(743 S. K. m. 766, 790) (2004 S. K. m. 219, 230, 235) (6762 S. K. m. 601, 637)
Hükmün müddeti içinde temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye 29.11.1985 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :
Dava üç kalemde belirli toplam 384.734.224.94 TL. sı alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne ilişkindir ve süresinde açılmıştır.
Davalı iflas idaresi davaya süresinde cevap vermediğine göre, davayı inkar etmiş sayılmalıdır. Mahkeme, yazdığı talimat gereği, bilirkişinin dosyaya mübrez delil ve belgeler üzerinde yaptığı inceleme sonucu verdiği, kesin kanaat ve görüş taşımayan, banka kayıt ve defterleri üzerinde yapılan bir incelemeye dayanmayan rapora istinaden karar vermiştir.
1- Davadaki alacaklı isteklerinin birincisini (2) numaralı sırada kayıtlı alacağın dayanağı on adet toplam 63 milyon TL lık bonolar teşkil etmektedir. Bu bonolar ve arkasındaki ciro şerhinin incelenmesinde görüleceği veçhile, müflis limited şirketin teminat cirosu ile davacı alacaklı bankaya tevdi edilmişlerdir ve bu husus ihtilafsızdır. Banka bu bonolara dayanarak herhangi bir kesinleşmiş takibin sahibi olmamıştır. TTK`nin 601. maddesi uyarınca rehin
cirosu ile bir bonoyu elde edip yetkili hamil durumuna giren alacaklı, kendi cirantasına yönelmek, onu dava veya takip etmek hakkını haiz değildir. Hal böyle olunca, müflis şirkete karşı, bu bonoların kendisine tevdii sebebi ile alacaklı davacının ikinci sırada belirli nedenle ve bu belgeler uyarınca talepte bulunma hakkı mevcut bulunmamaktadır. Kaldı ki, aksi farzedilse dahi, bu alacaktan dolayı bankanın talep edebileceği şeyler ve oranları TTK`nun 637.maddesinde kayıtlı olup, bu madde hükmü ile sınırlı olduğu nazara
alınmamıştır. Esasen bu alacağa iflas tarihinden itibaren faiz yürütülmesi de imkansızdır.
2- 28. sıradaki alacağın temeli 22.8.1982 tarihli 1.175.000 TL lık bonoya dayanan alacak iddiası ve davasının çözümüne gelince :
Bu bononun incelenmesinde, borçlu müflis şirket tarafından teminat cirosu ile davacı bankaya intikal ettirildiği görülmüştür. Bu bonoya dayanan alacak iddiası ve dava bakımından yukarıda (1) no.lu bentde zikredilen bozma sebepleri aynen vaki ve geçerlidir.
3- 15. sırada kayıtlı 313.419.512.44 TL. sı alacağına ve dava bölümüne gelince; Borçlu müflis limited şirketin 2.9.1982 tarihli Gemi Rehni Mukavelesi`ne göre sorumlu kılındığı ihtilafsızdır. Müflis limited şirket bu ipotekle, E.B.P.S.A. Şirketinin alacaklı davacı bankaya olan her ne sebepten olursa olsun doğmuş ya da doğacak 120 milyon lira borca ve eklentilerine karşı bu teminat gereği sorumlu olmayı kabul etmiştir. Müflis şirketin anılan anonim şirketin davacı bankaya ikraz borcu nedeni ile sorumluluğu anılan miktarla
sınırlıdır. Borcun eklentileri de bu sınır içerisinde kalmalıdır. Mahkeme Medeni Kanun`un 766 ve 790. maddeleri hükümlerini gözetmek suretiyle ipotek verenin yükümlü olduğu borç miktarını bu limit dairesinde saptamalıdır.
Kaldı ki, borçlu davalı bir başkasının borcunu tekeffül ettiğine, diğer bir deyimle teminat ipoteği verdiğine nazaran, lehine ipotek verilen anonim şirketin gerçek borcunun, limiti bulup bulmadığı dahi ve gerçek borç miktarı usulüne uygun araştırılmalıdır. Bu konuda banka kayıt ve defterleri üzerinde bir inceleme yapılmaksızın; deliller toplanmaksızın davacının beyanına ve noksan incelemeye davanın bilirkişi raporuna göre karar verilmesi isabetsizdir,
4- Davanın nisbi harca tabi olduğu nazara alınmaksızın yazılı şekilde mahsuptan bakiye harcın davacıya iadesine karar verilmesi aleyhe temyiz yürümediğinden bozma sebebi sayılmamıştır.
Sonuç: Açıklanan durum karşısında; müflis limited şirket iflas idaresi vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmekle temyiz olunan hükmün (1), (2), (3) numaralı bentde yazılı nedenlerle İİK`nun 366 ve HUMK`nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), 9.12.1985 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy