(6762 S. K. m. 781)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 16/12/2007 tarih ve 2006/462-2007/754 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S. Gümüş Başaran tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, davalıların müvekkili şirketin İtalya'dan ithal ettiği makine ve aksamlarının yurt dışı/yurt içi taşınması, depolanması, muhafazası ile makine ve aksamların kurulacağı müvekkili şirkete ait fabrika binasına kadar taşınması ile bu işlemlere ait rizikoların sigortasını üstlendiklerini, müvekkilinin İtalya'dan getirilen makine ve aksamlarının davalı Türker Uluslararası Nak. İth. İhr. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından Samandıra'daki depoda muhafaza edildiğini, malzemelerin yaklaşık bir yıl depoda kaldıktan sonra müvekkili şirketin Gebze Organize Sanayi Bölgesi'ndeki fabrika binasına taşındığını, davalının deposunda kalan ve taşınması davalı tarafından yapılan makine ve aksamların fabrikaya getirildiğinde malzemelerde kırılma ve ezilmelerin olduğunun gözlendiğini, ancak makineler kurulup çalıştırılmaya başlandığında makinelerde önemli hasarların oluştuğunun anlaşıldığını, bu hasarların giderilmesi ve makinelerin çalışabilmesi için İtalya'dan parça ithal edildiğini ve böylelikle makinelerin faaliyete geçmesinin sağlandığını, hasarın giderilmesi için yapılan masrafın başvuruda bulunulmasına rağmen davalılar tarafından ödenmediğini, müvekkili şirkete ait makine ve aksamların taşıma sırasında veya depolama hatası nedeniyle hasarlandıklarını ileri sürerek, müvekkili şirket tarafından hasar giderimi için harcanan 41.703.819.478 TL'nin faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar Türker Uluslararası Nak. İth. İhr. Tur. Tic. Ltd. Şti. ve Türker Lojistik Taş. ve Depolama Hiz. San. ve Tic. A.Ş. vekili, taşıma ve depo işletmesi işinin farklı tüzel kişilerce gerçekleştirildiğini, zararın hangi aşamada oluştuğunun davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, gerekli hasar ihbarının yapılmadığını ve hak düşürücü süre içinde dava açılmadığını, depolarda kaldıkları sürede malların her hangi bir zarara uğramadığını, depodan alınarak davacı şirketin depolarına taşınmasına ilişkin yurtiçi taşıma belgelerinde malların hasarlı olduğuna dair her hangi bir not düşülmemiş olmasının da bu hususu kanıtladığını, meydana gelen hasardan müvekkillerinin sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, davalılardan sadece iki numaralı davalının müvekkili şirket nezdinde Depocu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunduğunu, malların müvekkili şirket nezdinde sigortası bulunmayan bir numaralı davalının deposunda muhafaza edildiğinden müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu hasarın yurtiçi nakliyeden kaynaklanan muhataralara bağlanabileceği, CMR kapsamında değerlendirilemeyeceği, talep olunan 56.950.180 İtalyan Lireti karşılığı zarar talebi proforma faturalara uygun olsa bile tamamının hasarlı aksam ve parçalarının nakliyat hasarına bağlı olamayacağı, meydana gelen hasarın davacı şirket tarafından dava dışı Güneş Sigorta A.Ş'den ibra beyanı ile tahsil edildiği, kadri maruf görülen hasar tutarının sigorta şirketince karşılanması nedeniyle davacının zarar giderim talebinin yerinde olmadığı, malın çekincesiz kabul edilmesi, kabulden sonra TTK'nun 788/2. maddesinde belirtilen 8 günlük sürede ihbar yapılmayıp 20.12.2000 tarihinde yapılan ihbar da süresinde bulunmadığından talep hakkının düştüğü, aksi kabul edilse dahi sigorta teminatından karşılanan zarar dışında nakliye ve depolama dönemine ilişkin olup davalıların sorumluluğunda bulunan hasar ve zarar saptanamadığından davacı taleplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle yurtiçi taşıma ile ilgili olarak talep edilen 20.614.278 İtalyan Lireti karşılığı olan talep edilen 13.625,83 TL'nin 6.442,06 TL'lik kısmı 03.12.2001 tarihinde dava dışı Güneş Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğinden bu kısma yönelik dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, yurtiçi taşıma ve depolama safhasında oluştuğu iddia olunan hasar kanıtlanamadığından bu yöndeki taleplerin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-) Dava, davalılar tarafından yurt dışından taşınan, depolanan, muhafaza edilen makine ve aksamlarda oluşan hasarın tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece, dava konusu emtia hasarının yurtiçi nakliyeden kaynaklanan muhataralara bağlı olabileceği ve CMR sözleşmesi kapsamında değerlendirilemeyeceği kabul edilmiş ise de davacı, İtalya'dan Türkiye'ye ithal edilen makine ve aksamların davalı Türker Uluslararası Nak. Ltd. Şti. tarafından yurtdışından taşınıp Samandıra'daki deposunda muhafaza edildikten yaklaşık bir yıl sonra muhtelif tarihlerde anılan davalı şirket tarafından Gebze Organize Sanayi Bölgesi'ndeki fabrika binasına taşındığını, davalının deposunda kalan ve taşıması davalı tarafından yapılan makine ve aksamların fabrikaya getirildiğinde malzemelerde kırılma ve ezilmelerin olduğunun gözlemlendiğini ve hasarlanan malzemelerin davalıların taşıma ve depolamasını yaptıkları malzeme olduğunu ileri sürmektedir. Dosyaya ibraz edilen 28.06.2000 ve 22.12.1999 tarihli Uluslararası Hamule Senetlerinde taşıyıcı Türker Transport Ltd. Şti.'nin alıcısı Yapkim Yapı Kimya San. A.Ş. olan malzemeleri İtalya'dan teslim alarak, Gebze Organize Sanayi Bölgesi'ne teslim edileceği hususları yazılıdır. Yurtdışından taşınan malzemeler Erenköy Gümrük Müdürlüğü'ndeki işlemler tamamlandıktan ve davalının deposunda yaklaşık bir yıl muhafaza edildikten sonra yine davalı şirket tarafından davacının Gebze Organize Sanayi Bölgesindeki fabrikasına taşınmıştır. Bu husus taraflar arasında çekişmesizdir. Bu itibarla taşımanın CMR Konvansiyonu çerçevesinde değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken taşıma bölünerek hasarın yurtdışı taşımasında oluşmayıp yurtiçi taşıması sırasında oluştuğu ve buna dair hasarın da dava dışı sigorta şirketi tarafından ödendiği gerekçesiyle TTK'nun taşımaya ilişkin hükümleri uyarınca yapılan değerlendirme sonucuna göre hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
2-) Bozma neden ve şekline göre, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelemesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.07.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy