(6762 S. K. m. 946, 1061, 1062, 1235, 1361)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nce verilen 21.12.2006 tarih ve 2005/459 - 2006/367 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ile davalı kooperatif vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 11.11.20085 gününde davacı G. Sigorta A.Ş. avukatı Güven G. ile davalılardan M/V M. Gemisi Donatanı Fatsa Denizcilik San. Tic. Ltd. Şti. avukatı Kerim Ö. gelip, diğer davalılar tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ali O. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Asıl davanın davacısı G. Sigorta A.Ş. vekili, müvekkilinin sigortalısına ait dökme buğday yükünün Tekirdağ'dan Bulancak'a taşınması işinin davalılarca üstlenildiğini, varma yerinde 131.380 kg. yükün ıslak olduğu tespit edilerek gemiden alınmadığını, bu yüzden sigorta güvencesi kapsamındaki sigortalı zararının 43.239 YTL olarak ödenerek haklarına halef olduklarını ileri sürerek, bu tutarın ödeme tarihinden itibaren en yüksek reeskont oranı üzerinden faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini istemiştir.
Birleşen davanın davacısı vekili, aynı hasarla ilgili olarak 47.000,00 YTL'nin tahsilini istemiştir.
Davalı donatan vekili, müvekkilinin sigortalı ile taşıma sözleşmesi bulunmadığını, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, olağan deniz tehlike ve kazalarından donatanın sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı kooperatif vekili, zararın oluşumunda kooperatife kusur atfedilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı, yanıt vermemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre davalı kooperatifin, davacının sigortalısı Ç. Gıda Tarım A.Ş. ile imzaladığı protokol gereğince taşıma taahhüdünü aldığı ve taşıyan sıfatını kazandığı, TTK.nun 1062 nci maddesi gereğince taşıyanın yüke gereken tedbir ve özeni göstermediği ve TTK'nun 1061 nci maddesi gereğince kendi adamları veya gemi adamlarının kusurlarından kendi kusuru gibi taşıtana karşı sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı kooperatif hakkındaki davanın kabulüne, diğer davalılar hakkındaki asıl davanın reddine, birleştirilen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili ile davalı kooperatif vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve F. Denizcilik ve Tic. San. A.Ş.'nin donatan ve taşıyan olduğunun kanıtlanmamış bulunmasına göre davacı ve davalı kooperatif vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Ancak, dava, davacı şirkete sigortalı buğday emtiasının M/V M. Gemisi ile Tekirdağ'dan Bulancak'a taşınması sonucunda meydana gelen hasar nedeniyle davacı sigortanın ödediği (43.239) TL sigorta tazminatının gemiyi kiralayan ve taşımayı gerçekleştiren S.S.Gemi Armatörleri Kooperatifi ile gemi maliki ve donatanı olan diğer davalıdan rücuen tahsiline ilişkin olup, davalı kooperatif gemiyi kiralamak suretiyle davaya konu olan taşıma içinde kullanmıştır. Bu durumda kooperatif Gemi İşletme Mütcahhididir. Bu sıfatı itibariyle üçüncü şahıslarla olan münasebetinde donatan sayılır ve onlara karşı donatanın hak ve borçlarına haizdir. Ancak alacak, gemi alacaklısı hakkını veren alacaklardan ise malik, gemi alacaklısı hakkı sahiplerinin alacaklarını gemiden almasına engel olamaz. Menfaat karşılığı gemisini kiralayan kimse bunun neticelerine katlanmak zorundadır (TTK'nun 946/2). Gemi malikinin sorumluluktan kurtulabilmesi, işletmenin kendisine karşı haksız olduğunu ve alacaklının kötü niyetli olduğunu ispat etmesi koşuluna bağlıdır.
Davacı sigorta yükte taşıma sırasında meydana gelen hasar sebebiyle sigortalısına yaptığı ödemeye dayanarak TTK'nun 1361 nci maddesi nedeniyle bu davayı açtığından mahiyeti itibariyle alacak TTK'nun 1235/7 nci maddesindeki gemi alacağı niteliğindedir.
Gemi maliki, geminin işletilmesinden dolayı gemi alacaklısı durumuna gelen kişinin alacağını gemiden talep hakkını TTK'nun 946/2 nci maddesi dışında men edemeyeceğinden, davalı donatanın pasif husumet ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerekir.
Bu nedenlerden dolayı gemi malikine karşı böyle bir dava açılabileceğinin kabulü ile neticesine göre bir karar vermek gerekirken gemi/donatan hakkındaki davanın reddi bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ve davalı kooperatif vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, kararın 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ve davalı kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı ve davalı kooperatif yararına BOZULMASINA, takdir edilen 550 YTL vekalet ücretinin M/V Mirat Gemisi Donatanı Fatsa Denizcilik San. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı G. Sigorta A.Ş'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 21.11.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy