(818 S. K. m. 158)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Mersin Asliye 1.Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.02.2006 gün ve 2003/660-2006/124 s. kararın Yargıtay'ca tetkiki duruşmalı olarak vekili tarafından istenmiş olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 10.06.2008 tarihinde davalı avukatı Sevgi Ateşok geldi, davacı vekili tebligata rağmen duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ayşe Altun tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve bütün belgeler okunarak incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 31.01.2003 günlü Forklift Makinesi Kiralama Sözleşmesi uyarınca forklift makinesini davalı şirkete 3 ay süreli kiraya verdiğini, sözleşmenin 8. maddesinde, sözleşmenin 3 aylık iş garantisi altında olup, bu dönemin sonunda otomatik olarak kontratın uzatılması halinde 3 aylık dönem ücretinin gayrikabili rücu şeklide ödeneceğinin taahhüt edildiğini, ilk üç aylık kira bedelinde problem yaşanmadığını, ancak davalı kiracının yeni kira dönemi başladığında, müvekkiline 29.04.2003 gününde gönderdiği faks mesajı ile sözleşmeyi 31.04.2003 tarihi itibariyle feshettiğini ve forklifti de teslim edeceğini bildirdiği halde, sözleşmenin 2. maddesine aykırı olarak çalışma yerini değiştirip, forklifti davacıya teslim etmediğini, otomatik olarak 3 aylık dönem için yenilenmiş bulunan sözleşmenin birinci ayının kira ücretinin tahsili için gönderilen fatura ve ihtarnamenin sonuçsuz kaldığını ileri sürerek, şimdilik 16.250. USD'nın 30.04.2003 fatura gününden itibaren faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, sözleşmenin 28.04.2003 gününde fiilen feshedildiğini ve kiralanan forkliftin 04.05.20036 gününde davacıya teslim edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında menkul kira sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmenin periyodik süre ile yapıldığı ve zamanında feshedilmediği takdirde üçer aylık periyotlarla sözleşmenin uzayacağının kabul edildiği, zamanında yazılı fesih beyanı göndermeyen davalının sözlü feshe dayanarak sözleşmeyi sona erdirdiğinin kabul edilemeyeceği, sözleşmenin 8. maddesine göre sözleşmenin bir kez uzamasından sonra üçer aylık kiranın ödenmesinin cezai şart niteliğinde kararlaştırıldığı, davalı tarafın makinenin davacıya teslim edildiğini yazılı belge ile ispat edemediği, tanık dinletilmesine davacı tarafında muvafakat etmediği gerekçesiyle, 16.530. USD'nın 01.05.2003 gününden itibaren senelik %8 ve değişen oranlarda faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, üç ay süreli ve süresinde bildirimde bulunulmaması halinde kendiliğinden üç ay süre ile yenilenen kira sözleşmesine konu iş makinesinin, ilk üç ayın sonunda davalı kiracı tarafından davacı kiralayana teslim edilmediği iddiasıyla, şimdilik ikinci üç aylık kira sözleşmesine ilişkin ilk ay kira bedeli olan 16.520. USD'nın faiziyle birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki 31.01.2003 günlü kira sözleşmesinin 1. maddesi hükmüne göre, davacıya ilişkin iş makinesi 3 ay süre ile davalı tarafa kiralanmış olup, 2.ayın sonunda davalı kiracı tarafından en az 2 hafta önceden olmak kaydıyla karşı tarafa bildirilmezse, sözleşme aynı şartlarla 3'er aylık sürelerle uzatılmış sayılacaktır. 31.01.2003 günlü tutanak ile davacı, kira sözleşmesine konu iş makinesini davalı kiracıya teslim etmiştir. Davacı vekili, kira sözleşmesini süresinde feshetmeyen davalının iş makinesini de ilk üçüncü ayın sonunda müvekkiline teslim etmediğini, dolayısıyla ikinci üç aylık kira dönemine ilişkin ilk ay kira bedelinin ödenmesi gerektiğini iddia etmiştir. Davalı şirket, 28.04.2003 gününde davacı tarafa çektiği faksta, 31.01.2003 günlü kira sözleşmesinin 31.04.2003 tarihi itibariyle feshedildiğini, iş makinesinin 30.04.2003 gününde Mersin Şantiyesinde teslim edileceğini bildirmiş, yargılama sırasında da, iş makinesini teslim alan davacının makineyi bir başka yere kiraladığını, aynı iş makinesinin Mayıs 2003 gününde Mersin Limanında yük ve konteyner yükleme ve indirilmesinde kullanıldığını, bu durumun tanıkla kanıtlanacağını belirtmiştir. Davacı vekili, makinenin davacı tarafa iade edilmediğini, bu konuda bir tutanak bulunmadığını savunmuş ise de, iş makinesini teslim ettiğini iddia eden davalı tarafın, fiili bir durum olan bu hususu tanık delili ile de kanıtlaması mümkündür.
Davalı kiracının taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 1. maddesinde yazılı sürelere uygun bildirimde bulunmadığı ve dolayısıyla kira sözleşmesinin ikinci üç aylık dönem için de uzatıldığına dair mahkemenin kabulü yerinde olmakla birlikte, iş makinesinin davacı, tarafından bir başkasına kiralandığı ve bir zararı bulunmadığına, dair davalı savunması değerlendirilmemiştir. İkinci üç aylık kira sözleşmesine konu iş makinesinin üç aylık süreden önce davacıya teslim edilmesi, başka bir değişle süresinden önce kira sözleşmesinin davalı kiracı tarafından feshedilmesi karşısında; mahkemece, davacı tarafın kaç adet forklifte sahip olduğu da gözetilerek, bir maddi vakıa olan dava konusu forkliftin başka bir yerde çalıştırıldığı olgusunun tanıkla ispatının mümkün olması nedeniyle, bu konuda davalı tarafın göstereceği tanıkların dinlenilmesi; bütün bu deliller sonrasında dava konusu forkliftin sözleşmeye uygun önellere uyulmadan davacıya teslimi halinde, forkliftin taraflar arasındaki kira sözleşmesi ile aynı, koşullarda, ne kadar sürede bir başkasına kiralanabileceği ve buna göre davacının ne kadar tazminat isteyebileceğinin belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şeklide hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Öte yandan, dava dilekçesinde 16.520. USD'nın 30.04.2003 gününden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi istenildiği halde, mahkemece davacı talebi aşılarak 16.530. USD'nın tahsiline karar verilmesi de doğru görülmemiş, hükmün bu sebeplerle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir edilen 550.00. YTL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 10.06.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy