(5411 S. K. m. 134, 140, Geç. m. 13) (2004 S. K. m. 257, 265)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 1. Ticaret Mahkemesince verilen 15.03.2007 tarih ve 2007/140 D. İş sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi ihtiyati hacze itiraz edenlerden Gerede A.Ş., Hosta A.Ş., Kardelen A.Ş., Açı Market, Done Yapı A.Ş. San. A.Ş. sekileri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Figen Yılmaz tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkili bankanın kredi borçluları olan Hosta Mağaza İşletmeleri Sanayi ve Tic A.Ş, Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş. Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic. A.Ş'nin kredi sözleşmeleri gereğince müvekkili bankadan kredi kullandığını, borçluların kredi koşullarını yerine getirmemesi nedeniyle aleyhine icra takipleri yapıldığını ancak, takiplerin sonuçsuz kaldığını, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilen diğer şirketlerin de kredi borçluları ile organik bağlantıları olup mal kaçırma amacı ile ortak hareket ettiklerini, borçlu şirketlerin başka tüzel kişilikler kurarak perde arkasında ticari faaliyetlerine devam ettiklerini, ileri sürerek, 5411 sayılı Bankacılık Kanunun Geçici 13, 134, 140. madde hükümleri gereğince kredi borçlusu firmalar ile aralarındaki hukuki ve fiili irtibat sebebiyle borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, 12.02.2007 tarihli karar ile, alacaklının dayanak belgesine göre alacağın varlığı, alacağın vadesinin geldiği ve alacak için bir rehin bulunmadığı anlaşıldığından bahisle, 5411 sayılı Bankacılık Kanunun 134. maddesi gereğince talebin kabulüne karar verilmiştir.
Borçlu Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş ve Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic A.Ş. vekili borçların ipotek ve rehinle teminat altına alınmış olduğunu ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli koşulların oluşmadığını savunarak, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer borçlu olduğu ileri sürülen şirket vekil ve temsilcileri ise şirketlerinin borçlu şirketler ile herhangi bir organik bağlantılarının bulunmadığını ve kredileri ile herhangi bir ilgilerinin olmadığını, kredi alacağının teminat karşılığı verilmiş olup İİK' nun 257. madde hükmünün şartlarının oluşmadığını savunarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, İİK'nun 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz nedenlerinin düzenlenmiş olup, yapılan itirazların alacağın kendisi ile ilgili olduğundan değerlendirilemeyeceği ayrıca, menfi tespit, iptal davası ve iflasın ertelenmesi davası açılmasının ihtiyati haczin kaldırılmasına neden olamayacağı gerekçesiyle itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlular Hosta Konfeksiyon Endüstri Tic. Ban. A.Ş ve Kardelen Tekstil Boya San. Tic. A.Ş vekili, Açı Market Ve Gıda İşi. San. ve Tic. AŞ temsilcisi ile Dane Yapı San. ve Turizm Tic. AŞ vekili temyiz etmiştir.
1- İİK' nun 265 nci maddesi hükmü uyarınca, ihtiyati haciz kararına itiraz, ihtiyati haciz kararını vermiş olan mahkemeye yapılır. Ancak ihtiyati haciz kararına itiraz edilmeden önce alacaklı başka bir mahkemede alacak davası açmış ise ihtiyati haciz kararına itirazın artık ihtiyati haciz kararı veren mahkeme tarafından değil, alacak davası açılan mahkemece incelenip karara bağlanması gerekir. Somut olayda alacaklı T. Halk Bankası A.Ş'nin ihtiyati hacze konu alacak için dava açtığı, temyiz dilekçesinde ve temyize cevap dilekçesinde belirtilmekte olup, mahkemece görev hususunun araştırılarak, ihtiyati haciz kararına itiraz edilmeden önce açılmış bir alacak davası var ise artık alacak davasına bakacak mahkemenin ihtiyati hacze itirazı da incelemekle görevli olduğunun kabulü ile görevsizlik kararı verilmesi gerekirken bu husus araştırılmadan karar verilmesi doğru görülmemiştir.
2- Ayrıca, alacaklı banka ihtiyati haciz istemini Bankacılık Kanununun geçici 13 ncü maddesi yollaması ile 134 ncü maddesine dayandırmış ve kredi sözleşmesinin tarafı olmayan 3. kişilere yönelik olarak ihtiyati haciz isteminde bulunmuştur. Ancak, dosya kapsamından, aleyhinde ihtiyati haciz isteminde bulunulan ve borçlu olarak gösterilen şahıs ve şirketlerin banka Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş ve Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic. A.Ş. ve dava dışı Hosta Mağaza San. A.Ş'nin imzalamış olduğu genel kredi sözleşmelerinde taraf olmadıkları, dolayısıyla asıl borçlu konumunda bulunmadıkları gibi sözleşmeye kefil de olmadıkları, sadece borçlu şirket ile "Hosta" markasının satın alınması, borçlu şirketlere ait bir fabrikanın kiralanması, aynı grup bünyesinde yer alıp bu şirketler üzerinden faaliyetin devam etmesi gibi bağlantılar bulunduğunun ileri sürüldüğü anlaşılmıştır. Bu itibarla, mahkemece aleyhine ihtiyati haciz talebinde bulunulan şirketlerin asıl borçtan sorumlu olup olmadıklarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği, alacaklının isteminin yerinde bulunmadığı gibi İİK' nun 257 ve müteakip maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz şartlarının ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunun 134. madde şartlarının oluşmadığı dikkate alınmak suretiyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3- Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş ve Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic. A.Ş vekilinin temyiz itirazlarına gelince, İİK. nun 257 nci maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesinin koşullarından birisi de istisnai haller dışında alacağın rehinle temin edilmemiş olması hususudur. Borçlulardan Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş ve Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic. A.Ş vekili borçlarının rehinle teminat altına alınmış olduğunu ileri sürdüğüne göre, artık burada İİK'nun 265 nci maddesinde sayılan itiraz nedenlerinden, ihtiyati haciz sebebine ilişkin bir itiraz söz konusudur. O halde mahkemece bu hususta inceleme yapılarak alacağın rehinle temin edilmiş olup olmadığı, rehinle temin edilmiş ise rehnin alacağın tamamını teminat altına almaya yeterli olup olmadığı hususu üzerinde durulup ihtiyati haciz kararına itiraz konusunda bir karar verilmesi gerekirken, itiraz nedenlerinin İİK'nun 265 nci maddesinde sayılan nedenlerden birisine uymadığı gerekçesi ile istemin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle Gerede Tekstil ve Boya San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Açı Market ve Gıda İşi. San. ve Tic A.Ş. temsilcisi, Gerede Tekstil ve Boya San. Tic. Ltd. Şti. ile Dane Yapı San. ve Turizm Tic. A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Hosta Konfeksiyon End. Tic. A.Ş., Kardelen Tekstil ve Boya San. Tic. A.Ş vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harçlarının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 24.09.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy