(2004 S. K. m. 67) (6762 S. K. m. 1067) (1086 S. K. m. 275, 284)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nce verilen 08.05.2008 ve 2006/167-2008/146 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.05.2010 gününde davacı avukatı A.A., davalı Temel Kum Çakıl ve İnşaat Malz. Tic. Ltd. Şti. ve davalı Eko Denizcilik Tic. Ltd. Şti. avukatı N.A.G. ile diğer davalı T.D. ve Kiralama avukatı T.Ü. gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileri ye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi S.Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili şirketin sigortalısı Borusan A.Ş.'ne ait çelik bobinlerin taşıma sigorta poliçesi ile sigortalı olup, Temel Kum Ltd. Şti.' nin donatanı olduğu M/V Antakya gemisine yüklenerek diğer davalılar tarafından Gemlik'ten Avusturya'nın Linz kentine Romanya üzerinden deniz+nehir taşımasının yapıldığını, yükün 23.12.2004 tarihinde sona eren deniz taşıma bölümünde hasar andığının anlaşıldığını, 15.227,40 Euro hasar bedelinin sigortalısına ödendiğini, davalılar aleyhine başlattıkları icra takibinin davalıların haksız itirazları üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini ve % 40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı T.Ç., müvekkilinin taşıyan olmayıp, taşımada aracılık ve forwarding, temsilcilik hizmeti verdiğini, taşıyan adına acente sıfatı ile konşimentoyu imzaladığını, husumet yöneltilemeyeceğini, kaldı ki, boşaltma esnasında meydana geldiği iddia edilen hasardan FİOS kuralı gereğince taşıyanların sorumlu tutulamayacağını, tazminat miktarının da fahiş olduğunu savunmuştur.
Diğer davalılar vekili, yükleme ve boşaltmanın müvekkillerine ait olmadığını, hasarın bu aşamada oluştuğunu, kaza tarihi ile icra takip talep tarihi arasında 1 yıl geçmekle T.T.K.'nun 1067'nci maddesi uyarınca hak düşürücü sürenin geçtiğini, husumet yöneltilemeyeceğini, talep miktarının yüksek olduğunu, hasar tespit ve ihbarında da bulunulmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına, benimsenen bilirkişi kurulu asıl ve ek raporuna göre, ibraname de kaza tarihi olarak gösterilen 17.01.2005 tarihinin nehir taşıma kesitinde kalan bir tarih olduğu ve gemiden tahliyeden iki hafta sonrasına denk geldiği, deniz taşıması ile ilgili alt taşıma sözleşmesinde taşıyan olarak adı geçen davalı Temel Ltd. Şti.'nin sorumluluk döneminde hasar oluşmadığı, üst taşımada taşıyıcı olan Eko Ltd. Şti.'nin de nehir taşıma kesitinden sorumlu olmadığı, davalı T.Ç.'ın ise Freight Forwarding olarak konişmentoda yer aldığı, taşıma taahhüdünde bulunmadığı, davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı olarak ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece ek rapor benimsenerek davalılardan T.Ç.'ın konişmentoda freight forwarding olarak yer aldığı ve taşıma taahhüdünde bulunmadığı gerekçesiyle bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Oysa davacı, şirketi yerine gerçek kişi T.Ç.'a husumet yönelttiklerini, bu davalı ile sigortalı Borusan Lojistik arasında yapılan Çok Modlu Nehir-Deniz Taşımacılık Sözleşmesi'ne ve navlun faturasına dayandıklarını bildirmiş olup, bunların fotokopilerini sunmuştur. Fatura, Gemlik-Linz arası Köstence aktarmalı taşımanın navlun faturası olup, sözleşmeye göre bu davalı Gemlik-Linz arası deniz ve nehir taşımasını üstlenmiştir. Mahkemece, bu fatura ve sözleşme değerlendirilmeden asıl raporda bu davalının navlun müteahhidi, ek raporda ise carrier = taşıyan olarak değil, freight forwarding = forwarder olarak konişmentoda yer aldığı görüşüne itibar edilmiştir. Bu davalı vekili, freight forwarding ibaresinin taşıma işleri yükleyicisi anlamına geldiğini, yük taşımacısı şeklindeki konişmento tercümesinin hatalı olduğunu savunmuştur. Davacı vekili, yanıta yanıt dilekçesinde, bu davalının acente olduğuna dair konişmentoda ve dosyada bir kanıt bulunmadığını, ara limanda alıcı ve satıcının bulunmadığını, bu davalının taşımanın her iki kesitini de üstlendiğini, konişmentoya ekli taşıma koşullarının 2/c maddesindeki yükleme öncesi ve boşaltma sonrası veya kargo bir başka taşıyıcıda iken herhangi bir şekilde kargonun uğrayacağı hasar ve kayıp durumundan hiçbir koşulda sorumlu olmayacaktır kaydından savunmanın aksine, yükleme ve boşaltmadan bu davalının sorumlu olduğunun belirgin olarak anlaşıldığını ileri sürmüştür. Ek raporda bu kaydın geçerli olduğu sonucuna varılmış ise de, mahkemece bu tartışılmamıştır. Davalı T.Ç.'ın hukuki durumunun üzerinde yeterince değerlendirme yapılmadan hüküm tesisi eksik incelemeye dayalı olup, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, diğer davalılar bakımından da yazılı gerekçelerle dava reddedilmiştir. Oysa ibraname sigortalı ile davacı arasında düzenlenmiş olup, ibranamede yazılı hasar tarihinin esas alınması suretiyle davacının bu davalılara yönelik hakkının sona erdiği sonucuna varılmış olmaktadır. İbraname, rucuen tazminat hakkını sonlandırabilecek nitelikte bir belge değildir. Dosya kapsamındaki delillerin gösterdiği hasar ve bunun tarihi önemli olup, salt ibraname tarihine mutlak olarak bağlı kalınması doğru görülemez. Davacı yan hasar tespitini DPS firmasının raporuna dayanmış olup, bu raporda Gemlik'teki yükleme, Köstence'deki boşaltma ve nehir taşıma nitelikleri ayrı ayrı için yükleme, Linz' deki boşaltma olmak üzere tüm aşamalara ilişkin hasarlar ve nitelikleri ayrı ayrı belirlenmiştir. Deniz taşıması sonunda belirlenen hasarlar bu raporda; küçük normal, olağan, sadece ambalajlarla ilgili ve içeriği etkilemeyen hasarlar olarak nitelendirilmiş, asıl ve ek raporda da, bu kesitteki hasarların fotoğraflara göre en fazla 100 Euro tutarında olduğu, davacı talebindeki meblağ kadar olmasının mümkün olmadığı yorumu yapılmış ise de, davacı asıl ve ek rapora itirazlarında, hasarların ambalajları aşıp içeriye kadar sirayet ettiğini, fotoğrafların bir kısmının dava konusu taşımayı yapan Antakya Gemisine, bir kısmının dava konusu olmayan taşımayı yapan Koçlar Gemisine ait emtialar için olduğunu, hasarların ana limanda boşaltma sırasında her iki geminin de yan yatması sonucu oluştuğunu, deniz taşıma aşamasında 10.789,11 Euro' luk hasarın oluştuğunun DPS firmasının raporunda açıklandığını, koruyucu ambalajın bariz şekilde hasar gördüğüne, beyaz pas oluştuğuna, sargı sapının mekanik olarak deforme olduğuna ilişkin bu raporda tespitlere yer verildiğini ileri sürmüştür. Davalı T.'nun delilleri arasındaki kargo raporunda, deniz taşıması sonundaki boşaltma sırasında tespit edilen hasarlar, bükülme, yamulma, yırtılma, kırılma şeklinde nitelendirilmiştir. Bu rapor tartışılmadığı gibi, nehir ayağını üstlenen dava dışı firmanın nehir taşımasına başlamadan önce yaptırdığı anlaşılan hasar tespitleri üzerinde de durulmamıştır. Davacı, iki ayrı gemi hasarı dosyası açıldığını rapora itirazında ileri sürmüş ise de, iki ayrı gemi hasarlarına ilişkin dosya celb edilmemiş olup, fotoğrafların ve delillerin bilirkişi asıl ve ek raporunda ayrımı yapılmadığından rapor denetime de elverişli değildir. Sorumsuzluk kaydı olduğu ileri sürülen kaydın bu davalılar bakımından tartışması da mahkemece yapılmamıştır. Bu açıklamalar çerçevesinde iddia ve savunma üzerinde yeterince duran taraf delillerinin tamamını ele alan, davacının raporlara itirazlarını yeterince değerlendiren, denetime elverişli yeni bir bilirkişi kurulu raporu alınması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 750,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.05.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy