MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
İstinaf aşamasında ileri sürülmeyen hususların, temyiz aşamasında incelenemeyeceğinin tabii bulunmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nin 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nin 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 11.03.2025 gününde oy çokluğuyla karar verildi.
Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı:
HMK'nın 355. maddesinde "İnceleme istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırı gördüğü takdirde bunu re'sen gözetir." hükmü hukuki sebeplerle ilgili olmayıp maddi vakıalarla ilgilidir. Bu madde ile istinaf isteminde bulunan yeni bir maddi vakıa ileri sürmez ise istinaf (bölge adliye) mahkemesinin istinaf dilekçesinde ileri sürmese bile kamu düzenine ilişkin maddi vakıaları da re'sen gözeteceği açıklanmaktadır.
İstinaf incelemesi hukuki denetim bakımından temyiz aşaması ile eşdeğerdir. Temyizde ileri sürülen sebeplerle sınırlı olmaksızın inceleme yapılması kuralının kaynağı, hakimin hukuku re'sen uygulaması görevi (HMK m. 33) olması ile de uyumludur. Bu kural istinaf ve ilk derece mahkemesinde de aynen geçerlidir. Ancak istinaf mahkemesinde yapılan vakıa denetimi, hakimin hukuku re'sen uygulama görevinden ziyade, tarafların vakıa ve delillere ilişkin usul yükleri ile ilgilidir ve bu konulardaki denetim de taraflarca ileri sürüldüğü ölçüde yapılabilir. İstinaf ve temyiz denetimimin sınırları bu şekilde yorumlanarak her iki derece arasındaki uyum da sağlanmaktadır.
Uyuşmazlık ile ilgili incelenebilecek konular üst dereceye çıktıkça azalmalı artmamalıdır. Tüm bu nedenlerle gerek istinaf gerekse temyiz aşamasında hukuka aykırılık kapsamındaki hususların re'sen incelenebilmesi sureti ile çözüme gidilmesinin kanunun anlam ve amacına daha uygun olduğu kanaatindeyim.
Öte yandan istinaf aşamasında ileri sürülen ve bölge adliye mahkemesi tarafından hatalı olarak reddedilen veyahut incelenmeyen istinaf sebeplerinin temyiz aşamasında ve temyiz sebebi teşkil ettiği ölçüde incelenebileceğinden şüphe etmemek gerekir. Kuşkusuz bölge adliye mahkemesi ileri sürülen istinaf sebebini ret etmede hatalı olsa dahi ilgili sebep temyiz incelemesinin usul hukukuna ve maddi hukuka ilişkin kapsamı gözetildiğinde bozma kararı verilebilecek bir husus teşkil etmelidir. Ayrıca istinaf aşamasında açıkça ileri sürülmemiş olsa dahi, o aşamada kendiliğinden incelenmesi gereken hukuka aykırılık denetimi kapsamında kalan hususlarda temyiz inceleme konusu yapılabilir. (Uğur Bulut, Medeni Usul Hukukunda Temyiz İncelemesinin Kapsam ve Sınırları. Ankara 2022 s. 251 ve devamı). Bu açıklanan nedenlerle istinaf dilekçesinde herhangi bir sebep gösterilmese dahi istinaf mahkemesi hukuka aykırılık kapsamında imza incelemesi yapmakla görevlidir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle istinaf aşamasında ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın temyiz dilekçesinde borçlu vekili işlemiş faize itirazının incelenmediğini ileri sürdüğüne göre temyiz isteminin esasının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi görüşünde olduğumdan çoğunluğun yazılı gerekçe ile onama görüşüne katılamıyorum. 11.03.2025