(7201 S. K. m. 35)
Dava: Taraflar arasında görülen davada Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 29.12.2008 tarih ve 2005/79-2008/938 Sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ve davalı İ. B. tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, müvekkili bankanın çek defteri sahibi mudilerinden davalı M... Petrol Şirketi'nin diğer davalı İ. B. emrine bir adet 5.500 TL bedelli çek keşide ettiğini, çek alacaklısı İ. B. aleyhine davalı Ç... Gıda tarafından yürütülen icra takip dosyasından müvekkiline gönderilen yazı uyarınca söz konusu çek karşılığı 4.621,30 TL'nin bu dosyaya ödendiğini, yapılmış olan icra takip dosyasında, davalı Ç... Gıda şirketinin çek elinde imiş gibi haciz müzekkeresi gönderttiğini, bu sebeple de müvekkilince ödeme yapıldığını, ancak bu arada davalı İ. B.'ın elinde bulunan çeki, borcunun keşideci tarafından ödendiğini bildiği halde dava dışı bir kişiye ciro ettiğini, üçüncü kişinin çeki ibraz etmesi üzerine müvekkilinin çekin kısmen karşılıksız kaldığını çek arkasına şerh düştüğünü, ancak son hamilin suç duyurusunda bulunması ve icra takibi başlatması sebebiyle müvekkilinin çek alacaklısına masraflarla birlikte toplam 7.760 TL ödeme yaptığını, müvekkili bankanın yanlış yönlendirilmiş olması ve müşterisi keşidecinin mağduriyetini önlemek amacıyla bu ödemenin yapıldığını ileri sürerek, 7.760 TL'nin davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Ç... Toptan Gıda ve Day. Tük. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin diğer davalı İ. B.'dan alacaklı olduğunu, icra müdürlüğü aracılığıyla yapılan işlemlerin yasaya uygun bulunduğunu, müvekkilinin iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı bankanın Aydın 2. İcra Müdürlüğü'nün 2004/275 Sayılı dosyasından gönderilen talimata uygun biçimde işlemde bulunduğu, ancak icra dairesinin davacıya gönderdiği birden fazla yazı içeriklerinin uyumlu olmadığı, davalı İ. B.'ın davaya konu çek bedelinin ödenmesine rağmen çeki ciro ettiği, aslında kendisinde bulunmaması ve fiziken haczi gereken çek üzerinde işlem yaptığı, davacının keşideci ad ve hesabına çek hamiline ödemede bulunduğu, davalı Ç... Gıda'nın bu ödemeden sorumlu olduğuna dair açık ve kesin delil bulunmadığı, banka aleyhine hileli davranışlarda bulunan davalı İbrahim'in ise ödenen miktardan sorumlu olduğu gerekçesiyle davalı M... Petrol Ltd. Şti. hakkındaki davanın feragat nedeniyle, diğer davalı şirket hakkındaki davanın ise esastan reddine, 7.760 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı İ. B.'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekiliyle davalı İ. B. temyiz etmiştir.
1- Kanunun gösterdiği istisnalar dışında hakim tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için yasaya uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Taraf teşkili dava şartı olup, mahkemece davanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekir. Öte yandan, yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunmayla ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi. itirazların yapılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların duruşma gününden haberdar edilmesiyle mümkün olur. Kişinin hangi yargı merciinde duruşması bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilmesi, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu ve Tebligat Tüzüğü'nde açıklanan usule uygun tebligat yapılmasıyla sağlanabilir.
7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesinde, adresini değiştiren kimsenin yenisini bildirmediği ve yeni adreste tebliğ memurunca tespit edilemediği takdirde eski adrese tebligat yapılabileceği, daha önce tebligat yapılmamış olsa bile kamu kurum ve kuruluşlarına verilen en son adreslerdeki değişiklikler hakkında da bu madde hükümlerinin uygulanacağı düzenlemesi mevcuttur. Somut olayda, dava dilekçesi, davalı İ. B.'ın dava dilekçesinde bildirilen adresine tebliğe çıkarılmış olup, adı geçenin adresten ayrıldığının anlaşılması üzerine bu defa Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca dava dilekçesi tebliğ edilmiştir. Oysa, davalının bildirilen adresine işbu dava dosyasında daha önce tebligat yapılmadığı gibi başka bir icra takip dosyasında bu adrese tebligat yapılmış olması da yapılan tebligatı usulüne uygun hale getirmemektedir. Bu durumda, davalı İ. B.'a usulünce tebligat yapıldığından ve taraf teşkilinin sağlandığından bahsetmek mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle, mahkemece mümeyyiz davalıya Tebligat Kanunu hükümlerine uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde usulünce taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulması doğru olmamış, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.
2-Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekiliyle mümeyyiz davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle, mümeyyiz davalının temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün mümeyyiz davalı yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenle, davacı vekiliyle mümeyyiz davalının sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, ödenen temyiz peşin harcın istemi halinde temyiz eden davacı G.. Bankası A Ş.'ne iadesine, 17.04.2012 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy