(6762 S. K. m. 662, 663, 726, 730) (818 S. K. m. 60, 135)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 27.7.2000 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Borçlu vekilinin merciye başvurusu çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus yolla yapılan icra takibinin zamanaşımı nedeniyle iptaline ilişkin bulunmaktadır.
Takip dayanağı belge kambiyo senedi niteliğinde çek olduğundan olaya TTK'nin 726 ve 730. maddesi göndermesi ile 662 ve 663. maddelerinin uygulanması gerekir. TTK'nin 662. maddesinde zaman aşımını kesen sebepler" dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi" şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır. Ticari işlemlerin özellikleri itibari ile TTK'da daha kısa süreli zaman aşımı süreleri belirlenmiş olup BK'daki düzenlemelerin somut olayda uygulama yeri bulunmamaktadır. Ancak TTK'da özel hüküm bulunmayan hallerde TTK'nin 1. maddesi uyarınca BK'nin ilgili hükümleri uygulanabilir.
Nitekim 1941/10 esas 1944/5 karar sayılı ve 23.2.1944 tarihli Yargıtay tevhidi İçtihat Kararında da; "..itimat, itibar ve sür'at esaslarına dayanan ticari muamelelerin farik vasıflar ve hususiyeteri nazara alınarak bunlar hakkında imtiyazlı ve istisnai hükümler konulmuş ve bu cümleden olarak poliçe ve emre mukarrer senetlerin nispeten kısa mürunu zaman müddetlerine tabi tutulmuş olmasına binaen müteariz içtihatların birleştirilmesi zımnında tevhidi içtihat müessesine intikal edip mahiyeti yukarıda beyan ve izah olunan meselede mezkür maddenin irinci fıkrası veçhil müruru zamanın kesildiği tarihten itibaren aynı müddetin yani üç senelik müruru zamanın cereyanı iktiza edeceği ve münhasıran adi muamelelerde mabihüttatbik olup ticari senetlerin hususiyet ve mahiyetleriyle telifi kabil olmayan ikinci fıkra hükmünün tatbiki lazım gelmeyeceği" gerekçe gösterilerek
BK'nin 135/2. maddesindeki 10 yıllık zaman aşımı süresinin ticari senetlerde uygulanamayacağı kararlaştırılmıştır. Bu nedenlerle, haksız fiil tazminatları ile ilgili BK'nin 60/2. maddesinde belirlenen ".. zarar ve ziyan davalarında daha uzun olması halinde ceza zaman aşımının uygulanacağı.." hususundaki kuralında Türk Ticaret Kanununda özel zaman aşımı süresi tayin edilen çekler ve bonolar için uygulama yeri bulunmamaktadır.
Bu konudaki dairemizin sürekli uygulaması da (dairemizin 14.12.1988 tarih 1988/7848-5477 sayılı, 9.12.1991 tarih 1991/5337-12878 sayılı, 3.3.1988 tarih 1987/14289-2441 sayılı vs. kararları) aynı doğrultudadır. Meci hakimliğinin kararında belirttiği dairemizin 31.3.1997 tarihli kararı yanılgıya dayalı olup somut olaya emsal teşkil etmez.
28.9.1998-20.9.1999 tarihleri arasında takibin işlemsiz bırakılması nedeniyle 6 aylık zaman aşımı süresi geçtiğinden mercice zaman aşımı itirazının kabulüne karar vermek gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
Sonuç: Borçlu vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile merci kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK. 366. ve HUMK. 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 6.10.2000 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy