(6762 S. K. m. 830, 946, 1217)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 30.7.1999 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Takip dayanağı ilamda davalı Malta Bayraklı M/V Mebiz gemisi kaptanı ve gemi işletme müteahhidi Mariner Denizcilik Tic. Ltd. Şti.nin aleyhine TTK. nun 946/2. madde hükmüne dayanılarak üçüncü şahıslarla olan münasebetlerinde donatan sayılacağından bahisle meydana gelen zarardan sorumlu tutularak (M/V Mebiz Gemisinin) çatma nedeniyle aleyhine tazminata hükmedilmiştir. TTK. nun 946. maddesi; Donatan gemisini deniz ticaretinde kullanan gemi sahibine denir. Kendisinin olmayan bir gemiyi kendi adına deniz ticaretinde bizzat veya kaptan marifetiyle kullanan kimse üçüncü şahıslarla olan münasebetinde donatan sayılır. Malik geminin İşletmesinden dolayı gemi alacaklısı sıfatıyla bir takipte bulunan kimseyi bu İşletme malike karşı haksız ve alacaklıda kötü niyet sahibi olmadıkça hakkını istemekten men edemez hükmünden de anlaşıldığı gibi, bir gemiye malik olmadan da bizzat veya kaptan marifetiyle kullanan Kişi üçüncü şahıslarla olan münasebetinde donatan gemi İşletme müteahhidi sayılır. Ayrıca TTK. nun 1217. madde hükmü gereğince de anılan ilamda gemi donatanın sorumluluğu hüküm altına alınmıştır. Bu sorumluluğun mahtud sorumluluk olup gemi ve mavlunla sınırlı olduğu da kuşkusuzdur. Öte yandan bir geminin tabiyeti çektiği bayraktan anlaşılır ise de, somut olayda TTK. nun 946/2 madde hükmü karşısında geminin bayrağının ve tabiyetinin değişmesi hukuki sonuç doğurmaz donatanın mesuliyetini bertaraf edemez. Gemi çatmayı yapan aynı gemidir. TTK. nun 830. maddesi hükmüne göre sicile kayıtlı gemilere ad takılması serbestisi vardır. Sicile kayıtlı olmayan gemilerde dahi sefere çıkabilmek için mahalli liman yetkililerinden almak zorunda oldukları belgeler olduğundan aynı kurala tabidirler. TTK. nun 830/11 madde hükmüne göre şartların oluşması halinde geminin adının değiştirilmesi daima mümkündür. Borçtan sorumlu olan limandaki davalı şirketin donatanı olduğu geminin bayrak ve adının değiştirilmesi, donatanın mesuliyetini ve ilamın hükümlerinin uygulanmasını engeller nitelikte olmadığından çatmaya sebebiyet veren geminin seferden men'ine karar vermek gerekirken aksine düşüncelerle istemin reddi isabetsizdir.
Sonuç: Şikayetçi Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile merci kararının yukarıda açıklanan nedenle İİK. un 366. ve HUMK. nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 12.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy