(2004 S. K. m. 257) (6762 S. K. m. 708, 720)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen davada Midyat Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 30.12.2010 tarih ve 2010/59-2010/59 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi D. S. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşüldü düşünüldü:
İhtiyati haciz isteyen vekili, hamili oldukları 25/10/2010 keşide tarihli çek bedelinin ödenmediğini ileri sürerek, borçlular çek keşidecisi Sepetçioğulları İnş. Ltd. Şti. ve çek lehdarı Dizan Beton Ltd. Şti'nin menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosyadaki belgelere göre, 30/12/2010 tarihli kararla ihtiyati haciz isteminin kabulüne, borca yetecek miktar için ihtiyati hacze karar verilmiştir.
Karşı taraf borçlu Sepetçioğulları İnş. Ltd. Şti. vekili, çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiğini, alacaklıyla hukuki ilişkilerinin bulunmadığını, çek bedelinin lehdara ödenerek karşılığında belge alındığını, alacağın diğer borçludan talep edilebileceğini savunarak, ihtiyati hacze itiraz etmiştir.
Mahkemece, çekin ciro edildiği ihtiyati haciz isteyenin TTK. nun 708 inci maddesi gereğince çeki süresi içinde bankaya ibraz etmediği, bu durumda TTK. nun 708. ve 720. maddeleri gereğince takip hakkını yitirdiği, kambiyo vasfını yitiren çekle ilgili olarak temel ilişkiye dayanılarak alacağın ispat edilebileceği, alacaklıyla hukuki ilişkisi bulunmayan keşideci itiraz edenin kambiyo hukukundan doğan sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili temyiz etmiştir.
Mahkemece, her ne kadar süresi içinde bankaya ibraz edilmeyen çekin kambiyo vasfını yitirdiği ve borçlunun kambiyo hukukundan doğan sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle itiraz üzerine ihtiyati haciz kararı kaldırılmış ise de, İİK. nun 257 nci maddesine göre, Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir hükmü gereği, alacağın varlığı hakkında kanaat oluşturacak süresinde ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak dahi ihtiyati haciz talebinde bulunulabilir. İhtiyati haciz talebinin dayanağı belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmaması, ancak yapılacak icra takibinin mahiyetine etkilidir. Ayrıca itirazda ileri sürülen iddialar İİK. nun 265 inci maddesinde belirtilen itiraz nedenlerinden değildir. İtiraz edenin iddialarının açılacak bir alacak veya menfi tespit davasında incelenmesi mümkündür. Açıklanan nedenlerle mahkemece ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken, itirazın kabulü doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz isteyen vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün ihtiyati haciz isteyen yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 23.01.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy