(6762 S. K. m. 4) (6102 S. K. m. 5, Geç. m. 9) (YHGK. 19.04.2006 T. 2006/11-58 E. 2006/228 K.)
Dava: Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul Denizcilik İhtisas) Mahkemesi'nce verilen 28.07.2011 tarih ve 2010/451-2011/310 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 24.09.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. Orhan Yardım dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi Berkant Şengel tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkiline ait ticari yatın davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığını, makine dairesinden çıkan yangın sonucu hasarlanarak battığını, Kıyı Emniyeti müdahalesine rağmen kurtarılamadığını, davalının sigorta tazminatını ödemediğini ileri sürerek, 1.000.000.00 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, görevli mahkemenin Kadıköy Ticaret Mahkemesi olduğunu, yatın değerinin çok fahiş talep edildiğini, davacının yangın çıkmasında ve artmasında kusurunun olduğunu, devamlı personel bulundurmadığını, poliçede muafiyet kaydının yer aldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacıya ait ticari yatın davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığı, 2007 yılında tadilat gördüğü, yangın sertifikalarının süresinde olduğu, sertifikaları ve personelinin eksikliğinin bulunmadığı, hareket halindeyken makine bölümünden yangın çıktığı, yangına yapılması gereken ilk müdahalenin personelce yapıldığı, denize elverişlilik belgesinin bulunduğu, makine ve diğer aksamlarının kontrolünün yetkililerce yapıldığı, piyasa değerinin belirlendiği, bilirkişi raporunun davacı vekilinin itiraz noktalarını da kapsar şekilde denetime elverişli düzenlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 900.000.00 TL'nin yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, ticari yat sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davacıya ait ticari teknenin geçerli şekilde davalı tarafından sigorta örtüsüne alındığı ve makine dairesinde çıkan yangın sonucu teminat kapsamında denizde batarak tamamen zayi olduğu hususu çekişmesizdir. Davanın 06.06.2010 tarihinde açıldığı da dosya kapsamıyla da sabittir. Uyuşmazlığa mülga 6762 sayılı TTK hükümleri uygulanacaktır.
28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 sayılı Kanun ile mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine eklenen fıkrada, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı'nca, bu Kanunun dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere denizcilik ihtisas mahkemeleri kurulacağı, bu mahkemelerin yargı çevresinin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenleme doğrultusunda Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararıyla da İstanbul'da Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurularak faaliyete geçirilmiştir. Deniz ihtisas mahkemesi sıfatlı ticaret mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki, görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.
HGK'nın 19.04.2006 tarih, 2006/11-58 esas ve 2006/228 karar sayılı ilamı ile Dairemizin uygulamalarına göre, deniz ihtisas mahkemesinin görevi, davanın açıldığı tarih itibariyle değerlendirilmiş, bu mahkemenin kurulduğu tarihten sonra açılacak davalarda görevli olduğu, mülga 6762 sayılı Kanun'un 4. kitabına ilişkin olsa bile, ihtisas mahkemesinin kurulmasından önceki davalara açıldığı mahkemece bakılacağı kabul edilmiştir.
Yürürlüğe giren 6102 sayılı Kanun'un 5/2. maddesiyle de bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 6335 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle eklenen geçici 9. maddesine göre de bu Kanun'un göreve ilişkin hükümleri, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmayacaktır. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabi olacaktır.
Somut olayda dava konusu uyuşmazlık, ticari tekne sigorta sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, mülga 6762 sayılı TTK'nın "Deniz Ticareti" başlıklı 4. kitabında düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenecek nitelikte değildir. Dava açıldığı tarih itibariyle görevli mahkeme, deniz ihtisas mahkemesi olmayıp, ticaret mahkemesidir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden dikkate alınacaktır.
Bu durum karşısında, mahkemenin görevli olmadığı, ticaret mahkemesinin görevli bulunduğu dikkate alınıp, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işin esasına girilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
2- Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.09.2013 tarihinde oybirliğiyle, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy