(818 S. K. m. 41)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 4.5.2011 tarih ve 2005/466-2011/224 Sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl davada davalı T... Tarım Alet Mak. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25.6.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklamayla anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili ile davalı T... Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekili dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi M. Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili asıl davada, davalılardan G... Makine A.Ş.'nin yurt dışında faaliyet gösteren İ... Consult Int. Ltd. isimli firma ile 2.000 adet tarım makinesinin imalatı ve teslimi konusunda protokol imzaladığını, ancak G... Makine A.Ş.'nin imalatçı firma olmaması sebebiyle müvekkiliyle davalılar ve alıcı yabancı firma arasında ek bir protokol yapıldığını, bu ek protokole göre Türkmenistan'a ihraç edilmek üzere müvekkili şirketin 1.000 adet çapalama makinesi, davalı T... Ltd. Şti.'nin de 1.000 adet pamuk ekme makinesi imal etmesi ve imal edilen makinelerin davalı G... Makine A.Ş. üzerinden ihraç edilmesi hususunda mutabakata varıldığını ve protokol uyarınca makinelerin imal edilerek ihracatın gerçekleştirildiğini, yine protokol uyarınca müvekkili ve davalı üretici firmanın ürettiği ürünlerin maliyetlerinin toplanarak toplam satış fiyatından düşürülmesi sonucu kalan miktarın müvekkiliyle davalılar arasında %48'er oranlarında müvekkiliyle davalı T... Ltd. Şti.'ye, %4 oranında ise davalı G... Makine A.Ş.'ye ait olacağının kararlaştırıldığını, ancak davalılardan T... Ltd. Şti.'nin maliyet girdilerini haksız ve yolsuz bir şekilde şişirerek ürettiği makinenin maliyet bedelini fazla gösterdiğini, bunun sonucu olarak da kendisine gerçek maliyetin üzerinde bedel ödenip, müvekkiline de hak ettiği bedelin altında ödeme yapıldığını, müvekkilinin bu şekilde uğradığı zararda protokol gereği üzerine düşen denetim yükümlülüğünü yerine getirmeyen, maliyet faturalarını denetlemeyen davalı G... Makine A.Ş.'nin de sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 627.804,00 TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş, birleşen davada ise taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi sebebiyle davalı G... Makine A.Ş.'den alacaklı olunduğunu ileri sürerek, 387.407,53 TL'nin anılan davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı G... Makine A.Ş vekili, asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
Davalı T... Ltd. Şti vekili, davacının dayandığı protokolün muvazaalı olarak akdedildiğini, bu sebeple nazara alınamayacağını, üretilen tüm makinelerin maliyetlerinin doğru şekilde hesaplandığını, davacının iddialarının yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, davalı T... Ltd. Şti.'nin üretim maliyetlerini olduğundan yüksek göstermesi sebebiyle davacının toplam zararının 392.766,61 TL olduğu, diğer davalı G... Makine A.Ş.'nin ise sadece maliyetler düşüldükten sonra tarafların payına düşen geliri sözleşmedeki paylaşım oranları uyarınca dağıttığı, bu davalının maliyetin yükseltilip davacının daha az pay almasına yol açan her hangi bir eylem ya da işleminin olmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı G... Makine Dış Ticaret A.Ş aleyhine açılan davanın husumet yokluğu sebebiyle reddine, davalı T... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın ise kısmen kabulüyle 392.766,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalı T..'tan alınmasına, birleşen davada bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, asıl dava davalısı T... Tarım Alet Mak. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, temyiz eden asıl dava davalısı T... Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Temyize konu asıl dava, davalı T... Ltd. Şti tarafından üretilen makinelere ait maliyet bedelinin fazla olarak gösterilmesi sonucu davacının uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir. Davacı S... Tarım Mak . Ltd. Şti ile davalılar T... Ltd. Şti, G... Makine Dış Tic. A.Ş ve dava dışı yabancı şirket arasında yapılan ve davanın dayanağını teşkil eden Protokol davacı şirketle davalı T... Ltd. Şti tarafından üretilecek pamuk ekme ve çapalama makinelerinin G... Makine A.Ş tarafından yabancı şirkete satılmasının ve üretici her iki firma tarafından ibraz edilen tüm maliyetlerin toplanarak G... Makine'nin alıcıyla yaptığı sözleşmede bahsi geçen toplam satış fiyatından maliyetler düşülüp geri kalan karın üretici firmalarla G... Makine arasında S... Ltd. Şti.'ne %48, T... Ltd. Şti'ne %48, G... Makine A.Ş.'ye de %4 oranında olmak üzere dağıtılmasının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamından davalı T... Ltd. Şti tarafından üretilen makinenin maliyetinin 1.838,62 TL olup, buna göre 1.000 adet makinenin maliyetinin 1.838.620,00 TL olduğu belirlenmiştir. Davalı T... Ltd. Şti tarafından düzenlenen faturanın ise 2.231.386,61 TL olması sebebiyle aradaki fark 392.766,61 TL'nin davalı T... Ltd. Şti.'den tahsiline karar verilmiştir. Davalı T... Ltd. Şti tarafından üretilen makinelerin maliyeti doğru gösterilmiş olsaydı fazladan tahsil ettiği 392.766,61 TL Protokol gereği hesaplanacak toplam karın içinde kalacak, bu kar miktarı da Protokol uyarınca taraflar arasında üretici firmalara %48, aracı G... Makine A.Ş.'ye ise %4 oranında paylaştırılacaktı. Bu durumda, davalı T... Ltd. Şti.'nin ürettiği makinelerin gerçek maliyetiyle fatura ettiği maliyet arasında kalan 392.766,61 TL farkın taraflar arasında yapılan Protokolün 2-C maddesinde açıklanan yönteme uygun olarak taraflara dağıtımından sonra ortaya çıkacak sonuca göre, davalı T... Ltd. Şti.'nin davacıya ödemekle yükümlü olduğu tutarın belirlenmesi gerekirken Protokolün karın dağıtımına dair söz konusu hükmü göz önünde tutulmadan yazılı şekilde aradaki farkın tamamının davacı tarafa ödenmesine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle temyiz eden asıl dava davalısı T... Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine; (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle anılan davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle kararın asıl dava davalısı T... Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı T... Tarım Alet. Mak. San. Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine, ödenen temyiz peşin harcın istemi halinde temyiz edene iadesine, 27.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy