(6102 S. K. m. 335, 538, 547)
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.04.2008 tarih ve 2006/533-2008/190 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 04.05.2010 gününde davacı ...... ile davalılar Avukatı ...... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ...... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, % 25 hisse sahibi müvekkili ile davalılardan ......’in, dava dışı ...... ve ...... ile birlikte davalılardan ...... Metal Ltd. Şti.’nin ortaklarından olup, ......’in 20.07.2001 ortaklar kurulu kararı ile 10 yıl için müdür seçildiğini, davacının kar payı alamadığını, şirkete sokulmadığını, bilgi alamadığını, diğer ortakların aynı adreste diğer davalı şirketi kurup faaliyete geçirdiklerini, ilk şirketin içini boşaltıp yeni şirkete intikal ettirdiklerini, ve unvana tecavüz ettiklerini, davacının haklarını ödememek ve kullandırmamak amacı güdüldüğünü ileri sürerek, her iki şirketin müdürü olan ......’in müdürlükten azline, her iki şirkete kayyum tayinine, kar paylarının tespitine ve ödenmesine, ikinci şirketin ticaret sicilinden silinmesine, bu şirketin faaliyetlerinden oluşan tüm hak ve alacakların ilk şirkete devrine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ...... Döküm Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkili şirketin ortağı olmadığını, bu nedenle dava açma hakkına sahip olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar vekili, iddiaların gerçek dışı olduğunu, 18.11.2003 tarihinde davacıya 1.000,00 YTL geçmiş ve gelecek kar paylarına mahsuben, ödemede bulunulduğunu davanın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının ortağı olduğu davalı ...... Metal Ltd. Şti’ nin kuruluşundan dava tarihine kadar toplantı yapmadığı, davacının TTK’ nun 538 inci maddesi uyarınca ortaklar kurulunu toplantıya çağrılması için haklarını kullanmadığı, bu hakkı kullanmayan davacının, ortaklar kurulu kararı ile davalı ...... Metal Ltd. Şti.’nin müdürü olan ......’in azlini mahkemeden isteyemeyeceği, davalı ......’ in diğer davalı ...... Döküm Ltd. Şti.’nin müdürü olarak TTK’ nun 547 nci maddesinde düzenlenen rekabet yasağını ihlal etmesi nedeniyle, ilk şirketin müdürlüğünden azli talebine gelince, davacının muvafakatinin bulunması halinde rekabet yasağı söz konusu olmayacağından, azlin de istenemeyeceği, davalı ......’in dava dışı ...... Koll. Şti’ ni feshedip, bunun yerine davalı ...... Metal Ltd. Şti. Kurduğu, ortaklar arasında yakın akrabalık nedeniyle yeni şirkete ...... unvanı verilmesinin davacının muvafakatini gösterdiği, bu durumda rekabet yasağı nedeniyle azlinin istenemeyeceği, davacının davalı ...... Döküm Ltd.Şt’ne yönelik istemlerine gelince; davacının ortağı olduğu şirketin unvanına tecavüz edilmiş ise, bunun önlenmesini TTK’nun 335 nci maddesi uyarınca şirketin dava edebileceği, davanın da 547 nci madde uyarınca davacının şirketine rekabet eden müdüre açılabileceği, yeni şirketin rekabetinin bu maddede düzenlenmediği, davacının ortağı olduğu şirketten dava açılması için karar talep edebileceği, aksi karar verilirse kararın iptalini isteyebileceği, davacının bu durumda aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davacının ortağı olduğu şirkete yönelik talebine gelince; davacının kar payı dağıtım kararı alınması için ortaklar kurulunu toplantıya çağırma hakkını kullanması gerektiği ortaklar kurulu kararı olmadan kar payı oluşup, muaccel olmayacağı, kaldı ki 2005 yılındaki zararın önceki yıllar karını götürdüğü, dağıtılacak kar kalmadığı gerekçesiyle, davacının davalılardan ...... Döküm Ltd. Şti'ne yönelik davayı açma hakkı bulunmadığından reddine, diğer davalılar bakımından davanın esas bakımından reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Davacının Ortağı olduğu davalı ...... Metal Ltd. Şti.nin müdürü olan diğer davalı ......’in aynı konuda faaliyet yürüten diğer davalı ...... Döküm Ltd. Şti.’nin müdürlük sıfatından azlini gerektirdiği iddiası da mahkemece yazılı gerekçelerle reddedilmiştir.
Hükme esas bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, her iki şirketin faaliyet alanlarının aynı olduğu ......’in ortak olmak suretiyle rekabette bulunduğu, dosya kapsamı ile sabittir. TTK’nun 547 nci maddesinde diğer ortakların muvafakati olmadığı takdirde, böyle bir rekabetin yasak olduğu öngörülmüştür. Bunun müdürlükten azli nedeni olduğu da bilirkişi kurulunun ve mahkemenin kabulündedir. Bilirkişi raporunda davacının müdür ......’in bu rekabetine muvafakati olduğu ve ......’in rekabet yasağına bu nedenle tabi olmadığı ve buna bağlı olarakta bu eylem nedeniyle azledilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Gerekçe olarakta, davacının ve ......’in ortağı oldukları davalı ...... Metal Ltd.Şti. kurulmadan önce aynı konuda ve “Doğuş” unvanı ile başlayan Kolektif Şti.’ni kurup, daha sonra feshettikleri ve yeni kurulan ...... Döküm Ltd.Şti.’nin, önceki şirketin devamı olduğu, daha sonra kurulan davalı ...... Döküm Ltd.Şti. ortaklar arası yakın akrabalık nedeni ile “Doğuş” unvanının seçildiği, bu unvanın kullanılmasına davacının muvafakatinin bu nedenle var olduğu olgusuna dayanılmıştır. Davacının, ...... Döküm Ltd.Şti.nin unvanının seçimine ve kullanılmasına akrabalık nedeniyle muvafakat ettiği sonucuna varılması ve salt bu nedenle rekabete muvafakati bulunduğunun kabulü doğru değildir. ...... Döküm Ltd.Şti.nin ortağı olmayan davacının o şirketin kurulması ve unvanının seçimi davacının dışında bir olgudur. Dava 16.08.2006 tarihinde açılmış olup, 04.07.2005 tarihinde kurulan ...... Döküm Ltd.Şti.nin faaliyetlerini bir süre izlemesi gereken davacının arada geçen süre nedeniyle zımni muvafakat verdiğinin kabulü de mümkün değildir. Esasen, TTK’nun 547 nci maddesinde yer alan “ortakların muvafakati olmadan” ifadesinden, ortakların rekabete tamamının muvafakat etmesi, diğer anlatımla oybirliği ile alınacak bir karar ile bu muvafakatin açıkça sağlanması halinde müdürün rekabet yasağına tabi olmaktan kurtulabileceği sonucuna varılması gerekmektedir. Dairemizin 11.03.1002 tarih ve 1221/2173 sayılı ilamı bu yöndedir. Bu durumda, ortaklar kurulunca yapılacak bir toplantıda davacının rekabete muvafakat etmeme yönünde oy kullanacağı ve oybirliğinin oluşmayacağı muhakkak olduğundan, ......’in rekabet yasağına tabi olduğu ve bunun azli gerektirdiği sonucuna varılması ve buna ilişkin istemin kabulüne karar verilmesi gerekirken, açıkça yapılması gereken muvafakatin yerine zımni muvafakatin yeterli görülmesi ve üstelik zımni muvafakate ilişkin yazılı gerekçelerin zımni muvafakatin varlığına gerekçe yapılamayacak olgulara dayanak olması karşısında, hükmün davacı yararına anılan istek bölümü itibariyle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, diğer temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 750,00 TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)