Yargıtay 11.hukuk Dairesi 2008/9569 Esas 2010/712 Karar

(5846 S. K. m. 68, 70)

Dava: Taraflar arasında görülen davada Bakırköy Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nce verilen 29.04.2008 tarih ve 2007/9 - 2008/15 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M. L. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Karar: Davacı vekili, müvekkilinin öğretim görevlisi olduğunu ve başlıklı bilimsel eser/makalesini 15 Mayıs 2007 den itibaren Leiden Üniversitesi, Türkiye Çalışmaları Bölümü resmi web sitesinde yayınlanmaya başladığını, davalılardan A. Ö.'in diğer davalı Doğan Gazetecilik; A.Ş.'nin sahibi olduğu Radikal Gazetesi'nde yayımladığı 01.07.2007 günlü başlıklı yazısında müvekkili eserinden hukuka aykırı olarak iktibasta bulunduğunu ileri sürerek, 1.000,00 YTL maddi, 10.000,00 YTL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davacının eser sahipliğini kanıtlaması gerektiğini, ilk kez gün ışığına çıkardığını beyan ettiği belgelerin Başbakanlık Arşivleri Genel Müdürlüğü'nün arşivlerinde yer aldığını, söz konusu arşivin herkesin kullanımına açık olduğunu, hiç kimsenin tarihi bir belge üzerinde hak iddia edemeyeceğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve kısmen benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacının bilimsel makalesinin eser niteliğinde olduğu ve davalı A. Ö.'in gazetede 01.07.2007 tarihinde yayınlanan yazısından önce, 14.05.2007 tarihinde değişim (düzenleme) ile Web sayfasında yayınladığı, söz konusu bu iki belgeye Devlet Arşivinden ulaşılmasının mümkün olduğu, ancak, davacı yanın bu iki belgeyi ilk defa kendisinin, gün ışığına çıkardığı yönünde iddiasının bulunmadığı, söz konusu tarihi belgelerin ilk defa davacı yanca incelenerek bir esere konu edilerek yazıldığı sonucuna varıldığı, davacı yanın yayınlanmamış yüksek lisans tezine, 50 yıllık dergilere, TBMM Tutanaklarına, Başbakanlık Arşivine.... vs... gibi 35 kaynaktan faydalandığını belirttiği, davalının ise kendi kaynakları hakkında hiçbir açıklamasının ve delilinin mevcut olmadığı, detaylı metin karşılaştırması, davacı ve davalı yazısı, konu sıralaması, yazıların bütünsel olarak ele alınması değerlendirildiğinde her iki yazıda Demokrat Parti ve Sol ilişkisi ve sonucunun işlendiği, her iki yazıya da davacının ortaya koyduğu yorum, kompozisyon başlığının konulabileceği, 35 ayrı eseri inceleyerek, kaynak göstererek ve daha önce bir arada incelenmeyen iki tarihi belgeyi, belli bir bakış açısı, perspektif çerçevesinde, yazarın özgünlüğünü taşıyan ve daha önce alenileşen eseri ile, davalının, bu 35 kaynaktan veya başka kaynaklardan, aynı konulan, aynı kişileri, aynı konuşmaları, aynı ve benzer yorumla yazma ihtimali karşılaştırıldığında, benzeyen ve benzemeyen kısım bilançosu gözetildiğinde, davalının eserinin, sahibinin (davalının) hususiyetini değil iktibas yapılan eserin (davacının) hususiyetini taşıdığı kanaatine varıldığı, davalının, davacının eserinden, esinlenmenin ilerisinde aynen alıntılar yaptığı ve referans vermediği, bu suretle, davacının mali ve manevi boyutta fikri haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile FSEK'nun 68 maddesi hükümünce 900,00 YTL telif tazminatının ve FSEK.nun 70/1 nci maddesi uyarınca 6.500,00 YTL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, 5846 sayılı FSEK'nun 68 ve 70. maddelerine dayalı maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçelerle 6.500 YTL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Oysa, anılan yasa hükmündeki manevi tazminatın amacının bir tarafı zenginleştirme diğer tarafı ise cezalandırma olmadığı kuşkusuz olup, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacı ile davalılardan A. Ö.'in eserlerinin ve ihlalin kapsamı, tecavüzün biçimi dikkate alındığında FSEK'nun 70. maddesi uyarınca mahkemece, daha ılımlı bir manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olaya uygun düşmeyecek şekilde manevi tazminat takdiri isabetli görülmemiş ve kararın bu nedenle davalılar yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.01.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)