(4925 S. K. m. 18, 19) (Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.8.)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 27.03.2008 tarih ve 2005/153 -2008/131 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili ile Lüks Fatsalılar Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için belirlenen 04.05.2010 gününde davacılar avukatı H.Y. ile davalılardan Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. avukatı C.T. gelip, diğer davalılar tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi D.B. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacılar vekili, davacılardan G.U.'ın oğlu diğer davacıların kardeşi B.U.'ın 19.01.2005 tarihinde İzmir'den Ankara'ya seyahat ettiği sırada Afyon civarında meydana gelen trafik kazasında yaşamını kaybettiğin i, mirasçı olarak davacıların kaldığını, B.U.'ın demirci ustası olarak çalıştığı işyerinden Kurban Bayramı için İzmir'den Ankara'ya gitmek üzere davalı Lüks Fatsalılar Turizm Tic. Ltd. Şti.'nden bilet aldığını, davalı otobüs firmasının bilet verdiği yolculardan içinde ölen B.U.'ın da olduğu, kaza yapan aracın sürücüsünün S.A.'ın da kazada öldüğünü, ölen sürücünün tam kusurlu olduğunu araç sahibinin davalı C.A. olduğunu, ücret karşılığı bileti satan acentenin Medko Turizm Tic. Ltd.Şti. olup, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının İsviçre Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını otobüsün Karayolları Şehirlerarası Yolcu Taşımacılığı Hakkındaki Yönetmelik uyarınca zorunlu koltuk sigortasının olmadığını B.U. hayatını kaybetmesinden dolayı geçimlerini sağladığı annesinin ve kardeşlerinin maddi ve manevi çöküntüye uğradıklarını, davalıların araç sürücüsü işleten ve malik sıfatıyla sorumluluklarının bulunduğunu ileri sürerek G.U. için 1.000 YTL maddi ve 30.000 YTL manevi İ.U. için 1.000 YTL maddi ve 10.000 YTL manevi, F.U. için 5.000 YTL, Z.U. için 5.000 YTL, N.U. için 5.000 YTL, S.U. için 5.000 YTL, M.U. için 5.000 YTL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, 21.12.2006 tarihli ıslah dilekçesinde, G.U. için toplam 13.990,00 YTL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davalı Medko Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı şirketin araç maliki ve işleteni olmadığını, kendilerine kusur atfedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı S.A. mirasçıları ve C.A. vekili, Medko Turizm yetkilisinin C.A.'ı arayarak bayram dolayısıyla fazla yolcuların Ankara'ya taşınmasını istediğini, C.A.'ın bu isteği kabul ederek, kardeşi S.A. ile birlikte S.A.'ı görevlendirdiğini, araca Lüks Fatsalılar Turizm ve Medko Turizm firmasının biletli yolcularının Ankara'ya taşınması için bindirildiğini, S.A. yönetimindeki aracın Afyon Emirdağ mevkiinde kaza yaptığını, S.A. ile birlikte ölenlerin olduğunu, yolda gizli buzlanma nedeniyle kazanın gerçekleştiğini, S.A.'ın kusurlu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, kaza yapan 35 AR 0643 tescil plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde, ölüm halinde kaza başına azami 50.000 YTL teminat verildiğini, tazminat ödenmesinde önceliğin zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasında olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Lüks Fatsalılar Turizm Tic. Ltd. Şti. vekili, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalı Medko Turizm Tic. Ltd. Şti. ile aralarında 07.04.2000 tarihinde acentelik sözleşmesi yapıldığını, acentenin sadece firmaya ait otobüs için bilet keseceğini, izinsiz olarak başka bir şahsa ait yolcu veremeyeceğini, meydana gelen kazada kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sürücü S.A.'ın kazada tam kusurlu olduğu, kaza yapan aracın Z.K.T.M.S.S. poliçesi olmadığından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca ölüm sonucunu doğuran kazada kişi başına teminat limiti miktarı kadar davalı İsviçre Sigorta A.Ş'nin sorumlu olacağı, davalılardan Lüks Fatsahlar Otobüs İşletmesi Ltd. Şti. taşıyıcı diğer davalı Medko Turizm Tic. Ltd. Şti. acente Konumunda olduklarından, maddi ve manevi zarardan sorumlu olduğu, kazanın oluş şekli, ölenin yaşı, mesleği, konumu, sosyal durumu dikkate alınarak, BK'nun 47. maddesi uyarınca takdiren manevi tazminata hükmedilmek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı G.U. için 14.787,81 YTL maddi, 20.000 YTL manevi tazminatın, diğer davacılar İ.U., F.U., Z.U., N.U., S.U., M.U. için 2.500'er YTL den 15.000 YTL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19.01.2005 tarihinden itibaren uygulanacak reeskont faiziyle birlikte (davalı sigorta şirketinin 14.787,81 YTL maddi tazminat ve 16.03.2005 dava tarihinden itibaren reeskont faizinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili ve davalı Lüks Fatsahlar Tur. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararın gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Lüks Fatsahlar Turizm Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarına gelince, dava, haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi zararın, zarar sorumlusu bulunan davalılardan tazmini istemine ilişkindir.
Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.'nin davacının yolcu olarak bulunduğu ticari otobüsün zorunlu trafik Sigortacısı olduğu hususu çekişmesizdir. Davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekili, müvekkilinin sorumluluğunun aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi ile karşılanamayan miktarla sınırlı olduğunu savunmuştur. Bu sigorta türü ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasası'ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır. 4925 sayılı Kanun'un 18. maddesi uyarınca taşımacılar yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasa'nın 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasa'nın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigorta hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır. O halde yukarıdaki açıklanan düzenlemeler çerçevesinde aracın trafik sigortacısı olan davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Lüks Fatsahlar Turizm Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı sigorta şirketi yararına BOZULMASINA, takdir olunan 750,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılardan Ergo İsviçre Sigorta AŞ.'ne verilmesine aşağıda yazılı bakiye 1.864.00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı Lüks Fatsahlar Turizm Tic. Ltd. Şti.'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı Ergo İsviçre Sigorta A.Ş.'ne iadesine, 04.05.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy