MAHKEMESİ:İcra Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Alacaklı vekili tarafından bonoya dayalı olarak genel haciz yolu ile başlatılan takibe karşı borçlunun takibin iptalini istediği, mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda istemin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde; “Hukuki dinlenilme hakkı” düzenlenmiştir. Buna göre davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır. Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır. Taraflar “silahların eşitliği ilkesi” gereği iddia ve savunmalarını ileri sürme ve ispat hakkına sahiptirler. Hakim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2009/52 E. - 2009/105 K. sayılı kararında da vurgulandığı üzere; taraflar duruşmaya çağrılmadan, bir başka deyişle taraf teşkili sağlanmadan hüküm verilememesi, Anayasa’nın 36. maddesi ile düzenlenen "iddia ve savunma hakkının kullanmasına imkan tanınması ilkesi"nin doğal bir sonucudur. Gerçekten de savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasası’nın 36. maddesi ile HMK'nun 27. maddesinde de açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davalı taraf, dinlenmek ve savunması alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Aksi halde savunma hakkının kısıtlanmış sayılacağı, gerek öğreti, gerekse yargısal kararlarda tartışmasız olarak kabul edilmektedir.
Taraf teşkili dava şartı olup, davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemenin, dava dilekçesini ve duruşma gününü taraflara kendiliğinden tebliğ edip taraf teşkilini sağlaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun amir hükmü gereğidir.
Somut olayda gerek takip talebinde, gerek ödeme emrinde ve gerekse borçlunun şikayet dilekçesinde alacaklı vekili Av. ... gösterilmesine rağmen, dava dilekçesi ve duruşma gününün alacaklı asile tebliğ edildiği ve yargılamanın alacaklı ile alacaklı vekilinin gıyabında sonuçlandırıldığı anlaşılmaktadır.
7201 Sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. maddesi gereğince vekil ile takip edilen işlerde, tebligatın vekile yapılması zorunludur. Bu durumda şikayet dilekçesinin alacaklı vekiline tebliğ edilmesi gerekirken doğrudan alacaklıya tebliği doğru değildir. Bir diğer anlatımla, şikayetin yasal hasmı olan şikayet konusu icra takibinin alacaklısının vekiline duruşma gününün tebliğ edilmeden yokluğunda yargılamanın yürütülmesi isabetsizdir.
O halde mahkemece, alacaklı vekiline dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir davetiye usulüne uygun olarak tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanıp varsa delilleri sorularak yargılamaya devam olunması gerekirken, savunma hakkını kısıtlar biçimde duruşma açılıp yargılamaya devam olunması ve yokluğunda alacaklı aleyhine karar verilmesi isabetsizdir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.