(818 S. K. m. 449, 450) (YHGK 30.01.1980 T. 1979/12-1692 E. 1980/170 K.)
Dava: Yukarıda gün ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içerisinde temyizen incelenmesi alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Borçlu Feriha Gözüpek hakkında 4.7.2003 keşide günlü çek sebebiyle kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibine geçilmiş ve borçlu tarafından çek altındaki imzanın inkar edildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda çekteki imzanın borçluya ilişkin olmadığı açıklandığı için itirazın kabul edildiği görülmektedir. Yargılama sırasında dosyaya sunulan 10.8.2001 gün ve 13609 yevmiye numaralı Kartal 9. Noterliğinin vekaletnamesinde borçlu Feriha Gözüpek'in çek düzenleme yetkisini de içerecek biçimde damadı Osman Çolak'ı vekil tayin ettiği tespit edilmiştir.
Bu vekaletname kapsamına göre Osman Çolak borçluya ticari işlerinde ve bankalarda temsil etmektedir. Vekaletnamede ön görülen kapsamlı yetki sebebiyle Osman Çolak'ın borçlunun ticari mümessili olduğu kabul edilmelidir. Borçlar Yasasının 449. maddesine göre ticari mümessil bir ticarethane veya fabrika ve ticari biçimde işletilen sair müessese sahibi tarafından işlerini idare ve müessesenin imzasını kullanarak vekaleten imza koymak üzere sarih veya zımni kendisine mezuniyet verilen kimsedir. Aynı yasanın 450/1. maddesinde de ticari mümessilin, hüsnüniyet sahibi 3. şahıslara karşı, müessese sahibi hesabına kambiyo taahhüdünde bulunmak ve onun namına müessesinin gayesine dahil olan tüm tasarrufları yapmak selahiyetini haiz sayıldığı belirtilmiştir. Ticari senetlerin ticari işletme ile olan ilgisi iyiniyetli 3. kişilerce kolaylıkla anlaşılamayacağından ticari mümessilin imzaladığı senetlerin iyiniyetli 3. kişiler bakımından işletmeyi bağlayacağı öngörülmüştür. (HGK. 30.1.1980 gün 1979/1692 Esas, 1980/170 Karar) Kaldı ki; somut olayda borçlu tarafından vekile, açıkça çek düzenleme yetkisi verilmiştir. Çekin vekaleten imzalandığı yazılmasa dahi yukarda açıklanan kurallara göre vekalet veren bu çekten dolayı sorumludur. Öncelikle taraflardan çekin vekil tarafından imzalanıp imzalanmadığı sorulmalı, kabul edildiği takdirde yukarıdaki kurallara göre karar verilmeli, aksi takdirde vekil Osman Çolak yönünden imza incelemesi yapılarak sonucuna göre ihtilaf çözülmelidir. Eksik inceleme ile yazılı biçimde hüküm tesisi isabetsizdir.
Sonuç: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarda yazılı sebeplerle İİK.366. ve HUMK.428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 16.05.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy