MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ... PLastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İstanbul 7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/31269 sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını, takibin kesinleştiğini, borçlunun adına kayıtlı "İstanbul İli, ... İlçesi, 2903 Ada, 42 Parsel, B Blok, 76 nolu imalathane niteliğindeki bağımsız bölümün mal kaçırma gayesi ile davalı ... Gayrİmenkul ve Tic. A.Ş.'ye, ondan da davalı ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti.'ne devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptali talep ve dava edilmiş, davalılar vekillerince tasarrufların geçerli olduğu ileri sürülerek davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince; " ....davanın kabulü ile İstanbul İli, ... İlçesi, 2903 Ada, 42 Parsel, B Blok 76 no.lu Bağımsız Bölümün davalı borçlu ... Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş ye devrine ilişkin 3/9/2015 tarih ve davalı ... Gayrimenkul Tic. A.Ş.'nin davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne devrine ilişkin 19/10/2015 tarihli tasarrufların talep konusu olan İstanbul 7. İcra Dairesinin 2015/31269 sayılı dosyası ile takip konusu yapılan alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere İİK.277vd.md.uyarınca iptaline, davacı alacaklıya dava konusu taşınmazda cebri icra yetkisi tanınmasına" karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ''... davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş vekili tarafından yapılan istinaf talebinin esastan reddine, ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin ise kabulüne, ....sayılı kararının kaldırılmasına, Davanın kısmen kabulü ile İstanbul İli, ... İlçesi, 2903 Ada, 42 Parsel, B Blok 76 no.lu bağımsız bölümün davalı borçlu ... Plastik San ve Tic. Ltd. Şti tarafından davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş ye devrine ilişkin 3.9.2015 tarihli tasarrufun iptaline, Dava konusu taşınmazın 4.kişiye devredilmiş olması nedeniyle davanın tazminata dönüştüğü göz önünde tutularak dava konusu taşınmazın elden çıkarıldığı 19.10.2015 tarihindeki rayiç eğeri olan 249.000,00-TL tazminatın talep konusu olan İstanbul 7. İcra Dairesinin 2015/31269 sayılı dosyası ile takip konusu yapılan alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesine, Davalı 4.kişi ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. Yönelik davanın reddine'' karar verilmiştir.
Dava İİK.nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İptal davasından maksat İİK'nın 278, 2 79... . maddelerinde yazıldığı gibi alacağın tahsilini temin için borcun doğumundan sonra yapılan tasarrufların iptaline hükmettirmektir. Özellikle İİK'nın 278.maddede akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır. Keza İİK'nın 280.maddesinde mal varlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir. Öte yandan İİK'nın 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.
İİK'nın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya hakkı satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü veya ondan sonraki kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır.
İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, üçüncü şahsın elinden çıkarmış olduğu mallar yerine geçen değere taalluk ediyorsa, bu değerler nispetinde üçüncü şahıs nakden tazmine (davacının alacağından fazla olmamak üzere) mahkûm edilmesi gerekir. Bu ihtimalde 3. kişinin sorumlu olduğu miktar, elden çıkarılan malın elden çıkardığı tarihteki gerçek değeridir.
Somut olayda davacı alacaklı tarafından dava konusu gayrimenkulün davalı borçlu tarafından davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. 'ne ondan da davalı 4. kişi ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti.'ne devredilmiş olduğu, davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. yönünden yapılan araştırmada davalı borçlu şirket kurucuları ile davalı 3. Kişi ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. kurucularının akraba olduğu, aralarında organik bağ bulunduğu gerekçesiyle göre iş bu davalılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince davalı 4. Kişi yönünden kötü niyetin ispat edilememiş olmasına göre iş bu davalı yönünden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmesine, davanın ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. yönünden reddine, davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'nin tazminat ile sorumlu tutulmasına karar verilmişse de davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden varılan sonuç dosya kapsamına göre doğru değildir.
Tasarrufun iptali davalarında davalı 4. Kişi yönünden iptale karar verilebilmesi için davalı 4. Kişinin davalı borçlunun durumunu bilen veya bilmesi gereken kişi olduğunun, yani kötü niyetli olduğunun davacı tarafından ispat edilmiş olması gerekmektedir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre davalı borçluya ait olan 3 adet farklı gayrimenkulün, Adalar, Burgaz Ada, 53 Ada, 36 Parsel 2 nolu Bağımsız Bölümün 03.08.2015
tarihinde ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ye ondan da 20.10.2015 de davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne, Tekirdağ, ..., ... Köyü, 2332 Parselin 28.07.2015 tarihinde ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ye, ondan da 16.10.2015 de ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ve Tekirdağ, ... İlçesi, ..., 635 Ada, 112 Parsel 1 nolu Bağımsız Bölüm 04.08.2015 tarihinde davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ne, ondan da yine davalı ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne devredildiği, dosya içerisinde yer alan Adalar İcra Müdürlüğü'nün 2018/76 Tal. Sayılı dosyasından düzenlenen 20.07.2018 tarihli haciz tutanağında, bahsi geçen iş bu gayrimenkullerden Burgazada da mevcut olan gayrimenkulde ...'in oturmaya devam ettiğinin tespit edildiği, ...'in davalı borçlu şirket yetkilisi ...'in annesi olduğu, dava konusu gayrimenkul haricinde aynı tarihlerde Türkiye'nin farklı yerlerinde mevcut gayrimenkullerin aynı silsile ile devredilmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığının anlaşılmasına göre, davalı borçlunun adına kayıtlı gayrimenkullerin aynı silsile ile aynı kişilere devredilmesi ve bu gayrimenkullerden birinde davalı borçlu şirket yetkilisinin annesinin oturmaya devam etmesi hususları değerlendirilmeksizin davalı 4. Kişi ... Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin iyi niyetli olduğu kabul edilerek, Bölge Adliye Mahkemesince iş bu davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin 17.05.2022 tarih ve 2020/836 E. - 2022/914 K. sayılı kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.