(492 S. K. m. 30) (1086 S. K. m. 409)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 1 Ticaret Mahkemesi'nce verilen 03.03.2006 tarih ve 2005/229-2006/93 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı yetkilisi tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. Pınar Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı yetkilisi, müdürü olduğu şirket ile davalı T.. A.Ş. arasında kredi sözleşmeleri bulunduğunu, davalı bankadan teminat mektubu kredisi kullanıldığını, bankanın akde aykırı davranarak krediyi kat ettiğini, bu nedenle davacı şirketin zarara uğradığını ileri sürerek, fazlaya ait haklar saklı kalmak kaydı ile açılan davada yargılama sırasında dava değerinin 3.827.083.70 YTL na çıkartılmasına ve bu tutara ait dava harç bedeli için adli yardıma karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece; davacının sermaye şirketi olup, sermaye şirketlerinin adli müzaheret talebinde bulunmasının mümkün olmadığı belirtilerek adli müzaheret istemi reddedilmiş, noksan harcın üç aylık süre geçmesine rağmen ödenmediği gerekçesiyle davanın HUMK' nun 409. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davacı yetkilisi temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmaması ile sermaye şirketlerinin adli yardımdan yararlanmalarının mümkün bulunmaması karşısında davacı şirketin adli yardıma karar verilmesine ilişkin isteminin reddinde bir isabetsizlik olmadığından davacının aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, davacı şirket ile T.. arasında imzalanan kredi sözleşmelerine dayalı olarak sürdürülen akdi ilişkinin davalı tarafından akde ve hukuka aykırı bir şekilde ihlal edildiği iddiasına dayalı olarak açılmış maddi, manevi ve munzam zararların tazmini istemlerine ilişkindir. Fazlaya ait haklar saklı kalmak kaydı ile açılan davada toplam 6.000.000.000 TL istenmiş ve bu miktara ilişkin peşin harç yatırılmıştır. Yargılama sırasında davacı dava değerini 3.827.083,70 YTL'na yükselttiğini, ancak bu miktara ilişkin harcı yatıramayacağını bildirmiştir. Mahkemece, Harçlar Kanunu 30 ncu maddesi hükmü uygulanarak harç yatırılıncaya kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde harç konusundaki eksiklik ikmal edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davacı taraf, yargılama sırasında davaya konu miktarı artırmıştır. Davaya konu değerin yargılama sırasında ıslah yolu ile artırılması mümkün ise de artırılan kısma ait harem ve yapılması zorunlu yargılama giderlerinin karşılanması gerekir. Aksi takdirde ıslah işleminin yapılmadığının kabulü ile mahkemece yargılamaya ıslah isteminden önceki haline göre devam edilir. Somut olayda davacı artırdığı miktara ilişkin harcı yatırmadığından mahkemece harcı yatırılmayan istem nazara alınmadan yargılamaya harçları yatırılarak açılan dava dilekçesindeki istem ve miktarlar açısından devam edilmesi gerekmektedir. O halde mahkemece, harçları yatırılmış bulunan dava dilekçesindeki istemler yönünden yargılamaya devam edilmesi gerekirken bu istemlere ilişkin asıl davayı da kapsar şekilde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı yetkilisinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı yetkilisinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı taraf yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harem isteği halinde temyiz edene iadesine, 06.11.2008 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy