İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2020/2152 E, 2021/1429 K.
DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat
DAVA TARİHİ : 20.11.2019
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi;
I. HUKUKÎ SÜREÇ
İlk Derece Mahkemesince davacının haksız arama, gözaltı, tutukluluk, el koyma ve cezaevi harcamaları nedeniyle 1.000.000,00 TL maddi ve 4.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile ihraç tarihi ile tahliye arasında geçen dönem için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılarak 11.589,54 TL ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı ile davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminata ilişkin 2. bendinde yazılı "11.589,54 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "12.381,43 TL" ibaresinin ve "Maddi tazminat" ibaresinden sonra gelmek üzere "15/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte'' ibaresinin eklenmesi, Manevi tazminata ilişkin 2. bendinde yazılı "100.000 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerine "40.000 TL" ibaresinin eklenmesi suretiyle, düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.
II. TEMYİZ SEBEPLERİ
Davacının temyiz sebepleri; üzerine atılı suçun niteliği, mesleği ve aile yaşamındaki etkileri göz önünde bulundurulduğunda hükmedilen maddi ve manevi tazminatın yetersiz olduğuna, hiçbir ilgileri ya da şüpheli sıfatı olmamasına rağmen eşinin ve çocuklarının kişisel cep telefonu, bilgisayarı ve kolej sözleşmesine el konulması, hukuki koşulları oluşmadan malvarlığına el koyma tedbirinin uygulanması ve tebliğ edilmediği, suçlamanın sorgu hakimliğince tarafına açıklanmadan tutuklama yapılması nedeniyle koruma tedbirlerine muhalefet edildiğini, dava dilekçesinde ayrıca talep ettiği halde bu konuda mahkemece bir karar verilmemesinin hukuka aykırı olması nedeniyle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir.
III. DAVANIN KONUSU
İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/373 Esas - 2019/315 Karar sayılı dava dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 17.07.2016 - 10.08.2017 tarihleri arasında 389 gün tutuklu kaldığı, yürütülen yargılama neticesinde beraat kararı verildiği, verilen beraat kararının 09.10.2019 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen kararın davacıya 25.10.2019 tarihinde tebliğ edildiği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği sürenin başka bir cezasından mahsup edilmediği, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince maddi ve manevi tazminat miktarı yönünden düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
IV. GEREKÇE VE KARAR
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;
5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde "Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen", (d) bendinde "Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen", (g) bendinde "Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan", (i) bendinde "hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen", (j) bendinde "suç soruşturması veya kovuşturması sırasında eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen", kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır. Ancak mahkemece davacının belirtilen tazminat talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir değerlendirme yapılmadan yalnızca gözaltı koruma tedbiri yönünden inceleme ve araştırma yapılarak hüküm kurulduğu anlaşılmakla; davacının hak ve alacaklarına, taşınır ve taşınmaz mallarına el konulması nedeniyle uğradığı zarar olup olmadığı net olarak belirlenerek 668 sayılı KHK hükümleri de dikkate alınarak bu hususta da tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının tartışılması suretiyle hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme, araştırma ve değerlendirme neticesinde yazılı şekilde hüküm kurulması,
Kabule göre de;
1- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,
2-Gerekçeli karar başlığında "20.11.2019" olan dava tarihinin "11.02.2020" olarak gösterilmesi,
Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.12.2025 tarihinde karar verildi.