(2004 S. K. m. 82, 89)
Dava: İdareye ait mallar devlet malı olup haczi caiz olmadığı gibi, gelirlerinin de haczi caiz değildir. 26.5.1935 tarih ve 78/6 sayılı içtihadı birleştirme kararında açıklandığı gibi vakfa ait mallar devlet malı mahiyetinde değilse de, aynının haczi ve satılması caiz değildir. Hâsılatı haciz edilebilir. Bankada haczedilen paranın idareye mi yoksa vakfa ait malın mı geliri olduğu tespit edilip vakfa ait malın geliri ise haczedilmezlik şikayetinin reddi gerekirken noksan inceleme ile karar verilmesi isabetsiz,
Sonuç: Temyiz itirazları yerinde görüldüğünden merci kararının İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (bozulmasına), 19.1.1982 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
6760 sayılı Kanun'a göre, vakıflar genel müdürlüğü tüzel kişiliğe sahip katma bütçeli bir devlet kuruluşudur. 2762 sayılı Kanun'a göre, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından idare ve temsil edilen vakıflar ise, ayrı tüzel kişiliğe sahip, gelir ve giderleri anılan genel müdürlükten müstakil varlıklardır.
Bu gibi vakıf mallarının (haczinin mümkün olmadığı, ancak bu malların vâridat ve hâsılatının haczedilebileceğine) dair 26.5.1935 tarihli İçtihadı birleştirme kararı, 2762 sayılı Kanun 19.6.1936 tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla, geçerliliğini yitirmiştir. Artık bu içtihadı birleştirme kararına dayanmak imkânı kalmamıştır. Dairemizin 21.9.1978 tarih ve 6365-7266 sayılı içtihadı bu görüş istikâmetindedir. Nitekim, bu içtihadı birleştirme kararında, "devlet mallarının 1050 sayılı Muvazeneyi Umumiye Kanunu'nda belli edildiği, vakıf mallarının bu kanun kapsamı dışında kaldığından devlet malı sayılamayacağı" açıklanmıştır. Halbuki, 2762 sayılı Kanun'un 8. maddesinde sayılan vakıf malların sadece gayrimenkullere hasren (devlet malı imtiyazından) faydalanacağı 9. maddesinde açıklanmıştır. O halde devlet malı addedilerek İİK'nun 82/1, maddesi hükmünden faydalanacak olan vakıf malları sadece, "doğrudan doğruya hayrattan olan" gayrimenkullerdir. Vakıfların menkul malları bu imtiyazdan istifade edemeyeceği gibi hayrata tahsis edilmiş gayrimenkullerinin vâridat ve hâsılatının da haczinin caiz olduğu sonucuna varmak gerekir.
6.3.1978 tarih, 1978/2-2 sayılı içtihadı birleştirme kararında temas olunduğu üzere vakıf malları, hiçbir veçhile, Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün mülkiyet ve malvarlığına dahil değildir. Bu itibarla vakıf veya vakıflar müdürlüğü hakkında açılmış bir takipde bu durumun da gözden uzak tutulmaması gerekir.
Vakıflar Genel Müdürlüğü, katma bütçeli bir tüzel kişilik olarak, bütçenin belirli bölümünde gelirleri açıklanırken bunlar arasında kira gelirlerine yer verilmiştir.
Olayda, kira parası aidiyeti varsayılsa bile, o vakıf hesabına yatırılmış olmayıp, Vakıflar Genel Müdürlüğü adına açılmış hesaba yatırıldığı ve genel müdürlük hesabındaki parasının haczinin istendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, bu kira paralarının menşei hakkında herhangi bir işlem ve araştırma yapılmasına da gerek kalmamıştır. Bu paralar genel müdürlüğü hesabında yer almakla 1050 sayılı Kanun uyarınca devlet malı hükmündedir ve İİK'nun 82/1. maddesi gereği haczi caiz değildir.
Sonuç: Yukarıda açıkladığım gerekçeye binaen merci kararının onanması görüşündeyim. Çoğunluğun bozma kararına ve gerekçesine katılmıyorum.
Full & Egal Universal Law Academy