(818 S. K. m. 41, 53) (6762 S. K. m. 321)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada İstanbul Asliye 12. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.05.2007 tarih ve 2005/34-2007/190 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalılar TMSF ve Oyakbank A.Ş. vekili tarafından istenmiş olmakla bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Ş. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşüldü düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankaya devir edilen Yurt Ticaret ve Kredi Bankası A.Ş'nin mudisi olduğunu, vadesinin dolması üzerine 13.12.1999 tarihinde Çiftehavuzlar Şubesinde 17.01.2000 vadeli iki yeni hesap açtığını, bu hesaplara ilişkin aynı banka logolu iki imzalı makbuz verildiğini, ancak yeni hesap cüzdanının teslim edilmediğini, anılan bankanın davalı TMSF'ye geçmesinden 1 gün önce çağrılıp cüzdanlarının verildiğini, bu cüzdanlarda paraların yatırılış tarihinin 13.12.1999, vadelerinin ise 17.01.2000 tarihi olduğunun açıklandığı, ertesi gün bankaya el konulmasının öğrenildiğini, hemen bankaya başvurduğunu, cüzdanlarda davalı off shore adına düzenlendiğini fark ettiğini, bu hesap cüzdanlarının tek imza olduğunu, hukuken geçerli bulunmadığını, off shore bankası nezdinde hesap açılmasına yönelik talimatının olmadığını, talebe rağmen parasının ödenmediğini ileri sürerek, toplam 78.040.40 USD'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar TMSF ve Oyakbank A.Ş. vekili, istemin zamanaşımına uğradığını, müvekkili TMSF'ye husumet düşmeyeceğini, diğer müvekkilinin sadece hesabın açıldığı davalı kıyı bankası hesabına havale yaptığını, hesabın açıldığı bankanın bu davalı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalı off shore nezdinde hesap açma talimatlarının asıllarının sunulmadığı, grofolojik yönden yapılan incelemede imza benzerliği açıklanmış ise de belgelerin asılları sunulmadığından neticeye ulaşılamadığının bildirildiği, bu nedenle hesabın açılıp açılmadığının belirlenemediği, davalı of shore bankasının sorumluluğunun bulunmadığı, TMSF hakkındaki davada idari yargının görevli olduğu, diğer davalı A. B.'e husumet yöneltilemeyeceği, paraların davalı Yurtbank A.Ş'ye yatırıldığının makbuzlarla sabit bulunduğu, talimatın ona ait olduğunun kesin belirlenmediği, iradesi dışında işlem yapıldığı gerekçesiyle, TMSF hakkındaki davanın idari yargıda bakılması gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, A. B. hakkındaki davanın husumetten, davalı off shore hakkındaki davanın esastan reddine, diğer davalı hakkındaki davanın kabulüne, 78.040.00 USD'nin faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalılar TMSF ve Oyakbank A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1 - Dava, banka hesabındaki paranın tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekili, hesabın açıldığı bankanın TMSF'ye geçtiğinden bahisle anılan kurumu da dava etmiştir. Mahkemece, yazılı gerekçe ile bu davalı hakkındaki davanın idari yargı yolunda bakılacağı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ancak, davacı vekili, TMSF'ye açtığı iş bu davada göreviyle ilgili bir işleme, hizmet kusuruna veya başka nedenlerle idare hukuku ilkelerine dayanmamıştır. Ayrı tüzel kişiliği bulunan davalı Oyakbank A.Ş'den ayrı şekilde dava edilmiştir. Her ne kadar yargılama sırasında bu davayla ilgili olarak davalı TMSF, diğer davalı Oyakbank A.Ş'nin borcunu üstlenmiş ve onun adına olan davayı da takip etmiş ise de bu durum davanın açılış şeklini değiştirmeyecektir. O halde, doğrudan TMSF hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm kurulması yanlış olmuş ise de sonucu itibariyle doğru olan kararın açıklanan gerekçeyle onanması gerekmiştir.
2 - Davalı Oyakbank A.Ş (borcu üstlenen TMSF) hakkında kurulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince; Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı Oyakbank A.Ş. (borcu üstlenen TMSF) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
3 - Davacı vekili, müvekkilinin iki ayrı hesabının davalı Oyakbank A.Ş'nin külli halefi olduğu Yurtbank nezdinde açıldığını, kendisine 13.12.1999 tarihli makbuzların verildiğini, anılan bankaya el konulmasından bir gün önce de davalı kıyı bankasına ait hesap cüzdanlarının teslim edildiğini ileri sürmüştür. TMSF ile el TMSF ve Oyakbank A.Ş. vekili, dava konusu paraların davacının talimatı üzerine davalı kıyı bankası nezdinde hesap açılması için havale edildiğini, uyuşmazlığa konu hesapların bu bankada açıldığını, Yurtbank A.Ş'nin havale eden konumunda bulunduğunu savunmuştur. Davacı taraf, hesap açma talimatlarındaki imzanın kendisine ait olmadığını açıklamıştır. Mahkemece, yazılı gerekçeyle Oyakbank A.Ş. hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacının ibraz ettiği makbuzlarda her ne kadar Yurtbank A.Ş. unvanı mevcut ise de alınan paralara ilişkin olarak davacının gönderen olduğu açıklamasına yer verilmiştir. Makbuz, davacı tarafça bu içerikte alınmıştır. Ayrıca, davalı Oyakbank A.Ş'ye devir edilen Yurtbank A.Ş'ye el konulmadan bir gün önce davalı kıyı bankasına ait hesap cüzdanları davacıya teslim edilmiş, bu şekilde düzenlenen hesap cüzdanlarına da bir karşı koyması olmamıştır. Öte yandan, davalı Oyakbank A.Ş. ile TMSF davacının davalı kıyı bankasına hesap açmalarına yönelik imzasını içeren talimat asıllarını sunamamış ve bu nedenle yapılan imza incelemesinde tam sonuca ulaşılamamış ise de anılan talimatların fotokopisi üzerindeki imzalarla davacı imzası arasında genel yapı, imzaları oluşturan hatların konumu ve istiflenme yönleriyle benzerlik olduğu belirtilmiştir. Tüm bu kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde hesabın davalı Yurtbank A.Ş'de açıldığının kabulüyle hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Ancak, Dairemize intikal eden aynı nitelikteki başka dosyalardan bilindiği üzere, temyize konu yerel mahkeme kararından önce İstanbul 8. Ağır ceza Mahkemesi'nce verilen 29.11.2005 tarihli kararla davalı Oyakbank A.Ş'nin külli halefi Yurtbank A.Ş'nin yöneticisi olan ve bu davada davalı gösterilen A. B. hakkında, offshore hesapları üzerinden banka vasıta kılınmak suretiyle dolandırıcılık suçundan mahkumiyet hükmü kurulmuş ve işbu ceza kararı Yargıtay 7. Ceza Dairesi'nin 19.10.2006 gün ve 1600-16357 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Ceza mahkemesince verilen ve kesinleşen karar gerekçesinde, davalı A. B. ve Yurtbank A.Ş'nin diğer bir kısım yöneticilerinin, Yurtbank A.Ş. aracılığıyla offshore hesabı açtıran 4204 kişiyi, bankayı vasıtasıyla dolandırdıkları ve bu suretle topladıkları paraların Balkaner Holding bünyesindeki şirketlere ucuz kredi olarak aktarıldığı, offshore bankasının paravan bir şirket olarak davalı A. B. tarafından yakınlarına kurdurulduğu açıklanmıştır. Başka bir anlatımla, Yurtbank A.Ş'nin söz konusu yöneticileri tarafından davacı ve onun durumundaki diğer offshore hesabı açtıranların iradelerinin fesada uğratıldığı ve bu suretle offshore hesaplarına para yatıran kişilerin haksız ve hukuka aykırı bir fiile maruz bırakıldıkları açıkça ortaya konmuştur. Bu durum karşısında, ceza mahkemesinin mahkumiyet kararının hukuki sonuçları BK.nun 53 üncü maddesi çerçevesinde dikkate alınmak suretiyle, aynı yasanın 41 ve TTK.nun 321/son maddeleri uyarınca Yurtbank A.Ş'nin külli halefi olan Oyakbank A.Ş'nin (borcu üstlenen TMSF'nin) hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken yazılı gerekçe ile bu davalı hakkında hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı TMSF vekilinin davalı TMSF hakkındaki hükme yönelik temyiz itirazlarının reddi ile bu davalı hakkındaki kararın ONANMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı Oyakbank (borcu üstlenen TMSF) vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle kararın davalı Oyakbank A.Ş. (borcu üstlenen TMSF) yararına BOZULMASINA,10.05.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy