MAHKEMESİ : İstanbul 21. İcra Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 13/04/2012
NUMARASI : 2012/543-2012/302
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
İcra müdürlüğünce haczedilip seferden men edilen geminin, seferden men kararının kaldırılması için borçlu tarafından icra mahkemesine başvurulduğu görülmüştür.
Haciz, belirli bir para alacağının tahsilini sağlamak için borçluya ait mal ve haklara icra memurunun beyanı ile hukuken el konulmasıdır. Haczin uygulanmasından sonra icra dairesinin istediği zaman bu mallara el koyabilmek imkanına sahip olması gerekli olup, alacaklının onayı bulunmaksızın paraya çevirme imkanını zorlaştıracak nitelikte bir işlem yapılması mümkün değildir. Bu nedenle mahcuz geminin sicile kayıtlı olduğu ve alacaklının alacağına kavuşması için gerekli haczi gerçekleştirdiği gerekçe gösterilerek seferden men kararının kaldırılması yasaya uygun değildir.
Öte yandan, TTK.’nun 892. maddesine göre yola çıkmaya hazır gemi cebri icra yolu ile satılamayacağı gibi ihtiyati haciz yolu ile de haczedilemez.
TTK.’nun 817/2 maddesine göre denize elverişli gemi, teşkilatı yükleme durumu, yakıtı, kumanyası ve gemi adamlarının yeterliliği ve sayısı bakımından yapacağı yolculuğun (tamamıyla anormal tehlikeler hariç) tehlikelere karşı koyabilmek için gerekli vasıfları haiz bulunduğu taktirde yola elverişli sayılır.
Açıklanan yasal düzenlemeler karşısında, şikayetçi borçluya ait mahcuz geminin seferden menine dair icra müdürlüğünce verilen kararın kaldırılabilmesi, yola hazır olduğunun tespitine bağlıdır.
Yasalarımızda “yola hazır gemi” yi açıklayan bir hüküm yoktur. Yola hazır gemi, bu gemiyi kiralayan, kaptanı ve gemi adamları tarafından bir deniz yolculuğuna çıkmaya fiilen ve hukuken hazırlanmış olan gemidir. Yükün tamamen yüklenmesinden sonra gümrük ve limana ilişkin işlemlerin yapılması ve belgelerinin kaptan tarafından alınması gereklidir. Bunun sonucunda gemi, denize ve yola elverişli olmalı, ayrıca liman ve gümrüklerle ilgili belgeler tamamlanmış bulunmalıdır.
Bu durumda mahkemece, bilirkişi marifeti ile inceleme yapılarak geminin yola hazır gemi sayılıp sayılmayacağı belirlendikten sonra oluşacak duruma göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme ve yazılı gerekçeler ile şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.
Diğer taraftan HMK’nun 297. maddesinin (1). fıkrasının (e) bendi gereği hükümde “gerekçeli kararın yazıldığı tarihin” yer alması zorunlu olup, kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmamıştır.
SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/12/2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.