(1163 S. K. m. 98) (6762 S. K. m. 309)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 28.5.2008 tarih ve 2000/874-2008/202 Sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar M., H., A., A. T. vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 29.3.2011 gününde davacı avukatı ile davalılardan A. B. avukatı, davalı İ. K. avukatı geldi, davalı B... İnş. Taah. San. Ltd. Şti. ve S. Y. D. vekili duruşmaya gelmedi, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi D. Deniz Bilir tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, davalılardan B... İnş. Ltd. Şti'nin yüklenici, diğer davalıların kooperatifin eski yönetici ve çalışanı olduğunu, kooperatif inşaatları E... Ltd. Şti. tarafından %1 tenzilatla yapılmakta iken, davalıların yüklenici şirket ile sözleşmeyi feshedip %15 zamlı ihale bedeli ile davalı yüklenici şirket ile sözleşme yaptıklarını yöneticilerin bu sebeple Ankara 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 1995/793 Sayılı dosyasında yargılandıklarını davalıların kooperatifi zarara uğrattığını ileri sürerek, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik, 6.500.000.000 TL'nın faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davanın açılması için alınan bir genel kurul kararının bulunmadığını, ilk yüklenici ile yapılan sözleşmenin haklı feshedildiğini, zira bu yüklenicinin kötü malzeme kullandığını, gereği gibi işleri yapmadığını, yükleniciye karşı açılan tazminat davasının sulh ile sonuçlandığını, müvekkillerinin kooperatifi zarara uğratacak eylemlerinin bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalıların basiretli tacir gibi davranmayarak %1 tenzilatlı sözleşmeyi feshedip, %15 zamlı sözleşme imzalamakla meydana gelen fazla ödeme sebebiyle sorumlu oldukları, sorumluluğun ihale verenlerde olduğu, davalı Y. D.'ın kooperatifin teknik elemanı olduğundan sorumluluğunun bulunmadığı, birleşen davada davalıların ihale komisyonunda görev almadıkları, sözleşme gereği yükleniciye ödemede bulundukları, kooperatif tarafından B... Ltd. Şti. aleyhine açılan ve kesinleşen dosyada fazla ödemenin tahsiline karar verildiği gerekçesiyle asıl davada davalılar B... Ltd. Şti. ve Y. D. hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar M. Ş., H. Y., A. B. ve A. T. hakkındaki davanın kısmen kabulüyle ıslah dilekçesi ile artırılan miktarda dikkate alınarak 60.732. YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile bu davalılardan tahsiline, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir.
Kararı, davalılar M. Ş., H. Y., A. B. ve A. T. vekili temyiz etmiştir.
1-) Asıl dava, kooperatif inşaatları E... Ltd. Şti. tarafından %1 tenzilatla yapılmakta iken bu şirketle olan sözleşmenin feshedilip %15 zamlı ihale bedeli ile diğer davalı B... Ltd. Şti. ne ihale edilmesi sebebiyle doğan kooperatif zararının yönetim kurulu, denetim kurulu ve yükleniciden tahsili istemine, birleşen dava ise yüklenici ve üçüncü şahıslara yapılmış olan haksız ödemelere karşılık alacak istemine ilişkindir. Mahkemece asıl davada davalılar B... Ltd. Şti. ve Y. D. hakkındaki davanın reddine, diğer davalılar M. Ş., H. Y., A. B. ve A. T. hakkındaki davanın kısmen kabulüyle ıslah dilekçesi ile artırılan miktarda dikkate alınarak 60.732. YTL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile bu davalılardan tahsiline, birleşen davanın ise reddine karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden temyiz bulunmamaktadır. Asıl davada, davalılar işin 10.3.1995 tarihinde ihale edilmiş olması sebebiyle davanın zamanaşımına uğradığını savunmuşlardır. Davalılar hakkında dava açılmasına 28.5.2000 tarihli genel kurulda karar verilmiştir. Mahkemece, zararın doğduğu, davalıların görevden ayrıldıkları ve zararın öğrenildiği tarih dikkate alınarak T.T.K.nun 309. maddesi uyarınca 2-5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından reddine karar verilmiştir.
Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna ilişkin davanın zamanaşımı süresi için 1163 Sayılı Kanunun 98. maddesi yollamasıyla T.T.K.nun 309. maddesi hükmü uygulanır. Anılan maddenin 4. fıkrasında fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde fiilin meydana geldiği tarihten itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımı süresinin dolduğu, ancak, fiilin suç olması halinde Ceza Kanunu'nda daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş ise, tazminat davasının da o zamanaşımı süresine tabi olacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, davalı kooperatifin anasözleşmesinde yönetim kurulu üyelerinin sorumluluk süresi görevden ayrıldıktan itibaren 5 yıl olarak sınırlandırılmıştır. Borçlar Kanunu'nun 127 nci maddesinde müruru zaman müddetlerinin mukavele ile tadil olunamayacağı belirtilmiş olup, kooperatif anasözleşmesi esas olarak kooperatifin amacını, çalışma şeklini, işleyişini, kooperatif ile ortaklar arasındaki ilişkileri düzenleyen ve bütün ortakları bağlayıcı bulunan bir katılım sözleşmesi niteliğinde olduğundan anasözleşmelerin emredici nitelikteki kanun hükümlerine aykırı hususlar içermesi mümkün değildir. Bu durumda anasözleşmenin emredici nitelikteki kanun hükmüne aykırı yöndeki düzenlemesi uygulanamaz.
Somut olayda, 10.3.1995 tarih ve 1995/11 Sayılı yönetim kurulu kararı ile birim fiyatlar üzerinden %1 iskonto ile inşaatları yapmakta olan yüklenici ile olan sözleşmenin oybirliği ile feshedildiği, bu davalılar tarafından oluşturulan ihale komisyonunun aldığı karar uyarınca 16.3.2005 tarih 1995/4 Sayılı yönetim kurulu kararı ile davalı B... İnşaat Ltd. Şti. ile birim fiyatlar üzerinden %15 zamlı olarak yeni sözleşme yapıldığı, yeni sözleşmenin 10.6.1995 tarihli genel kurulda ayrıntılı olarak görüşülüp kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bu genel kurulda ihale komisyon raporu genel kurula sunularak gerekli ve yeterli açıklamalar yapılarak ilk müteahhitle olan sözleşme fesh edilerek, davalı ikinci müteahhitle olan sözleşme kabul edilmiştir. Bu sebeple anılan genel kurulda T.T.K.nun 309/4. maddesinde düzenlenen fail ve fiilin öğrenildiğinin kabulü gerekir. Ayrıca davalı yöneticiler aleyhine Ankara 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 1995/793-2001/22 karar sayılı dosya ile ceza davası açıldığı ve 30.1.2001 tarihinde 4616 Sayılı yasa uyarınca kesin hükme bağlanmasının ertelenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece, öncelikle davalı müteahhit ile yapılan sözleşmenin açıkça 10.6.1995 tarihli genel kurulda ayrıntılı olarak görüşülüp kabul edildiği ve ceza kanunda davalıların fiili için daha uzun bir zamanaşımı süresinin kabul edilip edilmediği incelenerek, asıl davada davalılar vekilinin zamanaşımı definin buna göre değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
2-) Kabule göre ise, davalı ikinci müteahhit B... İnşaat Ltd. Şti. ile yapılan sözleşme 10.6.1995 tarihli genel kurulda ayrıntılı olarak görüşülüp, ilk müteahhit ile olan sözleşme feshedilerek kabul edildiğine göre davalıların kooperatifi zarara uğrattıklarından bahisle sorumluluklarına karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalılar M. Ş. , H. Y., A. B. ve A. T. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın bu davalılar yararına BOZULMASINA, takdir edilen 825.00 TL duruşma vekillik ücretinin davacıdan alınarak mümeyyiz davalılara verilmesine, ödenen temyiz peşin harcın istemi halinde temyiz edene iadesine, 31.03.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy