(1086 S. K. m. 437)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 31/01/2008 tarih ve 2006/557-2008/33 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi İhsan Akgül tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkilinin davalıya kullandırdığı 13.09.1991 ve 22.10.1991 tarihli iki ayrı teminat mektubu nedeniyle komisyon, gecikme faizi ve BSMV'den kaynaklanan toplam 3.558.969.620 TL alacaklı olduğunu, bu bedelin yıllık %112,5 faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve ayrıca 22.10.1991 tarihli 2.698.000.000 TL bedelli teminat mektubu bedelinin de depo edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya kullandırılan 13.9.1991 tarihli teminat mektubu nedeniyle davacının komisyon ücreti, gecikme faizi ve BSMV'den kaynaklanan 3.148,95 YTL alacaklı olduğu, bu miktarın 507,50 YTL'lik komisyon ücreti kısmı için 4.4.2001 tarihinden itibaren yıllık %112,5 oranında temerrüt faizi ve %5 oranında BSMV uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline, 22.10.1991 tarihli 2.698 YTL bedelli teminat mektubu bedelinin davalıdan tahsili ile faizsiz bir hesapta depo edilmesine, bu teminat mektubu için davacının 3.555,82 YTL alacaklı olduğu, bu miktarın 728,46 YTL'lik komisyon ücreti kısmı için 04.04.2001 tarihinden itibaren yıllık %112,5 faiz ive %5 BSMV uygulanmak suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalıya verilen teminat mektupları nedeniyle komisyon, faiz ve BSMV'den kaynaklanan alacak ve teminat mektubu bedelinin depo edilmesi istemlerine ilişkindir.
Somut olayda, davacı vekili, davalı şirkete kullandırılan 13.9.1991 tarihli 101.500.000 TL (101,50 YTL) bedelli teminat mektubu için 507.500 TL (0,507 YKR) komisyon, 2.491.500 TL (2,49 YTL) gecikme faiz, 149.950 TL (0,15 YKR) BSMV ve 22.10.1991 tarihli 2.698.000 TL (2.698 YTL) bedelli teminat mektubu için 728.460.000 TL (728,46 YTL) komisyon, 2.658.035.875 TL (2.658,03 YTL) gecikme faizi, 169.324.795 TL (169,32 YTL) BSMV olmak üzere iki teminat mektubundan kaynaklanan toplam 3.558.969.620 YTL (3.558,97 YTL) alacağının tahsilini ve 22.10.1991 tarihli teminat mektubu bedelinin depo edilmesini istemiştir.
Davalı taraf ise, gerek komisyon ve gerekse faiz oranı konusunda taraflarca bir anlaşmanın olmadığını ve davacı tarafından temerrüde düşürülmediklerini, bu nedenle faiz istenemeyeceğini savunmuştur.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, iki farklı oran üzerinden komisyon ve davacının 1. alacaklılar toplantısında belirlediği oran üzerinden faiz hesaplaması yapılarak alacak belirlenmiştir.
Oysa mahkemece, öncelikle davaya konu teminat mektuplarının dayanağı olan genel kredi sözleşmelerinin dosya içine getirtilerek, bu sözleşmelerde düzenlenen komisyon ve faiz oranlarının belirlenmesi ve davacı tarafından davalıya gönderilen 21.8.2000 tarihli yazının tebliğ tarihine 7 gün eklenmek suretiyle bulunacak tarihe kadar sözleşmede belirlenen komisyon ve faiz oranından davalının sorumlu tutulması, bu tarihten sonra ise davalın avans oranındaki faizden sorumlu tutulması gerekmektedir. Şayet taraflarca komisyon ve faiz oranı belirlenmemiş ise, teminat mektuplarının meri olduğu dönemlerde müflis bankanın diğer müşterilerine uyguladığı komisyon ve faiz oranlarının tespit edilerek, kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle bu oranlar doğrultusunda davacının komisyon ve faiz alacağının hesaplanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı ve denetime elverişli olmayan bilirkişi raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Kabule göre de, dava dilekçesinde, 13.9.1991 tarihli 101.500.000 TL (101,50 YTL) bedelli teminat mektubu için 507.500 TL (0,507 YKR) komisyon, 2.491.500 TL (2,49 YTL) gecikme faizi ve 149.950 TL (0,15 YKR) BSMV talep edilmiş olup, mahkemece HUMK. nun 74. maddesine aykırı olarak talep aşılmak suretiyle bu teminat mektubu için toplam 3.148,95 YTL'ye hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 ve 3 numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle kararın, davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.01.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy