MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Milli Gemi Siciline kayıtlı ... Reis adlı gemi hakkında gemi ipoteğine dayalı olarak taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibinde, örnek 8 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine, borçlunun icra dairesine itirazı ile duran takibin devamını sağlamak amacıyla; alacaklının itirazın kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, ilk derece mahkemesince, davanın kabulü ile itirazın kesin kaldırılmasına karar verildiği, borçlu ve alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, asıl alacak yönünden dava esasa ilişkin nedenlerle kabul edildiğinden alacaklı lehine asıl alacağın %20’si oranında tazminata da karar verilmesi gerektiği, ayrıca borçlunun takip öncesinde temerrüde düştüğünü kanıtlayacak belge sunulmadığı ve borçlunun da temerrüt tarihi ve işlemiş faiz konusunda kabulü bulunmadığından işlemiş faiz yönünden istemin kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile borçlu ve alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne ile davalı borçlunun icra takibine itirazının asıl alacak 85.000 TL yönünden kaldırılmasına, işlemiş faiz 13.213,96 TL yönünden itirazın kaldırılması isteminin reddine, İİK’nun 68/son maddesi gereğince asıl alacağın %20’si oranında belirlenen 17.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği görülmüştür.
İİK’nun 153/a maddesinin birinci fıkrası uyarınca; “Taşınır rehninin paraya çevrilmesine ilişkin hükümler, bayrağına ve sicile kayıtlı olup olmadığına bakılmaksızın bir gemi üzerindeki hapis hakkı ile gemi alacağının verdiği rehin hakkının paraya çevrilmesinde de uygulanır.” Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise “İpoteğin paraya çevrilmesine ilişkin hükümler, gemi ipoteğinin paraya çevrilmesine de uygulanır. Bu hükümlerde geçen “taşınmaz” terimi Türkiye’de veya yurt dışında sicile kayıtlı olan gemileri; “tapu sicili” terimi gemi sicilini ve “ipotek” terimi gemi ipoteklerini anlatır.” hükmü yer almaktadır. Diğer bir deyişle, takibin dayanağı gemi ipoteği ise bahsi geçen maddenin ikinci fıkrası uyarınca sicile kayıtlı gemiler İİK kapsamında taşınmaz olarak değerlendirilmelidir.
Öte yandan, itirazın kaldırılmasında, icra mahkemesi, öncelikle alacağın esasına ilişkin olmayan şekli ve takip hukukuna (alacaklının takip yapma yetkisine ilişkin olan) itirazları inceler, ardından takip hukukuna ilişkin itiraz yerinde bulunursa, alacağın varlığını ve (yapılmışsa) borçlunun alacağın esasına ilişkin itirazlarını incelemeden, alacaklının itirazın kaldırılması talebini reddeder. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, 2013, s. 304 – Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, 2020, s. 124)(Benzer nitelikte itirazın kaldırılmasında takip hukuna ilişkin itirazların öncelikle incelendiği Dairemizin 03.07.2018 tarih ve 2018/2997 E. - 2018/7203 K. ve 05.06.2018 tarih ve 2018/2718 E. - 2018/5897 K. saylı kararları)
Somut olayda, takip konusu ... Reis adlı gemi Milli Gemi Siciline kayıtlı olup, taraflarca noterde düzenlenen 15.02.2019 tarihli gemi ipotek sözleşmesinin Gemi Siciline şerh edildiği görülmüştür. Bu durumda, takip konusu gemi İİK’nun 153/a maddesinin ikinci fıkrası uyarınca takip hukuku açısından taşınmaz niteliğinde olup, bahsi geçen düzenleme gereğince gemi hakkında gemi ipoteğinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılması gerekirken, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapılması yerinde değildir, takip yolu hatalıdır, bu husus re’sen gözetilir.
O halde, açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesince itirazın kaldırılması talebinin reddi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ: Borçlunun temyiz isteminin kamu düzeni nedeniyle re’sen yapılan inceleme sonucu kabulü ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin 31.03.2021 tarih ve 2020/2281 E. - 2021/830 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01/12/2021 gününde oy birliğiyle karar verildi.