(4721 S. K. m. 851, 875, 881) (HGK 24.05.1989 T. 1989/11-294 E. 1989/378 K.)
Dava: Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Borçlular Müşerref S., Mustafa S. ve Ayşe A. vekillerinin temyiz incelenmesinde;
1) Nazilli 1. İcra Müdürlüğü'nün 1998/441 esas sayılı dosyasındaki ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takipte; 09.07.1997 tarih 537 yevmiye no'lu müşterek ipotek belgesinde ipotekli gayrimenkuller (Karacasu Yenice Köyü 430-432-796-900-896 parsel sayılı) ile 19.02.1997 tarih 96, 97, 98, 99 yevmiye no'lu ipotek belgeleriyle ipotekli 902-451-256 ve 1485 parsel sayılı gayrimenkullerin paraya çevrilmesi talep edilmiştir. Takipte, 1485-430-432-796 ve 900 parsel sayılı gayrimenkuller ihale ile satılmış ve bedelleri alacaklıya ödenmiştir. Ancak, alacaklı o takip dosyanın düşmesi üzerine bu kez de Karacasu İcra Müdürlüğü'nün 2003/371 esas no'lu dosyasındaki ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takipte de ihalede satılan taşınmazlarda dahil olmak üzere bütün taşınmazların paraya çevrilmesi talep edilmiştir. Oysa ki, ihalede 3. kişilere satılan 1485-430-432-796 ve 900 parsel sayılı taşınmazların yeniden takibe konması yasaya aykırıdır. Mahkemece borçluların bu nedenle yaptıkları itirazların icra müdürlüğünce de nazara alınmadığı da gözetilerek bu taşınmazlara ilişkin takibin iptaline karar verilmesi gerekirken bu hususta olumlu olumsuz karar verilmemesi doğru görülmemiştir.
2) Borçlulardan Müşerref ve Ayşe davaya cevaplarında ipotek limitini aşar şekilde talepte bulunulduğu itirazını ileri sürmüşlerdir.
İleride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edilen ve Medeni Kanunun 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ ipoteğinde (üst sınır ipoteği) borcun ulaşacağı miktar belirsiz olduğundan taşınmazların ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosundaki limitle sınırlanabilir. Medeni Kanunun 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarının bu limiti aşması mümkün değildir. Hukuk Genel Kurulu'nun 1989/11-294 E, 1989/378 K, ve 24.05.1989 tarihli kararında da yukarıdaki kural benimsenmiştir. İpoteğin üst sınır ipoteği olması halinde borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur. İpotek akdinin niteliği gözönüne alındığında limitin aşıldığı yönündeki şikayetler süreye tabi değildir.
Mahkemece yukarıda açıklanan kural gereğince; bu takibe konu edilebilecek (Nazilli 1. İcra Müdürlüğü 1998/441 esas no'lu dosyasında ihale ile satılarak ipotekleri sona eren gayrimenkuller (1485, 900, 796, 430 ve 432 no'lu parseller) dışındaki, 09.07.1997 tarih 537 yevmiye no'lu 15 milyar TL'lik limitli müşterek ipotek senediyle sorumlu 896 no'lu parsel, yine 19.02.1997 tarih 96, 97, 98 yevmiye no'lu ipotekler ile 902 parsel 4 milyar TL, 256 parsel 5 milyar TL, 451 no'lu parsel 2 milyar TL limitle sınırlı sorumlu oldukları nazara alınmadan (toplam sorumlu olunacak ipotek limitinin 26 milyar TL olduğu); bu miktarın üzerindeki 32.560.126.780 TL için itirazın kaldırılmasına karar verilmesi yerine, limit aşımı itirazında bulunan borçlular Müşerref ve Ayşe yönünden itirazın 28 milyar TL ile sınırlı olarak kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi de yerinde bulunmamıştır.
Yine Muttali Müşerref ve Ayşe bakımından; mahkemenin kabulüne göre; borçluların 4.039.686.280 TL asıl alacağa itirazları olmadığı 40.553.915.225 TL'lik kısma ilişkin itirazlarının da 28.520.440.500 TL'lik kısmın kaldırılmasına karar verildiği halde ancak, 32.560.126.780 TL'nin %40'ı oranında tazminata karar verildiği gibi alacaklının talebinin reddedilen 12.033.474.725 TL'lik kısmı üzerinde talepleri de bulunan borçlular Müşerref ve Ayşe lehine icra tazminatına hükmedilmemesi de uygun değildir.
3) Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;
Takip dayanağı ipoteklere dayalı olarak Nazilli 1. İcra Müdürlüğü'nün 198/441 esas no'lu dosyadaki ilamlı takipte; alacaklı, takip tarihinden itibaren %120 oranında temerrüt faizi talep etmiş, borçlularca itiraz edilmeyerek bu oran kesinleşmiştir. Bu nedenle, dosyanın (takipten düştüğü) işlemden kaldırıldığı 25.09.2003 tarihine kadar, %120 oranında temerrüt faizi uygulanmalıdır. Mahkemenin kararına esas aldığı 03.11.2004 tarihli bilirkişi raporunun (A) bendinde son ödeme tarihi 13.10.200'den 25.09.2003 dosyanın işlemden kaldırıldığı tarih arasındaki dönem için, alacaklının son takipte talep ettiği %63 faiz oranına göre hesap yapıldığında dahi işlemiş temerrüt faiz miktarının 49.739.636.671 TL. olduğu tespit edildiği halde mahkemece dosyanın işlemden kaldırıldığı 25.09.2003 tarihinden önceki tarih olan son ödeme tarihi 13.10.2000'den itibaren %63 faiz oranına göre yapılan hesaplamanın nazara alınması hatalı ise de; limit aşımı itirazında bulunan borçlular yönünde 26 milyar TL'lık miktar aşılamayacağı ancak, bu itirazda bulunmayan borçlular Mustafa ve Adil yönünde alacaklının takip talebinde bildirdiği miktar nazara alınarak hüküm kurulması gerektiği de nazara alınmayarak hatalı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
1) Borçlular Müşerref S. ile Ayşe A. vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda 1 ve 2 no'lu bentler uyarınca kabulüne;
2) Borçlu Mustafa S. Vasisinin temyiz itirazlarının 1 no'lu bent uyarınca kabulüne,
3) Alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının 3 no'lu bent uyarınca kabulüne ve mahkeme kararının yukarıda açıklanan her dört nedenden dolayı İ.İ.K. 366 ve H.U.M.K.'nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 02.05.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy