(2004 S. K. m. 272) (1086 S. K. m. 286)
Manisa Özel İdaresinin, bir kışlık (Şehir Sineması), diğeri yazlık (Bahçe Sineması) olmak üzere iki tesisi mevcut olup, borçlu E.G. ile olan kira akti, yazlık Bahçe Sineması için yapılmış ve kira süresi bittiğinden, İİKnin 272nci maddesi uyarınca boşaltılması istenmiştir. Kira sözleşmesinin, Kiralanan şeyin cinsini gösteren bölümünde mecur, sinema bahçesi diye gösterilmekle beraber, hususi şartlar bölümünün ikinci maddesinde de gayri musakkaf yazlık sinema bahçesi olarak tavsif edilmiştir. Borçlu E.G., sözleşmedeki bu açıklığa rağmen, mecurun musakkaf olduğunu bu itibarla 6570 sayılı Kira Kanununun hükümleri kapsamına girdiğini iddia etmiş, merci hakimi bu iddiayı tahkik için bilirkişi tetkikatı yaptırmıştır. Bilirkişi olarak vazifelendirdiği inşaat yüksek mühendisi T.F., 15.11.1968 tarihli raporunda, mecurun tapu kütüğünde, cinsinin 2.314 metrekare yüzölçümlü, kargir, makine dairesi ve sahneyi müştemi yazlık sinema olarak yazıldığına işaret ettikten sonra, mahallindeki görgülerini anlatmış ve Apare dairesi ( sinema makinesini koymaya mahsus) ile bunun mütemmimi sayılacak olan sahne ve aparenin altına rastlayan locaların musakkaf olduğunu, bahçe zemeninin amfiteatr şeklinde tanzim edilmiş, sandalyeler sıralanmış olmasıyla, park veya bahçe durumunu kaybetmiş, buna karşılık sinema işletmesinin yürütülebileceği bir meydan halini almış olduğunu yazarak, Meydan istediği kadar büyük olsun, içinde sinema makinesini muhafaza edebilecek bir apare dairesi, görüntünün düşeceği kifayetli bir ekran, amfiteatr şekli ve localar olmadıkça, bir gayri menkule yazlık sinema vasfının isabetle verilemeyeceğini ve bu itibarla oturulan açık meydanı musakkaf kısımlarını tamamlayıcı saymak lazım geldiğini, gayri menkulün topyekün hakim vasfı ile musakkaf sayılması mümkün olduğunu beyan etmiştir. Ankara Mahkemesi marifetiyle musakkaf veya gayri musakkaf"lık vasıfının tayini hakkında mütalaası alınan Galip Esmerin, mecuru bizzat görmeyerek, evrak üzerindeki tetkikatına dayanan mütalaası, yukarıda izah olunan durumu değiştirmemektedir. Mecurun mahallinde tespit olunan duruma göre, kanunen musakkaf veya gayri musakkaf sayılıp sayılmayacağını ve binnetice 6570 sayılı Kanun kapsamına girmediğini tayin etmek, hukuki durumun tespitinden ibaret olup, hakime mevdu vezaif cümlesindendir. HUMKnun 286ncı maddesinde belirtildiği gibi, ehlivukufun rey ve mütalaası hakimi bağlamaz. Tatmin edici sebepler gösterilerek bu mütalaadan ayrılanılabileceği gibi, dilerse yeniden tetkikat da yaptırılabilir.
Mecur, yazlık sinema bahçesinden ibaret olduğuna göre, sinema makinesinin işletilmesi için zaruri makine dairesinin örgütlü bulunması, sinema perdesi veya sair gösteriler için bir sahneyi ve birkaç locayı ihtiva etmesi, ona musakkaf vasfı izafesi için yeterli değildir. Teferruat kabilinden olan bu örtülü mahaller, üstü açık yazlık sinema bahçesinin galip vasfını değiştirmez.
Yukarıda yazılı esaslar göz önünde tutulmadan, galip vasıf, teferruat a göre tayin edilmek suretiyle refi itiraz isteğinin reddolunması, yasalara ve dosya muhtevasına aykırılığına 27.01.1970 tarihinde karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy