(6100 S. K. m. 371)
Taraflar arasında görülen davada Çankırı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce bozmaya uyularak verilen 23.05.2019 tarih ve 2019/124-2019/294 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesinin davacı banka vekili tarafından istenildiği ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı banka ile davalı ... asıl borçlu, diğer davalılar ... ve ...'ın müşterek borçlu ve müteselsil kefil oldukları 09.04.2010 tarih ve 130 nolu Genel Tarımsal Kredi Sözleşmesine istinaden kredi kullandırıldığını, davalı ...'in kredi konusu besi hayvanlarını aldığına dair faturayı süresinde bankaya ibraz etmemesi üzerine yapılan araştırmada, davalının almış olduğu kredi ile taahhütte bulunduğu sayıda besi hayvanı almadığını, kredi sözleşmesi hükümlerine göre verilen kredinin geri çağrıldığını, verilen kredinin davalı borçlular tarafından bankaya iade edilmemesi üzerine hakkında Çankırı İcra Müdürlüğünün 2010/3112 esas sayılı ilamsız takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalı borçluların haksız ve mesnetsiz olarak icra takibine itiraz etmesi nedeniyle icra takibinin durdurulduğunu, davalı borçlular tarafından yapılan haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı vekili, davacı banka ile davalı borçlu arasında imza edilen 09.04.2010 tarih ve 130 sayılı Tarımsal Krediler Genel Sözleşmesine istinaden davalıya kredi kullandırıldığını, bu krediye istinaden davalı asıl borçlunun banka lehine ipotek tesis ettiğini, davalının kredi konusu besi hayvanlarını aldığına dair faturayı süresinde bankaya ibraz etmemesi üzerine kredinin geri çağrıldığını, verilen kredinin davalı borçlu tarafından bankaya iade edilmemesi üzerine Çankırı İcra Müdürlüğü'nün 2010/3113 esas sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz etmesi nedeni ile takibin durdurulduğunu, Çankırı İcra Müdürlüğü'nün 2010/3113 esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar, ... ve ... davaya cevap vermemiştir.
Asıl dava davalısı ve birleşen dava davalısı ..., kredi faiz oranı 5,2 iken takipte faiz oranı yüksek olduğunu, kredi iki yıl geri ödemesiz olmasına rağmen krediyi aldığının 6. ayında icra takibine maruz kaldığını, bankadan aldığı krediye istinaden 30 hayvan aldığını, banka kredi dosyasında faturasının mevcut olduğunu, ödemenin kendisine değil hayvan satıcısına yapıldığını, hayvanların tek seferde alınmadığını iki seferde teslim edildiğini, telef olan hayvanın sigorta parasını almadığını, bankanın şikayeti üzerine iddiaları ispatlanamadığından hakkında takipsizlik verildiğini haksız davaların reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı banka tarafından taahhüt edilen sayıda hayvan alınmaması ve fatura ibraz edilmemesi, ibraz edilen faturanın da sahte olabileceği olgusuna dayanıldığı, bankaca davalılar hakkında savcılığa suç duyurusunda da bulunulduğu, dolandırıcılık, belgede sahtecilik suçundan yapılan soruşturma sonunda dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmaması, sahtecilik suçu yönünden delil yetersizliğinden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, karara yapılan itiraz üzerine Kırıkkale Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/479 D.İş sayılı kararıyla itirazın reddine 09.05.2014 tarihinde kesin olarak karar verildiği, dolayısıyla işbu dava ile ilgili olarak konusunu suç oluşturan bir durum bulunmadığı, sözleşmeye göre hayvan taahhüdünün yerine getirilmesi için belirli bir süre öngörülmediği, kredinin davacının hazırlayıp bankaya sunduğu fizibilite raporu ve eklerine göre hayvanlar için fatura düzenlenmeden önce tahsis edildiği, kredi geri ödemesinin henüz muaccel hale gelmediği, sözleşmedeki şartlarla geri ödenmesi gerektiği, bankanın krediyi geri çağırma yetkisinin bulunmadığı, usulüne uygun olarak 17 hayvan alındığına ve buna ilişkin usulüne uygun fatura düzenlendiği halde 30 hayvan alınmayıp faturası ibraz edilmediği belirtilerek adi yazılı şekilde bir ihbarname gönderilip iadeli taahhütlü yolla sözleşmenin feshinden bahsedilmeyerek sadece yasal takibe geçileceği ibaresi bulunan bir yazı tebliğ edildiği, davacı bankanın kredi alacağını vadesi gelmeden önce muaccel hale geldiğini ispat edemediği gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili temyiz kanun yoluna başvurmuştur.
Uyuşmazlık tarım kredi sözleşmesi ve eklerinden kaynaklanmakta olup yalnızca bankacı bilirkişiden rapor alınması yerinde olmadığı gibi mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu yetersiz ve denetime de elverişli değildir. Besiciliğin desteklenmesi ve hayvan yetiştiriciliğine ilişkin konusunda uzman veteriner bilirkişinin de bulunduğu bir rapor alınarak dava konusu krediye ilişkin proje ekleri incelenerek davalının söz konusu krediyi kaç adet hayvan karşılığı aldığı ve buna karşılık kaç adet hayvan satın aldığı, bu hayvanların küpeleri ve hayvan pasaportlarının bulunup bulunmadığının denetlenerek davalının sözleşme ve ekindeki proje yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, kredinin tahsis amacına uygun kullanıp kullanmadığını ispatlaması gerekir. Kredi tahsis amacı sözleşme ve ekindeki projeye uygun yerine getirilmediği durumunda davacının sözleşme feshi hakkının uygun olduğu değerlendirilerek davacı alacağının belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden yetersiz bilirkişi raporuna ve hukuki dayanaktan yoksun gerekçeyle eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacı bankaya iadesine, 09.02.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)