(2004 S. K. m. 264) (6762 S. K. m. 179)
Alacaklı B. Ticaret A.Ş. ile Borçlu B. Eliaçıklar'a müteallik olmak üzere İstanbul 6. İcra Hakimliğinden verilen 08/09/1972 tarih ve 2467 - 680 sayılı kararın Onanmasını mutazammın 13/11/1972 tarih ve 10521 - 10792 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki alacaklı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 08/01/1973 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
Kolektif Şirket aleyhindeki takip semeresiz kalmış veya şirket herhangi bir sebeple sona ermiş olmadıkça şirket borcu için ortaklar aleyhine dava veya takip açılamaz. Ancak; bu durum, ortakların şahsi mallarına ihtiyati haciz konmasına mani değildir. Bu suretle konulan ihtiyati hacizler hakkında, İİK. nun 264 ncü maddesinin birinci fıkrasında gösterilen müddetler birinci fıkranın 2 nci cümlesi hükmünce, ortağa karşı dava veya takibe başlama yetkisi doğduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Aynı maddenin 4 üncü fıkrasında; alacaklı bu müddetleri geçirirse davasından veya takip talebinden vaz geçerse veyahut takip talebi kanuni sürelerin geçmesi ile düşerse veyahut dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir yıl içinde yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır, ilgilerin istemeleri halinde keyfiyet lazım gelenlere bildirilir.
264/4 ncü madde metninden anlaşılacağı gibi; müddetlerin geçmesiyle ihtiyati haciz kendiliğinden düşer. Hakimin bu hususu tespit eden kararı ihdası değil izharı nitelik taşır. Yani, ihtiyati haczin düşmüş olduğunu tespit ve izhardan ibarettir. Kendiliğinden kalkan haczin bu durumunun tespiti ve ilgililere duyurulması isteği bir süreye bağlı değildir. Bu noktaya değinen karar düzeltme isteği yerinde görülmedi.
Ancak;
05.06.1970 gününde kolektif şirketin bilumum mallarından borcu karşılar miktarının haczine karar verilerek gerekli işlemlere tevessül edilmiş, 08.06.1970 gününde menkul haczine gidilmiş ise de haciz kabil mal bulunmamış, haciz için tapu idaresine yazılan müzekkereye ancak 03.07.1970 tarihinde, şirketin taşınmazları bulunmadığı ve bu nedenle haczin uygulanmadığı cevabı verilmiştir. Şirketin haczinin tahakkuk ettiği bu tarihten itibaren 264 ncü maddede yazılı süre geçmeden, yani 07.07.1970 gününde, 179. maddeye tevfikan şerik aleyhine takibe geçilerek ödeme emri tebliğ ettirilmiştir. (menkul mal) Bulunmadığını tespit eden ve diğer malların ademi mevcudiyeti hakkında kesin bir delil sayılamayan tutanak şirketin aczini göstermeyeceğinden müddetin hesabında bunun mebde tutulması yanlışsa bu noktaya değinen karar düzeltme isteği yerindedir. 13.11.1972 tarihli, 10792-10521 sayılı Yargıtay onama ilamı hükmü kaldırılarak mercii kararının yukarıda yazılı nedene hasren İİK. 366 ve HYUK. 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 30.01.1973 gününde, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy