(6102 S. K. m. 320, 336) (6098 S. K. m. 41, 528)
Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 2. Ticaret Mahkemesi’nce verilen 12.03.2008 tarih ve 2004/564-2008/113 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili ve katılma yoluyla bir kısım davalılar vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Sultan Gümüş Başaran tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalıların müvekkili bankanın eski yönetim kurulu üyeleri ve personeli olduklarını, görev yaptıkları süre içinde dava dışı O.. Tekstil San. Tic. AŞ., F.. Tekstil San. Tic. A.Ş, İ.. Tekstil San. Tic. A.Ş, Ö. Tekstil San. Tic. A.Ş. ve F.. İplik San. Tic. A.Ş’ye usulsüz kredi kullandırmak suretiyle bankanın zarara uğramasına sebebiyet verdiklerini, dava dışı firmaların işletme sermayesinin negatif olduğunu, kredi karşılığı alınan teminatların yetersiz olması nedeniyle banka alacağının karşılanmadığını, ipotek konan taşınmazların satış kabiliyetleri bulunmayıp ayrıca üçüncü kişilerce konmuş ipotekler bulunduğunu, firma alacağının 14.07.2000 tarihinde 15.384.843.000.000 TL olarak tasfiye olunacak alacaklar hesabına aktarıldığını ileri sürerek, banka zararının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri ve bir kısım davalılar, (ayrı ayrı) , davanın zamanaşımı, husumet ve esas yönünden reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, bankanın dava konusu alacağını takip hesaplarına intikal ettirme tarihinin zararın doğduğu tarih olarak kabul edilemeyeceği, davacı banka zararının gerçekleştiği tarihin, dava dışı kredi borçluları aleyhine bankaca açılan dava veya girişilen takiplerin semeresiz kalma tarihi olup, davacının sıfatına göre zararı öğrenme tarihi de davacının en yetkili organının bu durumu öğrenme tarihi olduğu, somut olayda zamanaşımı koşullarının gerçekleşmediği, davalılar hakkında dava konusu kredi işlemleriyle ilgili olarak açılmış bir ceza davası ya da cezai kovuşturma bulunmadığı, davalı yönetim kurulu üyelerinin dayandığı istihbarat ve mali tahlil raporlarında kredi talebinin onaylanmaması yönünde açık bir görüş bildirilmediği, bankacılığın risk taşıyan işlemler olduğu, banka yöneticilerinin hızlı karar vermeleri, insiyatif kullanmaları, risk almalarının görevlerinin doğal sonucu olduğu, yapılan işlemlerin bankacılık mevzuatı ve uygulamalarına aykırı olmadığı, davalılar dava konusu kredi işlemleri dolayısıyla bankanın bir kısım kaynaklarının donuklaşmasına neden olmuşlar ise de bu durumun tek başına davalıların işlemlerinin sonucu olmayıp 1994 yılında ülkede yaşanan büyük ekonomik kriz, bu krizin aşılması için uygulanan ekonomik politikalar ile 2000 yılı sonları ile 2001 yılı başlarında yaşanan ekonomik krizin sonucu olduğu, davalıların eylemleri ticari anlamda doğru kararlar olmamakla birlikte TTK’nun 320,336, BK’nun 528,41 maddeleri kapsamında sorumluluk gerektirir nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili, katılma yoluyla davalılar Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K. vekili ve davalı M. E. vekili temyiz etmiştir.
1 - Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilince Banka yönetim kurulundan vekaletname alınıp dosyaya ibraz edilmiş olmasına, zamanaşımı süresinin işlemeye başlaması için, öncelikle bankanın zararının gerçekleşmesinin gerekmesine, bu anlamda davacı banka zararının gerçekleştiği tarihin dava dışı kredi borçluları aleyhine bankaca açılan dava veya girişilen takiplerin semeresiz kalma tarihi olup, davacının sıfatına göre zararı öğrenme tarihinin de davacının dava açmaya yetkili organının bu durumu öğrenme tarihi olmasına göre davalı M. E. vekilinin tüm, davalılar Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K. vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2 - Davacı banka vekilinin temyiz itirazlarının incelemesine gelince dava, davacı bankanın eski yöneticileri olan davalılar tarafından gerçekleştirildiği ileri sürülen zararın tahsili amacıyla açılan sorumluluk davasıdır.
Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı davacı tarafın itirazları karşılanmadığı gibi kararın gerekçesinde de bu rapor yeterli değerlendirmeye tabi tutulmamıştır. Davacı bankanın iddiası dava dışı Ö.. Tekstil San. Tic. AŞ, F.. Tekstil San. Tic. A.Ş, İ.. Tekstil San. Tic. A.Ş, Ö. Tekstil San. Tic. A.Ş. ve F.. İplik San. Tic. A.Ş’ye kredi tahsisinden önce düzenlenen mali tahlil ve istihbarat raporlarında yer alan olumsuzluklara rağmen davalılar tarafından usulsüz kredi kullandırıldığıdır. Bilirkişi raporunda, kredi kullandırılan firmaların her biri hakkında düzenlenen mali tahlil ve istihbarat raporları ayrı ayrı incelenmek yerine sadece Ö.. Tekstil San. Tic. AŞ. hakkındaki mali tahlil ve istihbarat raporu incelenerek subjektif değerlendirmelerle “davalıların hatalı oldukları, söz konusu firmaların değerlendirmesi konusunda yanılgıya düştükleri, bankanın bir kısım kaynaklarının donuklaşmasına neden oldukları ancak ağır ihmal ve kusurlarının bulunmadığı, kötüniyetli olmadıkları, kasıtlı hareket etmedikleri bu itibarla da TTK’nun 320, 336, BK’nun 41. maddesi kapsamında sorumlu tutulmaları gerektiği kanaatine varılamadığını” belirtmişlerdir. Yine bilirkişi raporunda “söz konusu firmanın davacı banka dışında 34 bankadan da kredi kullanıp borcunu ödeyemediği, tüm bankaların aynı şekilde hatalı ve kusurlu olmasının söz konusu olmayacağı” yönündeki değerlendirme de bilimsellikten uzaktır.
Mahkemece, ipotek alınırken ekspertiz raporu düzenlenmeden, 2, 5, 9 ve 22. dereceye varacak şekilde konulan ipoteklerin ve kullanılan krediler için aynı holding bünyesindeki 5 şirketin birbirine kefalet sağlamalarının ne suretle yeterli teminat olduğu açıklanmadan, mali istihbarat raporlarına göre kredi kullanan firmaların aktiflerini borçlanma yolu ile finanse ettiği, karlılık oranlarının çok düşük olduğu, işletme sermayesinin negatif gerçekleştiği, likidite rasyonlarının sektör ortalamalarının altında olduğu yönündeki davacı iddiası açıklığa kavuşturulmadan davanın reddi doğru görülmemiştir. Ayrıca, 1995 ila 1997 yıllarında kullandırılan kredilerin tahsil edilememesi üzerine 2000 yılında tasfiye olunacak alacaklar hesabına geçirilmesine rağmen, bu kredilerin tahsil edilememe sebebi olarak kredi verilmesinden önceki ve sonraki dönemlere tekabül eden 1994 ile 2001 yılı ekonomik krizlerinin davanın reddine gerekçe yapılması da yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle mahkemece, konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak iddia ve savunma noktaları üzerinde yeterli değerlendirme yapılıp varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
3 - Bozma neden ve şekline göre, davalılar Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K. vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı M. E. vekilinin tüm, davalılar Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K. vekilinin sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek olmadığına, aşağıda yazılı bakiye 03,15 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı M. E.'dan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı Y. A., A. İ. E., H. Ö., O. N. E., H. S., O. K.'na iadesine, 12.07.2010 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)