(6100 S. K. m. 355, 369, 370, 371) (6102 S. K. m. 1320)
Taraflar arasında görülen davada İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 28/10/2016 tarih ve 2015/635 E.- 2016/488 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kısmen kabulüne-reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 27/03/2018 tarih ve 2017/1352 E.- 2018/501 K. sayılı kararın Yargıtay'ca duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olduğu anlaşılmakla, duruşma için belirlenen 07.01.2020 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği düşünüldü:
Davacı vekili, davaya konu M/V Aqua Hercules gemisinin hacizli olmasından dolayı uzun süredir İskenderun Körfezinde demirli olarak beklediğini, Liman Başkanlığı'nın müvekkiline talimat vererek can, mal güvenliği ve hava koşulları nedeniyle emniyetli yere alınmasını istediğini, bunun üzerine geminin müvekkilinin limanına çekildiğini, denizde kurtarma işlemlerinden dolayı yapılan haklar saklı kalmak üzere limanda konaklama esnasında yapılan giderlerin fatura edildiğini ve alacak için icra takibine girişildiğini davalının yapılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, geminin hava ve deniz şartları düzelinceye kadar barınma amacıyla limana çekildiğini, fuzuli işgalci olmadığını, Liman Başkanlığı'nın 10.02.2015 tarihli yazısında da hava ve deniz şartları düzelinceye kadar barınma maksadıyla davacı limanına bağlandığının belirtildiğini, davacını kötü niyetli olduğunu, haksız menfaat sağlamaya çalıştığını savunarak davanın reddini, kötü niyet tazminatının tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davaya konu geminin Liman Başkanlığı'nın talimatı ile davacıya ait limanda barındırıldığı, davalı gemiden barınma tarifesi üzerinden ücret alınabileceği, pilotaj, römorkaj ve palamar hizmet bedellerinin tarifeye uygun olduğu, atık toplama, deniz aracı kirası, baba hasar ve usturmaça tutarları hakkında belge ve delil bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, itirazın 53.462,50 USD üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, davacı lehine icra inkar tazminatı, davalı lehine kötüniyet tazminatı verilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı taraf vekilleri istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; faturanın ana alacağını teşkil eden fuzuli işgal bedelinin, barınma bedeli olarak nitelendirileceği kabul edilerek, hüküm kurulmuş olduğundan, davacının yaptığı takibin haksız ve kötü niyetli olduğunun söylenemeyeceği, Liman Başkanlığı'nın can, mal ve seyir güvenliği açısından geminin davacıya ait limanda barınması için talimat verdiği, geminin beş gün davacı limanında kaldığı, tarifenin 2.1.5. maddesinin uygulanacağı, ayrıca, gemi üzerine ihtiyati haciz ve tedbirler konulduğu, geminin yargılama sürecini beklediği, Liman Başkanlığı'nın İcra Hukuk Mahkemesine yazdığı 12.11.2015 tarihli yazıda, İngiltere Denizcilik İdaresinin gemiyi İngiliz Bayrağından çıkardığının açıklandığı, Servis Dışı Bekleme İşlemlerinde Takip Edilecek Usul ve Esaslara İlişkin Yönerge'nin 2. maddesinde önceliğin Türk Bayraklı gemilere verildiği, yabancı bayraklı gemilerin kapsam dışında bırakılmadığı nazara alındığında, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının tarifesi üzerinden %50 indirim uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekili tarafından 20.10.2016 havale tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulan belge ve delillerin incelenmesi için bilirkişi heyetinde ek rapor alındığı, buna göre katı atık tahliye bedelinin %50'si ile usturmaça ve baba hasarları yönünden zarar miktarının tamamına hükmedilmesi gerektiği, netice olarak, mahkemece kabul edilen 53.462,50 USD tutara ilave olarak, 2.054.83 USD katı atık tahliye bedelinin tarifeye göre yarısı olan 1.027.42 USD, baba hasarı ve beton bedeli toplamı 2.625,19 USD, usturmaça ve usturmaça montaj bedeli toplamı 10.858,65 USD olmak üzere 67.973,76 USD tutar yönünden davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile davalının İskenderun 3. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3164 Esas sayılı icra takibine yaptığı itirazın 67.973,76 USD alacak üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, hükmolunan alacağın takip tarihindeki TL karşılığı üzerinden %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davalının talebinin reddine karar verilmiştir. Ek karar ile de, davalının gerekli harç ve giderleri yatırmadığından istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına, her ne kadar takibe ve davaya konu alacak TTK 1320. maddesinde ifade edildiği üzere gemi alacağı olup kanuni rehin hakkı tanımadığından davacının rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip hakkı bulunmadığı anlaşılmış ise de bu hususun aleyhe bozma yasağı ve temyiz edenin sıfatına göre bozma sebebi yapılamayacak olmasına göre, usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 2.540,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 07/01/2020 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi. (¤¤)