(6762 S. K. m. 329, 405) (1086 S. K. m. 275)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 22.01.2009 tarih ve 2008/1002-2009/63 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi duruşmalı olarak davacılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 12.04.2011 gününde davacı avukatı A.Ç. ile davalı avukatı S.Y. gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi M.Ş. tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, Yimpaş Grubu yöneticileri tarafından yatırılan paranın istendiği an geri ödeneceği ve yüksek oranlarda faiz verileceği vaadinde bulunulması üzerine müvekkillerinden toplam 49.200 DM para tahsil edildiğini ve tahsil edilen bu para karşılığında müvekkillerine Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi ibareli iki adet belge verildiğini, müvekkiller ödedikleri parayı geri almak istediğinde ise ödeneceği sözü verilmesine rağmen paranın ödenmediğini, davalıların yasal ara aykırı şekilde müvekkillerinden para tahsil ettiklerini ve bu faaliyetlerini geçerli bir hisse senedi satımı yapılmış gibi göstermeye çalıştıklarını, müvekkillerinin şirket ortağı yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, müvekkillerine hisse senedi teslim edilmediğini, şirket defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını ve gerçeği yansıtmadığını, davalı D.U.'ın diğer davalı şirketler ile birlikte müvekkillerinin uğradığı zarardan sorumlu olduğunu, müvekkillerinin yatırdığı para karşılığı kendilerine verilen vaatlerin yerine getirilmemesi nedeniyle davalıların sebepsiz olarak zenginleştiklerini ileri sürerek, müvekkillerinin davalı şirketlerle kurulmuş geçerli bir ortaklık ilişkisinin bulunmadığının tespiti ile kurulan yatırım ilişkisinin hükümsüzlüğüne ve müvekkillerinden tahsil edilen toplam 49.200 DM karşılığı (25.155,56 Euro) karşılığı 51.885,86 YTL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, davacıların müvekkili şirketlerden Yimpaş Yozgat İht. Mad... A.Ş.'nin ortaklar pay defterinde kayıtlı ortakları olduğunu, müvekkili diğer şirkette ise herhangi bir ortaklıklarının bulunmadığını, TTK'nun405/2 ve 329 uncu maddeleri uyarınca ortakların sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerini ve anonim şirketlerin kendi hisselerini temellük sonucunu doğuracak işlemler yapamayacağını, müvekkili D. U. hakkında açılan davanın da yasal dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların davalı şirketlerde hissesinin bulunduğu, TTK.'nun 405/2'nci maddesinde pay sahiplerinin sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemeyeceklerinin düzenlendiği, bu nedenle davacının istemin in yerinde olmadığı, davalı yönetim kurulu başkanının ise şahsi sorumluluğunu gerektirir bir durumun mevcut olmadığı gerekçesiyle davalı şirketler hakkındaki davanın reddine, davalı D. U. hakkında açılan davanın ise husumetten reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacılar vekili temyiz etmiştir.
Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ile bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkindir.
Mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, hükmün yeterli araştırma ve incelemeye dayandığını kabul etmek mümkün değildir. Karar gerekçesinde de açıklandığı üzere TTK.'nun 329 ve 405 inci maddeleri uyarınca anonim şirket ortakları kural olarak şirkete yatırdıkları sermayeyi geri isteyemezler. Ayrıca, yetkili kurulların bir kararı olmadıkça da anonim şirketler pay senetlerini nominal bedellerinin üzerinde halka arz edemezler.
Somut olayda davacılar, Yimpaş Yozgat İhtiyaç Maddeleri Pazarlama ve Ticaret Anonim Şirketi Hisse Senedi Devir ve Kabul Sözleşmesi ibareli iki adet belge karşılığında toplam 49.200 DM tahsil edildiğini, ancak geçerli bir şekilde davalı şirketlere ortak olunmadığını iddia etmişlerdir. Davalılar vekili, davacıların her ikisinin de Yimpaş Yozgat İhtiyaç Mad. Paz. ve Tic. A.Ş.'de ortak olduğunu, Yimpaş Gıda San. ve Tic. A.Ş.'de ise herhangi bir ortaklıklarının bulunmadığını savunmuş, Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. A.Ş.'ye ait ortaklık pay defterinin davacılara ait kısmının fotokopilerini sunmuştur. Bu belgelerde davacı S.A.'nın davalı Yimpaş Yozgat İht. Mad.... A.Ş.'de 50.000 TL nominal bedelli 300 adet, N.A.'nın ise anılan davalı şirkette 50.000 TL nominal bedelli, 219 adet hissesinin kayıtlı olup, Takasbank'ta n gelen yazıda da davacı S.A.'nın davalı Yimpaş Yozgat İht. Mad. Paz. A.Ş.'de anılan miktarda hisse adedinin olduğu, Naciye Ayvalı adına ise Yimpaş Grup şirketlerine ait hisse senedi kaydının tespit edilemediği bildirilmiştir.
Öte yandan Dairemize intikal eden diğer dosyalardan da bilinen SPK duyuru ve kararlarında davalı şirketin de aralarında bulunduğu Yimpaş Grubu Şirketlerinin pay defterlerinin gerçek ortaklık durumunu yansıtmadığı, ortaklık durumlarının ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle izlendiği belirtilmiş, söz konusu şirketlerce gönderilen ve Takasbank'ta bulunan resmi pay defterleri bilgilerinin temin edilerek ilgililerin ellerinde bulunan belgelerle karşılaştırılmak suretiyle gerektiğinde dava açılması önerilmiştir.
Bu durum karşısında mahkemece, konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulup, davalı şirketlerin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle, ortaklık durumunun gerçekten de ikincil kayıtlar tutulmak suretiyle takip edilip edilmediği, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı, davacının davalı şirkete pay senedi satın almak suretiyle mi yoksa devir suretiyle mi ortak olduğu, yeni pay almak suretiyle ortaklık söz konusu ise davacıya verilen pay senetlerinin o tarih itibariyle nominal değerinin ne olduğu, şayet davacıdan nominal değer üzerinden bir bedel alınmış ise primli hisse senedi çıkarılması yolunda bir kararın bulunup bulunmadığı hususlarının tek tek tespit edilmesi, aksi sonuca varıldığında çoğun içinde az da vardır kuralı gereği varsa davacıdan fazla alınan bedelin iadesine (tahsiline) karar verilmesi ve açıklanan tüm bu hususların tereddütsüz şekilde ortaya konulmasından sonra davalıların hukuki durumlarının buna göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy