(6762 S. K. m. 1099, 1241, 1235)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 12.05.2008 tarih ve 2006/586-2008/169 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13.01.2009 gününde davacı avukatı Erdoğan Derin ile davalı avukatları Bekir Kınık ve Ziya Kaptan gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Ahmet Susoy tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Seewınd isimli geminin İzmit/Derince limanından müvekkiline ait net 107.200 Kg iki ayrı partide yüklediği mandalina yükünü Ukrayna/Ilıcıvsky limanına götürmek üzere 25.11.2006 tarihinde hareket ettiğini, ancak geminin makinelerinde arıza olduğundan bahisle 10 gün İstanbul boğazının Karadeniz çıkışında bekleyip,arızayı gideremediği iddiası ile Derince limanına döndüğünü, bu arada yükün yaş meyve olması ve geminin firigorofik özellikleri bulunmaması nedeniyle meyvelerin bozulduğunun ve bu şekli ile gönderilenin bu yükü kabul etmeyeceğinin mahkeme kanalıyla tespit ettirildiğini, TTK'nun 1235/8.maddesi gereğince taşıma işini gereği gibi ifa edemeyen kaptanın yüke verdiği zarar nedeniyle SEEWIND gemisi üzerinde tanınacak kanuni rehin hakkı ile ilgili olarak davacıya ait yüklerin fatura bedeli olan 69.680 USD'nin konişmento tarihlerinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen, TTK'nun 1241. maddesi gereğince 3526YTL ve 906,30 USD nakliye ve yükleme giderlerinin kanuni rehin kapsamı içine alınarak davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı gemi sahibi Schiffarts GmbH vekili, müvekkili şirketin deniz ticaretinde faaliyet gösteren bir firma olup, maddi vakıanın başlangıcının 25.10.2006 tarihli Time Carter sözleşmesine dayandığını, müvekkilinin geminin bakım ve onarımını yaparak kiracıya teslim ettiğini, geminin yola elverişlilik belgesinin de mevcut olduğunu, konişmentolarda taşıyan adının bulunmadığını, TTK'nun 1099 maddesi hükmü gereğince taşıyanın adının gösterilmemesi halinde donatanın taşıyan sayılacağını, konişmentoların kiracı tarafından düzenlendiğini, donatanın UKRFERRY olması nedeniyle konişmentoda yer alan yetki şartı uyarınca dosyanın yetkili Ukrayna Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, husumetinde Time Carter sözleşmesine göre UKRFERRY'e yöneltilmesi gerekirken, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ihraç konusu malların FOB satış olup, hasarın yüklemeyle birlikte alıcıya geçmesi karşısında davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, konişmentolarda navlun geri dönülemez şekilde yük veya gemi zayi olsa dahi ödenir kaydı bulunduğunu, navlun anlaşmasının yükleyen ile gemi sahibi arasında yapılmamış olması nedeniyle, davacının navlun bedelini kime ödemiş iseler ondan tazminat talep etmesinin gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davacıya ait olup, dava dışı Marine Bridgeye satılan mandalina yükünün Seewınd gemisine yüklendiği gemideki arıza sebebiyle yükün bozularak tamamen hasara uğradığı, davacı ile alıcı arasındaki satımın TTK'nun 1133. maddesinde bahis geçen mal mukabili satış sayılması gerektiği, davacının mal bedelini tahsil etmemiş olması karşısında davacı sıfatının bulunduğu, konişmentoda taşıyanın adının belirtilmediği, kaptan tarafından imzalandığı, TTK'nun 1099. maddesi gereğince donatanın taşıyan sayılması gerektiği, bu sebeple gemi maliki davalıya husumet yöneltilebileceği gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile dava konusu yüke verilen zarar bedeli 69.680,00 UD ile 906,30 USD yükleme bedeli ile 3.526,00 YTL tutarındaki alacak için davaya konu Seewınd gemisi üzerinde davacı lehine rehin hakkı tesisine, davaya konu 70.586,30 USD tutarındaki alacağın 69.680,00 USD'sine dava tarihinden itibaren faiz yürütülmek suretiyle davalıdan tahsiline, yine, 3.526,00YTL yükleme masraflarının davalıdan tahsiline, davacının davaya konu edilen alacağa konişmento tarihinden itibaren faiz işletilmesi yolundaki isteğinin reddine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davaya konu taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun arka yüzünde yer alan yetkiye ilişkin düzenlemede yetkili mahkemenin taşıyıcının ticari kaydının olduğu yerdeki mahkeme olduğu belirtilmiş ise de, anılan düzenlemede yetkili mahkemenin açıkça gösterilmemiş olması nedeniyle anılan yetki sözleşmesi geçersiz olduğu gibi somut uyuşmazlıkta alacakla birlikte kanuni rehin hakkı tanınması da istenmiş olup, buna ilişkin davanın en çabuk ve en az masrafla görülebileceği yerde açılması gerektiği ve bu yerinde genellikle geminin talep zamanında bulunduğu yer mahkemesi olması karşısında mahkemenin uyuşmazlığa bakmakta yetkili bulunmasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın ONANMASINA, takdir edilen 625.00 TL duruşma vekillik ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4.224.00 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 15.01.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy