MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkemenin kararı davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalılar ... ile ... vekilince temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması temyiz eden davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.03.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen Davacı...Bankası A.Ş. vekili Av...., Davalılar ..., ..., ... vekili Av. ... davalı ... vekili Av. ... sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
Davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekili karara yönelik temyiz dilekçesiyle birlikte adli yardım talebinde bulunmuş olup, dosya kapsamı, temyiz dilekçe içeriği ve ekinde sunulan belgelerin incelenmesi sonrasında 6100 sayılı HMK'nın 334. ve 336/3 maddeleri koşullarının oluştuğu anlaşıldığından adli yardım taleplerinin kabulüne ve temyiz itirazlarının incelenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde, dava dışı...Tekstil ve Deri Ürünleri San ve Tic. Ltd. Şti ve...Tekstil Dış Tic. San. Ltd. Şti tarafından müvekkili bankadan kullanılan kredilere, davalılar Kenan ve ...in müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla katıldıklarını; davalı borçlular hakkında icra takibine başlandığını; takiplerin kesinleştiğini, borcu karşılayacak miktarda haczedilecek mal bulunamadığını, ancak davalı ... tarafından davalı ...'e 2 adet, davalı ...'e 2 adet taşınmazın satıldığını, davalı ... tarafından ise davalı ...'e 1 adet taşınmazın satıldığını, bedellerin düşük olduğunu, davalı borçluların borca batık olduklarını, tüm ödemelerini durdurduklarını, bu durumun çevrede bilindiğini, haklarında takibe başlanmadan 1 ay kadar evvel devirlerin gerçekleştiğini, tüm davalıların amacının alacaklı müvekkilini ızrar etmek olduğunu belirterek İİK 280. maddesi gereğince tasarrufların iptalini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; icra takiplerinin kesinleşmediğini, müvekkilinin dava dışı borçlu şirket...Dış Ticaret ve San. Ltd. Şti’nin, Mısır’da bulunan fabrikasını yönettiğini; Mısır’daki sosyal olaylar nedeniyle fabrikanın kapandığını, borçların ödenemediğini; Mısır’da herkesin bu firmanın sorumlusu olarak kendisini bildiklerini, bu sebeple fabrikanın ödenmeyen senetlerinin müvekkilince ödenmesi ve davaya konu taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin müvekkilince ödenmesi karşılığında, davaya konu 3 adet taşınmazın müvekkiline devredildiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.
Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; aciz vesikası bulunmadığını, icra takiplerinin kesinleşmediğini, müvekkili Kenan’ın ortağı olduğu firmaların dar boğaza girmesi ve çeklerini ödeyemediği için gayri menkulleri satışa çıkardığını, ...’e de bu çerçevede sattığını, ...’in ise...ve...Tekstil firmalarının Mısır'daki yöneticisi olduğunu, oradaki borçların ödenememesi sebebiyle; oradaki alacaklıların ...’e başvurduğunu, borçların kısmen ... tarafından ödenip, kalan borçların da ödenmesi karşılığında bu davalıya devirlerin yapıldığını, amacın davacıdan mal kaçırmak olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece 14.02.2014 tarih ve 2012/589 E., 2014/49 K. sayılı davanın kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalılar ..., ... ve ... vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 16.12.2019 tarihli ve 2017/1185 Esas, 2019/11985 Karar sayılı ilamında; "davacı tarafından davalı borçlular ... ve ... hakkında Kartal 1. İcra Müdürlüğünün 2012/3845 sayılı dosya ile icra takibi yapıldığı, borçlunun itirazı üzerine davacı tarafından açılan itirazın iptali davası sonucu İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 2014/1981 E- 2015/513 K sayılı davanın kısmen kabulüne dair kararının Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 21.12.2016 tarih ve 2015/17392 E-2016/16066 K sayılı ilamı ile bozulmasına karar verildiği, ancak bu aşamadan sonra UYAP kayıtlarına göre dosyanın hangi aşamada olduğunun anlaşılamadığı, bu durumda; Mahkemece; davacı tarafından davalı borçlular aleyhine açılan itirazın iptali davasının hangi aşamada olduğu tespit edildikten sonra; sonucu ve kesinleşmesi beklenerek toplanan ve toplanacak delillere göre karar verilmesi, kabule göre de, dava konusu taşınmazlara ait son tedavüllü tapu kayıtları getirtilerek, taşınmazların el değiştirip değiştirmediğinin tespiti, böyle bir durumun varlığı halinde, bu el değiştirmelerin davaya etkisinin tartışılması" gereğine değinilmiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davaya konu edilen tasarrufların İİK 277 ve devamı maddeleri uyarınca iptale tabi olduğuna kanaat getirilerek, taşınmazların sonradan yapılan devir neticesinde elden çıkarıldığı da gözetilerek davanın kabulü ile; ......Mahallesi 44 Pafta, 8 76... Parselde bulunan taşınmazın ... tarafından, ...’e 20.03.2012 tarihinde 11/32 hissenin satışına ilişkin, ......Mahallesi 42 Pafta, 882 Ada, 31 Parselde bulunan taşınmazın ... tarafından, ...’e 20.03.2012 tarihinde 42197/1002652 hissenin satışına ilişkin, tasarrufun iptali koşullarının bulunduğu ancak sonradan yapılan devir nedeniyle tazmin gerektiği anlaşıldığından 1.366.899,69 TL’yi geçmemek üzere ...21. İcra Müdürlüğünün 2012/38 43... /3845 Esas sayılı dosyalarındaki asıl alacak ve ferilerinin davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine,... Mahallesi, 79 Pafta, 38... Parselde, ... tarafından, 3 numaralı Bağımsız Bölümün ...’e 27.04.2012 tarihinde satışına ilişkin,... Mahallesi, 79 Pafta, 478 Ada, 26 Parselin, ... tarafından, ...’e 26.04.2012 tarihinde satışına ilişkin, ...İlçesi, 61 Ada, 7 Parseldeki binanın, A Blok, 20 numaralı Bağımsız Bölümünün ... tarafından 26.04.2012 tarihinde Hamdi
Güven’e satışına ilişkin tasarrufun iptali koşullarının bulunduğu ancak sonradan yapılan devir nedeniyle tazmin gerektiği anlaşıldığından 4.290.000,00 TL’yi geçmemek üzere ...21. İcra Müdürlüğünün 2012/38 43... /3845 Esas sayılı dosyalarındaki asıl alacak ve ferilerinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili, davalı ... vekili ve davalılar ... ile ... tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.
İcra ve İflas Kanununun 277 ve izleyen maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali davalarında amaç, borçlunun haciz yada iflasından önce yaptığı ve aslında geçerli olan bazı tasarrufların geçersiz ya da "iyiniyet kurallarına aykırılık" nedeniyle alacaklıya karşı sonuçsuz kalmasını ve dolayısıyla o mal üzerinden cebri icraya devamla alacağın tahsilini sağlamaktır. Bu davanın ön koşulu ise, borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.'nın 277.md) bulunmasıdır. Ön koşulun bulunması halinde İİK.'nın 278, 279. ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
İİK.'nın 282. maddesi gereğince iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir.
Somut olayda, dava konusu taşınmazlardan ...İlçesi, 61 Ada, 7 Pparselde, A Blok, 20 numaralı Bağımsız Bölümün üzerindeki ipotek borcu nedeniyle...A.Ş. tarafından yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi sonrasında 16.02.2014 tarihinde ...na ihale edildiği, ipoteğin; borçlunun borcundan dolayı konulmuş olup 17.06.2009 tarihli olduğu,... Mahallesi, 79 Pafta, 4 78... Parselin üzerindeki ipotek borcu nedeniyle T....Bankası A.Ş tarafından yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul 10. İcra Dairesi'nin 2012/429 sayılı dosyasında yapılan icra takibi sonrasında 27.04.2012 tarihinde yapılan ihalede...Bankası A.Ş.'ne alacağına mahsuben ihale edildiği, ipoteğin; borçlunun borcundan dolayı konulmuş olup 13.10.2010 tarihli olduğu,... Mahallesi, 79 Pafta, 38 Ada, 10 Parseldeki 3 numaralı Bağımsız Bölümün üzerindeki ipotek borcu nedeniyle...A.Ş. tarafından yapılan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi sonrasında 16.09.2014 tarihinde ...'a ihale edildiği, ipoteğin; borçlunun borcundan dolayı konulmuş olup 18.06.2009 tarihli olduğu, ... İlçesi,...Mahallesi, 42 Pafta, 882 ada, 31 Parseldeki 42197/1002652 hisse ve ... İlçesi,...Mahallesi, 44 Pafta, 876 ada, 12 Parseldeki 11/32 hisse ile ilgili olarak dava dışı alacaklı ... Yatırım Bankası A.Ş. tarafından 30.01.2013 tarihinde açılan tasarrufun iptali davasında İstanbul 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.08.2014 tarihli 2013/52 E, 2014/99 K. sayılı kararıyla davanın kabul edilerek ... Yatırım Bankası A.Ş. lehine İstanbul 31.İcra Müdürlüğü'nün 2012/9087 sayılı dosyasından cebr-i icra yetkisi verilmesi üzerine, bu taşınmazların ...13. İcra Müdürlüğü'nün 2014/784 Talimat sayılı dosyasından satışa çıkarıldığı ve 31 Parselin alacağına mahsuben ... Yatırım Bankası A.Ş.'ye ihale edildiği, 12 parselin ise Serkan Argüç isimli kişiye ihale edildiği belirtilmiş olup, mahkemece bu hususta araştırma yapılmadığı, belirtilen icra takipleri ve ihale dosyalarının getirtilmediği anlaşılmaktadır.
Bu tür davalarda dava konusu mal borçlunun borcu nedeniyle davalı üçüncü kişinin elinden çıkmış ise üçüncü kişi cebri icra sonucu yapılan satıştan elinde artı bir para kalır ise o miktar ile sorumlu olur. Somut olayda borçlunun borcu nedeniyle yapılan satışlar sonucu üçüncü kişi konumundaki davalı ... ve ...'in mamelekinde kalan bir para olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Bu durumda; öncelikle Mahkemece; dava
dışı... A.Ş. ve...Bankası A.Ş. tarafından dava konusu taşınmazlar için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan ve yukarıda sözü edilen icra takiplerine ilişkin dosyalar ile ... Yatırım Bankası A.Ş. tarafından yapılan icra takibi ve ihale dosyalarının getirtilerek dava dışı alacaklı... A.Ş.,...Bankası A.Ş. ve ... Yatırım Bankası A.Ş.'nin dava konusu bu taşınmazlar üzerindeki alacak miktarlarının tespiti ile ihale sonucu davalı 3.kişiler ... ve ...'e kalan bir bedel olup olmadığının belirlenerek, kalan bedel varsa bunun İİK 283/2 maddesi gereğince davacının takip konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olarak davalı ...'ten ve ...'den tahsili ile davacıya verilmesine, ihale bedelinden kalan para yok ise davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
40.000 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
Peşin alınan harcın istek halinde iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
25.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.