bölgesindeki görevli T. Batı Marmara İşletme Müdürlüğü ile müvekkili arasında yapılan 154 KV T. Protokolü ile de tespit edilerek, resmi tutanak haline getirildiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen nakil hatlarının mülkiyetinin davacıya ait olduğu iddia edilmiş ise de, davacı ile davalılar arasında imzalanmış olan enerji nakline ilişkin 26.02.1999 tarihli protokol hükümlerine göre, söz konusu nakil hatlarının mülkiyetinin diğer davalı G.'e ait olduğunu, 26.02.1999 tarihli taraflarca imzalanmış protokol uyarınca, müvekkilinin, enerji nakil hatlarını kullanımı karşılığında hatlarım maliki olan G. Müdürlüğü'ne %4 oranında nakil bedeli ödediğini, enerji nakil hatlarının mülkiyetine dair ihtilafın müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ayrıca nakledilen enerji bedelinin %4'ü yerine %6,5'unun talep edilmesinin de iyi niyet kurallarına aykırı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
B. Oksijen San. AŞ vekili, işbu dava ile müvekkilinin hukuki durumunun da etkileneceğini belirterek, davalı E. Elektrik Üretimi Otoprodüktör Grubu AŞ yanında müdahale talebinde bulunmuştur.
Davalı G. Gebze Organize Sanayi Bölgesi vekili, Tepeören TM'deki hatların davacıya ait olmayıp, müvekkilinin mülkiyetinde olduğunu, bu hususun taraflarca imzalanan 26.02.1999 tarihli protokolün 5. maddesinde açıkça düzenlendiğini, davacı iddialarının yerinde olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında düzenlenen 24.09.1998 tarihli protokolün 5. maddesinde davacı K.'ın kendi dağıtım hatlarını kullanarak 1. maddede belirtilen şirket ortaklarına nakledeceği enerji miktarının %6,5'na tekabül eden miktarın K.Ş'ın bölgesinde uyguladığı o aya ait tek terimli sanayi tarifesi elektrik satış birim fiyatı ile çarpılarak bulunacak bedelin KDV ilavesi ile E.'e fatura edileceğinin hüküm altına alındığı, davacı tarafın dayandığı bu hükmün 09.03.1999 tarihli ek protokol ile tadil edildiği, bilahare tarafların üçünün de bir araya gelerek 26.02.1999 tarihli protokolü imzaladığı, protokolün 5. maddesinde G. Tepeören TM'deki kendi hatlarını kullanarak 1. maddede belirtilen G. sınırları içerisindeki şirket ortağı konumundaki kuruluşlara nakledeceği elektrik enerjisinin %4'üne tekabül eden miktarını K. tarafından o aya uygulanan tek terimli sanayi tarifesi ile çarpılarak bulunacak bedelin E. adına düzenlenecek fatura ile enerji nakil bedeli olarak G.'ye ödeneceğinin kararlaştırıldığı, üçlü protokolün imzalanmasından sonra ödemelerin G.'na yapıldığı, davacı K.'ın 1999 tarihli üçlü protokolde G.'a %4 pay tanınmasına temel olduğu anlaşılan hatların mülkiyetinin kendilerine ait olduğunu öğrenmesi üzerine BK.nun 31. maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde hataya dayalı olarak bildirimde bulunarak sözleşmenin bağlayıcılığını ortadan kaldırdığı, bu suretle taraflar arasında daha önce imzalanan 24.09.1998 tarihli protokolün uygulama yeteneğini kazandığı, bu protokol dairesinde Mart 1999 ila Ekim 2001 tarihleri arasında 32 aylık süre içerisinde nakledilen ve üretilen enerji bedelinin davalılardan tahsili gerektiği, ayrıca ilgili yönetmelik hükümlerinin de tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, dava tarihinden önce davalıları temerrüde düşürüldüğü iddia ve ispat edilemediğinden, temerrüt faizinin dava tarihinden itibaren istenebileceği sonucuna varılarak, 529.383.160.663 TL'nın (529.383,16 YTL) dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili ile davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.
1- Dava, davacı ile davalı E. Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ arasındaki sözleşme gereği Mart 1999-Ekim 2001 tarihleri arasında ödenmesi gereken enerji nakil bedelinin ödenmediği iddiasıyla, alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı ile davalılardan E. Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ arasındaki 24.09.1998 tarihinde imzalanan sözleşmeden sonra imzalanan davacı ile davalılar arasındaki 26.02.1999 tarihli sözleşmenin 1. maddesinde G. sınırları içerisinde bulunan elektrik enerjisinin nakledileceği davalı E. Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ ortağı firmaların isimleri sayılmış, bu şirketlere nakledilecek enerji dolayısıyla E. Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ' nin G.'e ödeyeceği ücretin ne olacağı da aynı sözleşmenin 5. maddesinde düzenlenmiştir.
Davalı E. Elektrik Üretim Otoprodüktör Grubu AŞ vekili, taraflar arasındaki sözleşmede yazılı nakil hatlarına ilişkin bedelin davacı tarafa ödendiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen nakil hatlarının mülkiyetinin davacıya ait olduğu iddia edilmiş ise de, davacı ile davalılar arasındaki 26.02.1999 tarihli protokol hükümlerine göre, dava konusu nakil hatlarının diğer davalı G.'e ait olduğunu savunmuştur. Davacı vekili ise, bahsi geçen sözleşmede, G.'e ait olduğu savunulan hatların mülkiyetinin müvekkiline ait olup, davacının enerji nakil bedeli talep etme hakkından vazgeçmesinin söz konusu olmadığını belirtmesine karşılık, 16.03.2006 tarihli bilirkişi raporunda, nakil hatlarının mülkiyetinin davacıya ait olduğu, ancak davacıdaki bilgi eksikliği nedeniyle mülkiyetin G.'e ait olduğunun düşünüldüğünü, bu nedenle davacı K. tarafından BK.nun 31. maddesinde öngörülen 1 yıllık süre içinde yapılan bildirimle 26.01.2999 tarihli üçlü protokolün bağlayıcılığını K. yönünden baştan beri ortadan kaldırdığını kabul etmek gerektiği yönünde görüş belirtilmiş, mahkeme de bu görüş esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde dayanılmayan, ancak 16.03.2006 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen BK.'nun 23 ve devam eden maddelerinde düzenlenen sözleşmenin yapılması sırasındaki hatanın varlığı halinde, BK.nun 31. maddesi gereğince hatanın öğrenildiği andan itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Mahkemece, taraflar arasındaki tüm yazışmalar dikkate alınarak 26.02.1999 tarihli sözleşmenin imzalanmasında davacı tarafın esaslı hataya düştüğü yönünde bir beyanda bulunup bulunmadığı ve bulunulmuş ise hangi tarihte ileri sürüldüğünün gerekçeli kararda açıkça gösterilmesi gerekirken, BK.nun 31. maddesindeki bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde hataya dayalı olarak bildirimde bulunarak sözleşmenin bağlayıcılığını ortadan kaldırdığı şeklindeki soyut gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, takdir edilen 550.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, istek halinde aşağıda yazılı 7.136,00 YTL harcın temyiz eden davacıya iadesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekle halinde temyiz eden davalılara iadesine, 30.10.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy