(1512 S. K. m. 191, 195) (2004 S. K. m. 38) (1086 S. K. m. 537)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mercii kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 23.6.1983 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Alacaklı ve borçlu Türk vatandaşıdır. Takip, 15.9.1982 tarihinde Frankfurt Noterliğince düzenlendiği anlaşılan senede dayanmaktadır. Talep gibi icra emri çıkarılmış ise de, süresi içinde borçlu vekili, "noter senetleri İİK. 38. maddesinde belirtildiği üzere, ilam niteliğinde belgelerden sayılır ise de, bu hükmün T.C. Kanunlarına göre Türkiye'de düzenlenmiş senetler hakkında uygulanabileceği, kaldı ki yabancı mahkemelerde verilmiş ilamların infazının dahi kayıt ve şartlara bağlı olduğu, Türk Mahkemelerinin verdiği tenfis kararının yabancı mahkemelerin hukuk ticaret davalarına ait ilamları hakkında geçerli bulunduğu, gerçekte noterce düzenlendiği bile şüpheli olan bir belgenin ilam niteliğinde sayılamayacağı ve icra emri çıkarılamayacağı" görüşü ile itiraz etmiştir.
Mercii, takip dayanağı belgenin İİK. 38, HUMK. 537. maddeleri hükümleri uyarınca tenfis kararı alınmak ve onaylanmak suretile Milli Mevzuata uygun sözleşme hüviyetine bürünmesi gerektiği, yabancı ülkede düzenlenen noter senedine istinaden Türkiye'de takip yapılamayacağı gerekçesi ile takibin iptaline karar vermiştir. Anılan kararı alacaklı vekili temyiz etmiştir. HUMK Kanununun yabancı ilamların tanınması ve tenfizine ilişkin dokuzuncu babının birinci fasıl hükümleri, 2675 sayılı (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuk Hakkında Kanun) ile değiştirilmiştir 2675 sayılı kanunda olayımıza çözüm getiren bir hükme yer verilmemiştir.
Yabancı memlekette bulunan Türk vatandaşları arasındaki hukuki işlemler özellikle noterlik işlemleri konsoloslar tarafından görülür. Keza yabancı memlekette, o ülkenin kanunlarına göre yetkili kılınmış noter tarafından düzenlendiği, oradaki Türk Konsolosluğunca onanmış, senetlerde Türkiye'deki noterlerce düzenlenmiş resmi senetler hükmündedir ve aynı hukuki işleme tabi tutulur.
1512 sayılı Noterlik Kanununun incelenmesi ile bu sonucu kolaylıkla varılabilir. Nitekim anılan kanunun 191. maddesinde "Yabancı memlekette noterlik işleri konsoloslar tarafından görülür" 195. maddesinde ise "Yabancı memleketlerde usulü uyarınca yapılan noterlik işlemlerinin altındaki o memleketin yetkili merciin imza ve mühürü, konsolos tarafından onanır. Özel Kanun Hükümleri saklıdır." hükümleri yer almıştır.
Olayda, (Wetzler noteri Jozef Töpper) imzası ve mühürü, işlemin bu notere aidiyeti Limburğ Asliye Mahkemesince tasdik edilmiş, ayrıca mühür ve imzanın bu merciie aidiyeti Frankfurt başkonsolosluğunca onaylanmış bulunduğu, takip dayanağı belgenin incelenmesinden anlaşılmaktadır.
Konsolosluğun mühür ve imzasını taşıyan (onay) karşısında, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 191-195. maddeleri hükümleri muvacehesinde, takip dayanağı senedin muhtevası itibariyle de münhasıran para borcu ikrarını taşıması sebebiyle İİK. 38. maddesinde sayılan ve ilam niteliğinde belge yani resmi senet addedilerek takibe konulmasında, borçluya icra emri tebliğinde İİK. hükümlerine uygun düşmeyen bir husus yoktur, itiraz yersizdir.
Merciin yasaya uymayan aksine düşünceler ile takibin iptaline karar vermesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirir.
Sonuç: Açıklanan durum karşısında alacaklı vekilinin itirazı yerinde görülmekle temyiz olunan mercii kararının 1.11.1983 gününde (BOZULMASINA), oybirliği ile karar verildi. **
Full & Egal Universal Law Academy