(818 S. K. m. 179)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye 1. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 30.06.2006 gün ve 2005/133-2006/411 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Salih Çelik tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı Fırat Danacı'dan olan 15 bonoya konu alacağının tahsili için başlattığı takibin, borçlunun itirazı üzerine durduğunu, borçlunun anılan bonolarda yazılı borcu, davalı Mehmet Şener'in, Fırat'ın işletmesini devir alırken düzenlenen belge ile üstlendiğini itirazında bildirdiğini, bu sebeple borçlan üstlenen davalı aleyhine bu davayı açtıklarını ileri sürerek, takip talebinde yazılı toplam 12.250 YTL'nin faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin Fırat Danacı'dan işletme devralmadığını, müvekkilinin dükkanını 27.11.2002 gününde Aydan Danacı'ya kiraya verdiğini, müvekkilinin kira alacağına mahsuben kiracının işi ile ilgili 20.00 YTL tutarında cam ve çerçeve malzeme ve aletlerini aldığını, Fırat'ın bir işletmesi olmadığım, davacının dayandığı belgedeki imzanın müvekkiline ilişkin olmadığını, davacı ile Fırat'ın danışıklı olarak hareket ettiklerini, BK.nun 179 uncu maddesine dayalı bir işletme devri koşullarının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve toplanan kanıtlara göre, davalının senetler karşılığında davacıdan bir mal almadığını savunduğu, davacının ise senetlerin davalıya verilen mal karşılığı düzenlendiğini iddia ettiği, bonolarda malen kaydının bulunduğu, davalı kendisine mal verilmediğini iddia ettiğinden davacı defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan rapora göre, davacı ile Aydan Danacı arasında faturaya dayalı bir ilişkinin bulunduğu ve davacının bunun bedelini tahsil ettiği, davalıdan bir alacağın bulunmadığının davacı defterleri ile belirlendiği, takip konusu bonoların davacı defterlerinde yer almadığı, davacının davalıya mal sattığına ait bir fatura ve irsaliye ibraz edemediği, davalıya mal teslim ettiğine ait belge sunamadığı, bonolarda malen kaydı olması nedeniyle, davacının mal teslim ettiğini yazılı belge ile kanıtlaması gerektiği, ancak kanıtlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının alacaklısı olduğu bonoların borçlusundan işletmeyi devir alırken bonolarda yazılı borcu davalının üstlendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Davacının dayandığı tarihsiz belge Kültür Mah. Silifke Cad. No: 97'de faaliyet gösteren Meltem fotoğraf stüdyosu ve çerçeve imalat atölyesinin Fırat Danacı'ya ilişkin hissesini Mehmet Şener Demiralp'e devretmiştir. Fırat Danacı'ya ilişkin olan senetli borçları (Ali Eşkin ve Kargaya Ticaret) Mehmet Şener Demiralp devir almıştır. Taraflar kendi istekleriyle helalleşerek ayrılmışlardır. biçiminde kaleme alınmış ve takip borçlusu dava dışı Fırat ile davalı Mehmet Şener Demiralp bu belgeyi imzalamışlardır. Bu belgede geçen Karakaya Ticaret, davacı Ali Eşkin'in şahıs firmasının adıdır.
Davalının imza inkarı üzerine alınan Adli Tıp Kurumu raporu ile anılan belgedeki imzanın davalı eli ürünü olduğu belirlenmiştir. Davacı yan, Meltem Fotoğraf Stüdyosu ve çerçeve imalat atölyesinin sahibini Fırat Danacı olarak bildikleri için Fırat'a sattıkları stüdyo malzemeleri sebebiyle bono alarak malen kaydının konulduğunu, davalının, işletmenin sahibi olan Aydan Danacı'dan işletmeyi Nisan 2004'de devir aldığını ve vergi kaydının davalı adına oluştuğunu, yazar kasayı satın aldığını, işletmenin devrinden sonra davalının, davacının alacaklısı olduğu bonoların bedellerinin bir bölümü ile 1.500.000.000 lirayı davacının posta çeki hesabına 01.04.2004-01.08.2004 tarihleri arasında Meltem Fotoğraf Stüdyosu ödemesi, 25.08.2004 gününde davalı ödemesi olarak yatırdığını, bu ödemelerin Fırat Danacı'nın karısı adına olan işletmenin bono borçları için yapıldığını, bunun aksini davalını kanıtlaması gerektiğini ileri sürmüştür. Buna karşılık davalı yan, işletmeyi devir aldığını, ancak işletmenin Fırat'a değil karısı Aydan'a ilişkin olduğunu, posta çeki ile yapılan ödemelerin, davacıdan elden aldığı faturası olmayan malzeme alımına ait olduğunu, bonolarla ilgili bulunmadığını, anılan belgeyi bu ödemeler sebebiyle benimsediğinin kabul edilemeyeceğini, davacının senetleri bankaya vermediğini, senetlerin posta çeki ile ödenemeyeceğini, senetlerin banka ile ödenip geri alınması yolunun bulunduğunu, bonolar için protesto çekilmediğini, davacının Fırat'ı tanık olarak, miktar sebebiyle dinletemeyeceğini, belgenin muvazaalı olarak düzenlendiğini, davacının ve Fırat'ın defterlerinin inceletilmesi gerektiğini, devir gününde davacının işletmeden alacaklı bulunmadığını, olmayan davacı alacağını davalının devirden bahisle üstlenmesinin söz konusu edilemeyeceğini, davacının, Fuat'tan mal satışı sebebiyle alacaklı olduğunu da kanıtlaması gerektiğini, davacının Fırat'tan alacağı olmadığını, olmayan alacağı Fırat yerine davalının üstlenmesinden söz edilemeyeceğini, işletme devrinin alacaklılara ilan edilmediğini savunmuş, tanık deliline dayanmamış, yalnızca davacı ve Fırat'ın defterlerine dayanmıştır.
Bu savunma üzerine, mahkemece, yalnızca davacının ticari defterleri bilirkişiye inceletilmiş, alınan rapora göre, dava konusu bonoların ve PTT ödemelerini davacı defterinde geçmediği, davacının Fırat ve davalı ile bir ticari ilişkinin defterlerde yer almadığı davacı defterlerinde davacı ile Aydan Danacı (Foto Fırat)arasında 2.678.600 TL. mal satıcı dışında bir ilişkinin bulunmadığı, bu faturanın 10.04.2004 gününde ödendiği belirlenmiştir. Davalı yan, bu rapor ile savunmalarının kanıtlandığını savunmuştur. Mahkemece, davacı ile davalı arasındaki ilişkinin mal satışı olduğu, davalının senetler karşılığında davacıdan mal almadığını savunduğu, davacının ise senetlerinin davalıya verilen mal karşılığı düzenlendiğini iddia ettiği, bonolarda malen kaydının bulunduğu, davacı defterlerinde davacının davalı ile olan bir alışveriş kaydına yer verilmediği malen kaydının oluşturduğu karinenin aksini davalının, davacı defteri ile kanıtlamış olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa dava, davacı ile davalı arasındaki bir mal satışına dayanmamakta olup, davalının işletmeyi devir, alırken, işletmenin bono borçlarını üstlendiği iddiasına dayalı olarak açılmıştır. Anılan belge altındaki imzanın davalıya ilişkin olduğu saptanmış, davalı, Aydan Danacı'nın işletmesini devir aldığını ikrar etmiş ve bir kısım taraf delilleri ile de bunun kanıtları dosyaya girmiş olup, Fırat Danacı'nın, karısının işletmesinin ticari vekili ya da temsilcisi olarak hareket ettiğinin, anılan belgede Aydan Danacı'nın işletmesinin devrinin kastedildiğinin, davalının, davacının PTT hesabına bir kısmı işletme devrinden sonra yaptığı ödemelerin, işletmenin bono borçlarına mahsuben yapıldığını, bunun aksini davalının kendi defterlerinde davacının mal alımına ait fatura bulunmadığını ve mal alımının faturasız yapıldığını savunması karşısında kanıtlayamadığının kabulü gerekmiştir. Bono borçlarından, davalının aldığı kısmi tahsilatın düşülüp, bakiyesine hükmedilmesi olanaklıdır. Bonoların ve PTT ödemelerinin davacı defterlerinde yer almaması, bonoların geçerliliğini etkilemez. Bonoların ödenmeyen kısmından davalı sorumludur. Davalının bono borçlarını üstlendiği kanıtlanmış olup, bunun aksini davalı kanıtlayamamıştır. Davanın mal alış verişi temeline oturtulması doğru olmamıştır.
Bu durumda, davanın bu açıklamalar çerçevesinde ele alınıp, sonuçlandırılması gerekirken, eksik incelemeye ve yanlış nitelemeye dayalı yazılı biçimde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 03.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy