Mahkemesi:Asliye Ceza Mahkemesi
Suç: 2863 sayılı Kanuna aykırılık
Hüküm: Beraat
2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatlerine ilişkin hüküm, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:
1- Sanıklar ... ve ...’in beraatlerine ilişkin hükmün incelenmesinde;
Katılan vekilince ibraz olunan 24/09/2014 havale tarihli katılma talep dilekçesi ile sadece sanıklar ..., ... ve ... yönünden davaya katılma talebinde bulunulması ve katılan vekilinin hazır olmadığı 20/11/2014 tarihli duruşmada anılan dilekçeye istinaden Kültür ve Turizm Bakanlığı adına İstanbul Muhakemat Müdürlüğünün katılan olarak kabulüne karar verilmesi karşısında, sanıklar ... ve ... yönünden katılan sıfatını haiz olmayan İstanbul Muhakemat Müdürlüğü adına hazine vekilinin, adı geçen sanıklar hakkında tesis edilen hükmü temyiz etme hak ve yetkisi bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin, 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca isteme aykırı olarak REDDİNE,
2- Sanıklar ... ve ...’in beraatlerine ilişkin hükmün incelenmesine gelince;
İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 24/12/2001 tarih ve 13489 sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli, İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 07/07/1993 tarih ve 4720 sayılı kararı ile tescil edilen kentsel ve tarihi sit alanı içerisinde kalan Beyoğlu İlçesi, Hüseyinağa Mahallesi, Topçekenler Sokağında kain, Canik Turizm ve İnşaat A.Ş.'ye ait olan taşınmazda yapılan incelemeler sonucu düzenlenen 09/04/2013 tarihli yapı tatil tutanağında, kültür varlığı gayrimenkulün zemin kotuna rampa yapılarak otopark olarak kullanıma açıldığının ve zemine şap atılmış olduğunun tespit edildiği, adı geçen şirketin ortak ve yöneticileri olan sanıklar ... ve ... hakkında izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunmak suçundan dava açıldığı, sanıkların aşamalardaki savunmalarında, atılı suçu kabul etmeyerek, dava konusu müdahaleden haberlerinin olmadığını beyan ettikleri, taşınmazı 01/03/2008 tarihinde kiralayan sanık ...’in savunmasında, taşınmaz sahiplerinin haberi olmadan suça konu parselde rampa yaptığını, belediye görevlileri gelince rampayı kapattığını beyan ettiğinin anlaşılması karşısında, mahkemece, her ne kadar, “taşınmaza ilişkin tescil kararının 6498 sayılı yasa ile getirilen düzenlemeye uygun olarak Tebligat Kanunu uyarınca taşınmaz maliklerine bildirildiğine dair bir açıklığın bulunmadığı” şeklindeki gerekçe ile beraat kararı verilmiş ise de, bu husus sonuca etkili görülmemiştir.
Yapılan yargılama sonunda, suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılan vekilinin, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkin temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün isteme aykırı olarak ONANMASINA,
3- Sanık ...’in beraatine ilişkin hükmün incelenmesinde ise;
2863 sayılı Kanunun 7. maddesinde 6498 sayılı Kanun ile getirilen değişikliğin amacının, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlığı ya da sit alanı olarak tescil kararlarının, ilgililerince öğrenilmesini sağlamak olduğu, başka bir deyişle, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları yönünden tebliğ; sit alanları yönünden Resmi Gazete'de yayım ve internet üzerinden duyuru kurallarının, kişilerin, sahip oldukları veya kullandıkları taşınmazların durumunu bilmelerini ve ona göre hareket etmelerini sağlama amacı taşıdığı, belirtilen kuralların, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suçun oluşumu için şekil şartı niteliği bulunmayıp, aksi yöndeki kabulün, 6498 sayılı Kanunun amacına da ters düşeceği;
Dolayısıyla, sözü edilen değişiklik öncesinde yapılan tescil işlemleri bakımından, tek yapı ölçeğindeki kültür ve tabiat varlıkları ile korunma alanlarına ilişkin olarak, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde tescil şerhi bulunup bulunmadığına; sit alanları, tabiat varlıkları ve tek yapı ölçeğinde tescil edilen taşınmazlar da dâhil olmak üzere malikleri idarece tespit edilemeyen taşınmazlara ilişkin olarak, şerhin varlığına veya tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmediğine bakılması gerektiği;
Diğer yandan, taşınmaz bir varlığın korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı olarak tescil edilmesinin ya da bir bölgenin, doğal, tarihi ve kültürel özellikleri nedeniyle sit alanı olarak belirlenmesinin, taşınmazın veya bölgenin özel bir statüye tabi tutulması gerektiği ve taşınmaz üzerinde ya da bölge içerisinde keyfi uygulamalarda bulunulamayacağı anlamına geldiği, bu bakımdan kural olarak, 6498 sayılı Kanun değişikliği sonrası tebliğ - yayım - internette duyuru; anılan değişiklik öncesi ise şerh - ilan yöntemleri ile taşınmazın ya da bölgenin tescilinden ilgililerin haberdar olmalarının sağlanacağı;
Bununla birlikte, Türk Medeni Kanununda yer alan “iyi niyet” kuralının genel bir hukuk ilkesi olarak kabul edilip, 2863 sayılı Kanunun 65. maddesinde düzenlenen suç tiplerine yönelik sübut değerlendirmesinde de dikkate alınmasının zorunlu olduğu, başka bir deyişle, 6498 sayılı Kanun değişikliği öncesinde yapılan tescil işlemleri yönünden, taşınmaza ait tapu kaydının beyanlar hanesinde şerh bulunmayıp, tescil kararı mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilmemiş olsa dahi, failin, taşınmazın ya da bölgenin tescilinden haberdar olduğuna dair beyanının göz ardı edilemeyeceği, zira, maliki olduğu veya kullandığı taşınmazın korunması gerekli nitelik taşıdığını ya da sit özelliğiyle bölgesel bazda koruma altına alınan bir alanda bulunduğunu bilen kişinin, taşınmaz üzerinde dilediği zaman dilediği şekil ve kapsamda uygulama yapamayacağını, taşınmazın ya da bölgenin özel statüsünün mümkün kıldığı ölçüde, kamu kurumlarınca yürütülecek izin prosedürü çerçevesinde inşai ve fiziki müdahalelerde bulunabileceğini de bilmesi gerektiği, yapı ya da bölge bazında tescil kararından haberdar olduğu halde, ilgili kurumlara başvurarak, gerçekleştirmeyi düşündüğü inşai uygulamaya yönelik izin almayıp keyfi hareket eden kişinin iyi niyetinden söz edilemeyeceği, dolayısıyla, taşınmazın ya da bölgenin niteliğini bilerek izinsiz inşai ve fiziki müdahalede bulunan ya da başlangıçta bilmeyip, kamu görevlilerince düzenlenen zabıt ve tutanaklar ile durumu öğrendiği halde müdahalesine devam eden failin, hukuki koruma altına alınamayacağı;
Ayrıca, hukuka aykırı zeminde gerçekleştirilen fiiller bakımından da failin iyi niyetinden bahsetmenin mümkün bulunmadığı, başka bir deyişle, Dairemizce incelenen dosyalarda sıkça karşılaşıldığı gibi, hazineye ait veya devletin hüküm ve tasarrufundaki taşınmazlar üzerinde inşai ve fiziki müdahale yapılması durumunda, tescil kararının mahallinde mutat vasıtalarla ilan edilip edilmemesinin sonuca etkili olmayacağı, zira bu halde failin, maliki olmadığı veya hukuka uygun şekilde yararlanma hakkını elde etmediği taşınmaza müdahalede bulunduğunu ve fiilinin hukuki korumadan yoksun olduğunu bildiğinin kabulü gerektiği, hukuka aykırı zeminde gerçekleştirilen inşai ve fiziki müdahaleler yönünden ilan kuralı aranmasının, hayatın olağan akışına ve mantık ilkelerine de uygun düşmediği;
Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde; İstanbul II Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 24/12/2001 tarih ve 13489 sayılı kararı ile korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli, İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 07/07/1993 tarih ve 4720 sayılı kararı ile tescil edilen kentsel ve tarihi sit alanı içerisinde kalan taşınmazda keşif icra edilerek, sanık ... tarafından gerçekleştirilen izinsiz uygulamaların tescilli kültür varlığında zarar oluşumuna, kültür varlığı taşınmazın özgün yapısını kaybetmesine sebebiyet verip vermediğinin tereddütsüz şekilde belirlenmesi, böylece suçun unsurları bütünüyle ortaya konulduktan sonra ulaşılacak kanaate göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerektiği gözetilmeksizin, eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince hükmün isteme uygun olarak BOZULMASINA, 24/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.