(2004 S. K. m. 185, 193)
Dava: Alacaklı Yapı ve Kredi Bankası ile gayrimenkul hissesini ipotek eden üçüncü kişi borçlu F.M.K.'ye müteallik olmak üzere, Bursa İcra İşleri Tetkik Mercii'nden verilen 12.12.1968 tarih ve 479-676 sayılı kararın, müddeti içinde temyizen tetkiki, F.M. vekili tarafından istenmesi üzerine, bu işle ilgili dosya, mahallinden daireye 21.1.1969 tarihinde gönderilmiş olmakla, okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: İcra takibi, 1.966.230 lira 71 kuruş alacağın yüzbin liralık kısmını temin eden ipoteğin paraya çevrilmesi için, Yapı ve Kredi Bankası tarafından, asıl borçlu S.D.ye ipotek veren üçüncü kişi F.M.K. aleyhlerine tevcih edilmiştir. 10.6.1965 tarihli ipotek akit tablosunda, Yapı ve Kredi Bankası Yenişehir Şubesi'nin S.D. ve açtığı avans teminat mektupları kredisinden doğacak alacaklarının, yüz bin liraya kadar olan kısmı için Bursa'nın İbrahimpaşa Mahallesi'nde kaim, 318. adada, 16 parsel sayılı gayrimenkuldeki S.D.'ye ait üçte bir hisse ile F.M.K,'ye ait üçte bir hissenin reddolunduğu yazılıdır.
S.D'nin iflasına karar verilip, iflas masasının teşekkül ettiği, dosyada mevcut resmi kayıtlardan anlaşıldığına; alacak, borçluya ve üçüncü şahsa ait gayrimenkul hisseleri rehnedilmek suretiyle temin olunduğuna göre, takibin ikiye tefrik edilerek incelenmesi zaruridir.
1- İflasın açılması, müflis borçlu aleyhinde, haciz ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takiplerle, teminat gösterilmesine ilişkin takipleri durdurur. İflas kararının kesinleşmesiyle bu takipler düşer, (Madde 193). üzerinde rehin bulunan müflise ait mallar dahil müflisin diğer malları gibi, rehin sahibi alacaklının öncelik hakkı saklı kalmak şartıyla, masaya girer. İflas idaresi tarafından en yakın ve münasip bir zamanda paraya çevrilip muhafaza ve satış masrafları çıkarıldıktan sonra, rehin sahibi alacaklıya hakkı verilir. Artanı masada kalır (Madde 195).
Alacaklı bankanın, müflise ait ipotekli hissesinin icra marifetiyle paraya çevrilmesi isteğini havi talebinin, yukarıda işaretlenen esaslar dahilinde ele alınıp incelenmesi icap ederse de, temyiz olunan merci kararı, F.M.K.'nin rehnettiği gayri menkul hissesinin paraya çevrilmesi için yapılan takip zımmında ve bunun itirazına hasren verilmiş temyiz tetkikatı da, F.M.'nin isteği üzerine yazılmış olduğundan, bu hususları şimdiden tetkikine mahal görülmedi,
2- F.M. hakkındaki takibe gelince: Asıl borçlu iflas etmiş olsa dahi, alacaklı, rehin veren üçüncü şahısları takip etmek yetkisini haizdir. Başka bir deyimle, üçüncü kişilere ait rehinli mallar, iflas masasına girmez. Aleyhlerindeki takibe devam olunur. Bu halde, alacaklı ve alacak için İİK'nin 204'üncü maddesi hükümlerinin uygulanması söz konusu olur.
Gayrimenkul rehninin, rızası ifsat edici sebeplerle malul ve 7129 sayılı Bankalar Kanunu'nun (1) 50'nci maddesi hükmüne aykırı bulunduğuna vesaire müteallik iddiaların mahdut yetkili icra tetkik merciinde değil, İİK'nin 72'nci maddesi hükümleri uyarınca umumi mahkemede açılacak bir dava ile dermeyan edilmesi lazımdır. Bu davayı gören mahkemeden, şartlarını yerine getirip icranın tehirine dair karar istihsal edilmedikçe takip yürür. İcra hakiminin böyle bir iddiayı tetkik etmeye veya bu hususta açılmış veya açılacak davaları bekletici mesele sayarak takibi durdurmaya yetkisi yoktur. Borcun mevcudiyeti ve miktarı, iflas takibi ve davası zamanında tahakkuk etmiş olduğundan, bu borcu temin için, rehin veren şahsın bu noktaya yönelttiği itiraz yerinde değildir.
Sonuç: F.M.K.'nin temyiz itirazları, yukarıda açıklanan sebeplerle varit görülmediğinden reddiyle, merci kararının, İİK. nini 366 ve HYUK'nin 438'inci maddeleri uyarınca ONANMASINA, (...) 28.01.1969 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy