(2004 S. K. m. 67) (6762 S. K. m. 1016)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 18.01.2007 tarih ve 2005/135-2007/5 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili ve davalı R. Kimya San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.12.2008 gününde davacı avukatı Burak G. ile davalılardan K. Denizcilik Nak. ve Tic. Ltd. Şti. avukatı Serap H. ve T. K. Tanker İşletmeciliğii avukatı Tuğba S. ve T. gelip, diğer davalı R. Kimya San. ve Tic. avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe A. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin Romanya Köstence'den satın aldığı karbontetraklorit maddesinin Roterdom'a taşınması işinin davalı R.'in aracılığı ile davalı T. K.'nın işletme müteahhidi, diğer davalının ise donatanı olduğu Z.K. gemisi ile ger çekleştirildiğini, ancak geminin taraflar arasındaki mutabakata göre varma yerine en geç 30 Nisan 1999'da ulaşması gerekir iken 04.05.1999'da ulaştığını, bu nedenle malın Roterdam'dan Malezya'ya götürecek gemi işletenine süresterya ücreti ödenmek zorunda kalındığını, 2 gün 23 saat 10 dakika gecikme nedeniyle ödenen 59.305.54-USD ne karşılık davalı T. K.'nın 13.260-USD süresterya ücreti ödediğini, bakiyesi için davalılar aleyhine girişilen icra takibinin itiraz üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile davalıların 48.376-USD bakiye ve 3.566-USD işlemiş faiz borcu bulunduğunun saptanarak asıl alacağa tahsil tarihine kadar döviz faizi yürütülmek üzere davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalılar Trans K. ve K. Denizcilik Ltd. Şti. vekili, müvekkilleri ile davacı arasındaki herhangi bir akdi ilişki bulunmadığını, diğer davalı ile yapılan sözleşmeye göre taahhütlerinin yerine getirildiğini savunarak, davanın husumet yönünden reddini istemiştir.
Davalı R. Kimya San. ve Tic. A.Ş. davacı ve dava dışı satıcı firmanın Türkiye temsilcileri olduklarını, satış sözleşmesinde sadece muhaberatı sağladıklarını ve satış işlemelerinin hızlandırılmasına yardımcı olduklarını, CFR esasına dayalı satım nedeniyle mal bedeli ve navlunun satıcıya davacı tarafından açılan akreditif ile ödendiğini ve gönderen satıcının da navlun bedelini davalı Trans K. firmasına ödediğini taraflar arasındaki ilişkide her hangi bir yükümlülüklerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece davalı davalı R. A.Ş.ne yönelik davanın kabulüne, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine dair verilen karar, Dairemiz'in 05.12.2003 tarih ve 2003/12115-11480 sayılı kararı ile davacı ve davalı R. AŞ yararına bozulmuştur.
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda, mahkemenin ilk kararının karar düzeltme istemi sonrasında sadece davalı T. K. Denizcilik Ltd. Şti. hakkındaki davanın reddine dair kararın bozulduğu, diğer davalı R. Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve K. Denizcilik Nakliyat ve Tic. Ltd. hakkında verilen kararın temyiz incelemesi sonrası onandığı, karar düzeltme istemi üzerine yapılan incelemede de bozma sebebi yapılmadı, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre mahkemenin ilk kararının adı geçen davalılar yönünden kesinleştiği, bu nedenle davalılar R. Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve K. Denizcilik Nakliyat ve Tic. Ltd. hakkında başkaca karar verilmesine yer olmadığı, diğer davalı T. K. Tankercilik Ltd. Şti. hakkında karar düzeltme incelemesi aşamasındaki bozma üzerine yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacı talebinin, navlun sözleşmesinin geç ifasından doğan gecikme zararının tazmini istemine ilişkin olduğu, davacı T'nin talebinin navlun sözleşmesine değil, konşimentoya dayandığı, buna göre davacının davalı taşıyanlardan gecikme zararı talep edip edemeyeceği hususu konşimento içeriğine göre tespit edileceği, konşimento hamili için gecikmenin, yükleme tarihi ile varma tarihleri arasındaki süre esas alınarak tayin edileceği, geminin Köstence Limanı'ndan 20.04.1999 tarihinde hareket ettiği ve Rotterdam Limanı na 04.05.1999 tarihinde vardığı, Köstence-Rotterdam arasındaki makul taşıma süresinin 16-19 gün olup, konşimentodaki yükleme tarihinin 19 Nisan ve geminin Rotterdam Limanı'na varış tarihinin de 4 Mayıs olduğu dikkate alındığında 15 gün sürmüş olan bu yolculukta herhangi bir gecikmenin söz konusu olmadığı, davacı T.'nin konşimentoya dayanarak 2 ve 3 nolu davalılardan gecikme tazminatı talep edemeyeceği, bu meyanda Yargıtay bozma ilamında bahsi geçen 3 nolu davalı T. K. Tankercilik Ltd. Şti.nin yaptığı ödemenin ise, onun borçlu olduğunu göstermeyeceği, borçlu olmayan şeyin ödenmesinin de mümkün olduğu, dosya içerisinde mevcut verilere göre davacının sürestarya ücreti ödemek zorunda kalmasından doğan zararından T. K. Tankercilik Ltd. Şti.nin sorumlu tutulmasının yasal olarak mümkün olmadığı gerekçesiyle, davalı R. Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve davalı K. Denizcilik Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. hakkında daha önce verilen karar kesinleşmiş olduğundan başkaca karar ittihazına yer olmadığına, davalı T. K. Tanker İşletmeciliği Ticaret Ltd. Şti. hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili ile davalı Rovimeks Kimya Sanayi Ve Ticaret A.Ş vekilince temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve davalılar Ka Denizcilik Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti ve T. K. Tanker işletmeciliği Tic. Ltd. Şti hakkındaki davanın reddine, diğer davalı Rovimeks Kimya San. ve Tic A.Ş. hakkındaki davanın kabulüne dair mahkemenin 17.05.2002 tarihli ilk kararının davacı ve davalılardan Rovimax'ın karar düzeltme istemi sonrası Dairemiz'in 05.12.2003 tarih ve 2003/12115-11480 sayılı kararı ile davalı T.K. Tanker İşletmeciliği Tic Ltd Şti hakkındaki davanın reddine dair kararın bozulmuş bulunmasına, davalı Rovimeks Kimya San. ve Tic. A.Ş. hakkındaki davanın kabulüne dair mahkemenin ilk kararının kesinleşmiş olmasına göre, mümeyyiz davalı vekilinin (2) numaralı bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davalı R. aracılığı ile davalı T. K.'nın işletme müteahhidi, diğer davalının ise donatanı olduğu gemi ile gerçekleştirilen taşımanın anlaşmaya aykırı olarak varma yerine geç ulaşması sonucu davacının ödemek zorunda kaldığı 59.305.54 USD sürastarya ücretinin 13.260 USD'nın davalı T. K. tarafından ödendiği iddiasıyla, bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, navlun sözleşmesine değil, konşimentoya dayanılarak açılan işbu davada, konşimentodaki verilere göre yükleme ve boşaltma tarihleri dikkate alındığında, taşımada bir gecikme olmayıp, süresinde gerçekleştiği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
M/T Z.K. kaptanı Mehmet U. tarafından düzenlenen 19.04.1999 tarih ve 194 sayılı konşimentoda, taşıma süresi ile gecikme halinde uygulanacak demuraj hakkında bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak davacı vekili, bahsi geçen konşimentoda navlun ve harcamalar" konusunda navlun sözleşmesine atıf yapıldığını, navlun sözleşmesinde de yükleme ve boşaltma tarihleri ile demuraj ücretiyle ilgili düzenlemeler bulunduğunu, davalı T. K.'nın da bu nedenle kısmi ödemede bulunduğunu iddia etmiş olup, mahkemece davacı tarafın bu iddiası üzerinde durulmamıştır. Mahkemece, 19.04.1999 tarihli M/T Z.K. kaptanı tarafından düzenlenen konşimentoda navlun sözleşmesine bir atıf olup olmadığı, atıf yapılması halinde davalı T. K. temsilcisi tarafından diğer davalı R.'e gönderilen 25.03.1999 tarihli faks mesajındaki yükleme ve boşaltma tarihleri ile demuraj hakkındaki hükümlerin davacı lehine uygulanıp uygulanmayacağının öncelikle değerlendirilmesi gerekirken, davacı tarafın bu yöndeki iddiaları incelenmeden, davalı T. K. ödemesinin borç olmayan şeyin kısmen ödenmesi olarak yorumlanması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı ve mümeyyiz davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın davacı ve davalı R. Kimya San. ve Tic. A.Ş. yararına BOZULMASINA, takdir edilen 550.00 YTL duruşma vekillik ücretinin davalı T. K. Ltd'den alınarak davacıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 04.12.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy