(2004 S. K. m. 269)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası belirtilen merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 28.5.1980 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Borçlu kasım ayı kira parası 3.250 lira işin haciz ve tahliye istemi ile yapılan takibe karşı (Kasım ayı kira parasından 2.950 lirasını kalorifer tadilatı masrafı olarak apartman yöneticisine ödediğini bakiyesini de aralık ayı kira parası ile birlikte PTT ile konutta ödemeli olarak gönderdiğini bildirerek) itiraz etmiştir.
Alacaklı, PTT ile gönderilen 4.550 liranın tahsil edildiğini kabul ederek, 2.950 liranın yöneticiye ödenmesi için bir talimatı olmadığını beyanla 2.950 lira hakkında borçlunun itirazının kaldırılmasına ve kiralanan yerden tahliyesine karar verilmesi için tetkik merciine başvurmuş, mercice bu istemleri red olunmuştur. Alacaklı kararı karşı temyiz yoluna başvurmuştur.
1- Edim kendisine usulüne göre arzolunan alacaklı, önemli bir neden olmaksızın onu reddeder yada borçlunun borcunu yerine getirebilmesi için daha önce kendisine yapılması gereken işlemleri yapmaktan kaçınırsa mütemerrit duruma geçer. (BK 90). Bu durumda borçlunun borcundan kurtulabilmesi için 91. maddeye göre mahkemeye başvurarak borcunu mahkemece tayin edilen tevdi mahalline yatırması gerekir. Tahliye istemi ile karşılaşan kiracı takipten önce alacaklının mütemerrit duruma düştüğünü veya borcunu ödediğini kanıtlayarak mütemerrit olmadığını öne sürebilir. Bu savunmanın merci tarafından incelenmesi gerekir. Alacağın takip hukuku yönünden kesinleşmiş olması tahliyeye karar verebilecek merciin özü edilen savunmanın yerinde olup olmadığı araştırmasına bir engel teşkil etmez. Zira icra takibi uyarınca gönderilen ihtarlı ödeme emri haksız ise (yani alacaklı önceden temerrüde düşmüş yada borç ödenmiş ise) Tahliye yönünden geçersiz olup bir sonuç doğurmaz. Haksız ve geçersiz ihtar ise, borçlunun temerrüdüne esas alınamaz. Nitekim TCK'nun 21.3.1975 tarih 6-74/3-192 K.411 sayılı ve 29.6.1978 tarih B.5856-K.6138 ve 23.1.1979 tarih ve I.10952 K.300 sayılı içtihatları bu görüş doğrultusundadır. İyi niyet kuralları da kanun hükmünün bu tarzda yorumlanmasını gerektirir.
Alacaklı kalorifer tesisatının tadili nedeniyle apartman yönetim kuruluna 2.950 lira borcu bulunmadığını, Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre kat malikleri kurulunca alınan karara karşı itiraz ettiğini, borçlu tarafından ibraz edilen makbuzun yönetici tarafından verilmediğini, borçlunun böyle bir ödemede bulunmadığını ileri sürerek muhalefette bulunmuş değildir. BK'nun 67 maddesi gereğince borcun bizzat borçlu tarafından ödenmesi sorunlu olmayıp borç üçüncü kişiler tarafından da ödenebilir. Üçüncü kişi ödemeyi borçlunun talimatına uyarak ödetmemiş olduğu takdirde vekaletsiz ödeme söz konusu olup bu şekilde ödeme yapılan kişi ödeme yaptığı tarihte borçludan alacaklı durumuna geçer. Borçlu alacaklının borcu için 2.950 lira ödeyerek bu miktar için alacaklı durumuna geçtiğinden bu alacağının takip edilen alacaktan takas ve mahsubunun yapılması gerekir. (İİK'nun 269/a) borçlunun açıklanan şekilde borçlu bulunmadığından alacaklının isteminin reddolunmasının kanunlara aykırı bir yön bulunmadığından
Sonuç: İkinci kararının İİK'nun 366 ve HUMK'nun 438. maddeleri uyarınca (onanmasına), 35. onanma harcının tahkim edenden alınmasına, peşin harcın mahsubuna bakiye kalmadığından başkaca harç alınmamasına mahal olmadığına, 25.9.1980 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy