(2004 S. K. m. 68, 72, 78) (506 S. K. m. 79) (1803 S. K. m. 9)
Dava: Mercii kararı borçlu vekili tarafından temyiz olunması üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 21.7.1976 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Takib ölçümleme suretiyle düzenlenen pirim tahakkuk ve takib belgesine dayanılarak yapılmıştır. Bu belgeye göre istenilen pirim 1972 Mayıs ayı ile 1975 Eylül ayı arasındaki süreye ilişkin bulunmaktadır. Kendisine usulü veçhile tebliğ edilen bu belgeye karşı itiraz ettiği ve pirrim itiraz komisyonunca itirazının red edilmesi üzerine iş mahkemesinde dava açdığı, borçlu tarafından ileri sürülmüş ise de, bu hususta alacaklının bir beyanı olmadığı gibi mercii de incelememiştir.
Bu halde konunun mevcut duruma göre üç yönde incelenmesi gerekir:
Bunlardan birincisi pirimin esasına ilişkin olmak üzere 506 sayılı kanunun 79 ve onu izleyen maddeleri hükümleri ve bu hükümler yolu ile uygulanması gerekli İ.İ.K. 68 inci maddesi hükmü; ikincisi 18.5.1974 tarihinde yürürlüğe giren 1803 sayılı kanun hükümleri muvacehesinde gecikme cezası, faiz ve bu kanuna dayanılarak istenilen % 20 tazminata ilişkin uyuşmazlık; üçüncüsü de; af kanunun yürürlüğe girmesinden sonraki devreye ait pirimin esası ile gecikme cezası ve faiz ve 1803 sayılı kanuna göre tahukkuk ettirilen % 20 tazminatla ilgili bulunmaktadır.
a) Borçluya pirim tahakkuk ve takib belgesi tebliğ edildiğine ve pirim itiraz komisyonunca itiraz red edildiğine ve iş mahkemesinde açılan dava dolayısıyla İ.İ.K.nun 72 inci maddesi gereğince bir tedbir kararı alınmadığına göre 506 sayılı kanuna 79 ve onu izleyen maddeleri gereğince bu belge İ.İ.K.nun 68 inci maddesinde yazılı belge niteliğini kazandığından borçlunun primin esası olan 472961,36 liraya ait itirazının reddi 1803 sayılı af kanunu ile ilgisi bulunmadığından doğrudur. Bu nedenlerle borçlunun bu yöne ilişkin temyiz itirazı yerinde görülmemiştir.
b) Gecikme cezası, faiz ve 1803 sayılı kanununun 9 uncu maddesi C bendine göre istenilen % 20 tazminat hakkında, şayet borçlunun ileri sürdüğü gibi pirim itiraz komisyonunca itirazı red edilmiş olup da iş mahkemesine dava açtığı saptanırsa bu halde sözü geçen af yasasının 9 uncu maddesi b ve c bentlerine göre borçlu ihtilafın halledildiğinin tebliğ edildiği tarihten itibaren 8 aylık yeni bir mumzam süreden faydalanacağı cihetle bu süre zarfında borcu ödemesi halinde faiz ve gecikme zammı affa uğrayacağından umumi hükümler dışında af kanunu ile ortaya gelen bu durum karşısında henüz bu gecikme zammı ve faiz isteme zamanın gelmediği düşünülmeksizin faiz ve gecikme cezasına ilişkin itirazın reddine karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi af yasasının 9 uncu maddesinin c fıkrasına göre % 20 tazminatın henüz ihtilaf devam ettiği cihetle kesin hükme bağlanmadan istenemeyeceği düşünülmeksizin buna ilişkin itirazın da kaldırılması isabetsiz, temyiz itirazı yerinde görüldüğünden kararın bu yönlerden bozulması gerekir.
c) Af yasasının yürürlüğe girdiği 18.5.1974 tarihinden sonra tahakkuk eden pirim borcunun af yasası ile hiç bir ilgisi yoktur. Yukarda yazılı hususlar tetkik edilip saptandıktan sonra bilirkişi marifetiyle af yasasının yürürlüğe girdiği 18.5.1974 tarihinden sonra tahakkuk eden pirim alacağının faiz ve gecikme cezasının af kanunu ile ilgisi bulunmadığından bu cihetle hesaplanarak istenilen gecikme cezası ve faizden ayrılıp buna ait gecikme cezası ve faiz istenebileceğinden bu yöne ilişkin temyiz itirazı yerinde değilsede % 20 tazminat olarak istenilen meblağa 18.5.1974 tarihinden sonra tahakkuk eden pirimin esası gözönünde tutularak hesap edilip edilmediği edilmiş ise bunun af yasası ile ilgisi bulunmadığından indirilmesini gerekeceği ve pirim tahakkuk belgesinde teminata ilişkin yazılı miktarların yasaya uygunluk derecesi tespit edilerek sonucu dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayanılarak itirazın kaldırılmasına karar verilmesi isabetsiz temyiz itirazı bu nedenle yerinde görüldüğünden mercii kararının İ.İ.K.nun 366 ve H.U.M.K. nun 428 inci maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 9.9.1976 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy